Hakan Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Sigorta Kutusu Tamir Edilir mi?
Koridorun sonundaki o gri plastik kapağı açtığında insanın burnuna hafif bir toz ve tıkırtı kokusu gelir sanki, elektrik dediğin şey görünmez bir akarsu gibidir aslında evimizin duvarlarının arasında sessizce dolanan. Bir sabah çay suyunu koyarsın, makineyi çalıştırırsın ve o tanımadık çıt sesiyle bütün ev karanlığa gömülür; işte o an ilk bakılan yer hep aynı metalik düğmelerin sıralandığı o kutudur. Tam bu noktada insan ister istemez durup düşünür, acaba bu ufak parça tamir edilebilir mi yoksa kökten bir değişim mi şarttır diye...
Aslında bakarsan mesele sadece birkaç kablonun yerine oturtulması ya da gevşeyen bir vidanın sıkılması değil, işin aslı elektrik akımının o metal kontaklar üzerinde yarattığı yorgunluğu okuyabilmektedir. Yıllar boyunca evdeki fırın, çamaşır makinesi ve sürekli şarjda duran telefon adaptörleri o kutunun içindeki minik yayları ve kontak noktalarını fark ettirmeden yıpratır. Bazen bir tornavidayla içeri müdahale etmek cazip gelir insana, hani şu ben hallederim hissi var ya...
Oysa elektrikle şaka olmaz, bunu en iyi eski matbaalarda sabaha kadar gazete basarken sigortaları yananlar bilir; plastik gövdede en ufak bir erime ya da kararma gördüğün an orada onarımdan ziyade acil bir yenileme vakti gelmiştir demektir. İçerideki sigortaatler bazen sadece aşırı akımdan dolayı kendini korumaya alır ve mandalı kaldırdığında eski haline döner, bu masum bir durumdur ve tamir gerektirmez zaten. Fakat işin içine kötü koku, hafif bir tıkırtı veya dokunduğunda elini ısıtan o şüpheli plastik yüzey giriyorsa orada durmak gerekir...
Peki ustalar ne der bu işe, her arızalanan parça sökülüp yerine yenisi takılabilir mi yoksa bütün kutuyu mu değiştirmek lazım? Eğer ana gövde sağlamsa ve sadece tek bir kaçak akım rölesi ya da sigorta anahtarı işlevini yitirdiyse, uyumlu bir parça ile değişim yapmak gayet mümkündür ve yeterlidir de. Zaten önemli olan o ana hatların güvenliğidir, yoksa dışarıdan bakıldığında paslı görünen bir kutunun içi pırıl pırıl bakır kablolarla dolu olabilir bazen...
Evi emanet ettiğimiz o küçük sigorta kutusuna biraz daha dikkatli bakmak lazım aslında, çünkü o evdeki huzurun ve sessizliğin en sadık bekçisidir aslına bakarsan. Akşam koltuğa kurulup televizyon izlerken arkada durmaksızın çalışan o sistem, aslında bizim konforumuz için gece gündüz nöbet tutar...
Koridorun sonundaki o gri plastik kapağı açtığında insanın burnuna hafif bir toz ve tıkırtı kokusu gelir sanki, elektrik dediğin şey görünmez bir akarsu gibidir aslında evimizin duvarlarının arasında sessizce dolanan. Bir sabah çay suyunu koyarsın, makineyi çalıştırırsın ve o tanımadık çıt sesiyle bütün ev karanlığa gömülür; işte o an ilk bakılan yer hep aynı metalik düğmelerin sıralandığı o kutudur. Tam bu noktada insan ister istemez durup düşünür, acaba bu ufak parça tamir edilebilir mi yoksa kökten bir değişim mi şarttır diye...
Aslında bakarsan mesele sadece birkaç kablonun yerine oturtulması ya da gevşeyen bir vidanın sıkılması değil, işin aslı elektrik akımının o metal kontaklar üzerinde yarattığı yorgunluğu okuyabilmektedir. Yıllar boyunca evdeki fırın, çamaşır makinesi ve sürekli şarjda duran telefon adaptörleri o kutunun içindeki minik yayları ve kontak noktalarını fark ettirmeden yıpratır. Bazen bir tornavidayla içeri müdahale etmek cazip gelir insana, hani şu ben hallederim hissi var ya...
Oysa elektrikle şaka olmaz, bunu en iyi eski matbaalarda sabaha kadar gazete basarken sigortaları yananlar bilir; plastik gövdede en ufak bir erime ya da kararma gördüğün an orada onarımdan ziyade acil bir yenileme vakti gelmiştir demektir. İçerideki sigortaatler bazen sadece aşırı akımdan dolayı kendini korumaya alır ve mandalı kaldırdığında eski haline döner, bu masum bir durumdur ve tamir gerektirmez zaten. Fakat işin içine kötü koku, hafif bir tıkırtı veya dokunduğunda elini ısıtan o şüpheli plastik yüzey giriyorsa orada durmak gerekir...
Peki ustalar ne der bu işe, her arızalanan parça sökülüp yerine yenisi takılabilir mi yoksa bütün kutuyu mu değiştirmek lazım? Eğer ana gövde sağlamsa ve sadece tek bir kaçak akım rölesi ya da sigorta anahtarı işlevini yitirdiyse, uyumlu bir parça ile değişim yapmak gayet mümkündür ve yeterlidir de. Zaten önemli olan o ana hatların güvenliğidir, yoksa dışarıdan bakıldığında paslı görünen bir kutunun içi pırıl pırıl bakır kablolarla dolu olabilir bazen...
Evi emanet ettiğimiz o küçük sigorta kutusuna biraz daha dikkatli bakmak lazım aslında, çünkü o evdeki huzurun ve sessizliğin en sadık bekçisidir aslına bakarsan. Akşam koltuğa kurulup televizyon izlerken arkada durmaksızın çalışan o sistem, aslında bizim konforumuz için gece gündüz nöbet tutar...
