Hamza Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Yıllarca sanayi sitelerinde, araba bagajlarında, o kaputu açıp elinde kontrol kalemiyle ne yapacağını bilemeyen çaresiz sürücülerin yanında vakit geçirdikten sonra şunu net söyleyebilirim ki, arabadaki en sinsi belalardan biridir röle kablosu. Bazen yolda giderken birdenbire farlarınızın söndüğünü düşünün ya da tam uzun yola çıkacakken marş basmadığı o çıldırtıcı anı... İşte o an beyinde onlarca senaryo döner, marş motoru mu gitti, akü mü bitti derken aslında bütün hile, üç kuruşluk bir rölenin arkasında gevşemiş ya da oksitlenmiş bir kablo ucundadır. Röle dediğimiz o küçük plastik kutu, yüksek akım çeken cihazları korumak için bir nevi aracı rörolünü üstlenir ama onun bacaklarına giden o incecik kablolar kavrulmaya başladığında işin rengi tamamen değişir. Zaten otomotiv elektriğinde kuraldır; arıza kendini en beklenmedik anda, en saçma semptomla gösteriyorsa dönüp bakacağınız ilk yer kesinlikle kablo demetinin o sıkış pış bölümleridir.
Hiç düşündünüz mü bir kablo durduk yere neden erir ya da temassızlık yapmaya başlar? Aslında cevap çok basit, çünkü o küçücük alanda inanılmaz bir ısı ve titreşim savaşı yaşanıyor. Zamanla motorun sıcaklığı, yolun sarsıntısı ve elbette o kablonun içinden geçen yüksek akım, bakır telleri usul usul yoruyor, sertleştiriyor ve sonunda gevretiyor. Bir gün bir bakıyorsunuz, kablonun dışındaki plastik kılıf taş gibi olmuş ama içindeki bakır teller çoktan kopmuş veya birbirine kaynamış... Hele bir de sonradan takılan sis farı, ekstra korna ya da amfi gibi aksesuarlar varsa ve bunlar düzgün bir röle tesisatıyla çekilmediyse, vay halinize. Doğru kesitte kablo kullanılmadığında akım kabloyu adeta içten içe pişiriyor, sonra "bu araba durduk yere neden sigorta attırıyor" diye sanayi sanayi gezmek zorunda kalıyorsunuz.
Böyle bir durumla karşılaştığınızda izlemeniz gereken yol aslında bir dedektifin iz sürmesinden farksızdır. Önce kokuyu takip edin, evet yanlış duymadınız, yanık plastik kokusu otomobil elektriğinde en güvenilir arıza tespit cihazıdır. Sonra o röle soketlerini tek tek sarsın, kablo uçlarını elinizle hafifçe çekerek kontrol edin; çünkü bazen dışarıdan sağlam görünen bir kablo, soketin içindeki klemensinden çoktan ayrılmış olabilir. Bazen de kablo tamamen sağlamdır ama o dişi klemens genişlediği için rölenin bacağına tam temas etmez ve kıvılcım çakarak zamanla o bölgeyi kömürleştirir... Yani sadece kabloya değil, kablonun bittiği ve başladığı o metal temas noktalarına da dikkatlice bakmak, oksit temizleyici spreyleri cömertçe kullanmak lazım.
Sanayide ustaların çok sık yaptığı ama sizin asla düşmemeniz gereken bir tuzak vardır: Arızalı röleyi veya kabloyu değiştirmek yerine araya köprü atmak ya da daha büyük sigorta takmak. Bu yapılan şey, patlamaya hazır bir bombanın pimini çekip bırakmaktan farksızdır açıkçası. Kablo ısınıyorsa orada bir direnç vardır, akım geçemiyordur ve siz daha büyük sigorta takarak o kablonun alev almasına çanak tutmuş olursunuz. Bir klemens değişimi, üç santimlik yeni bir kablo lehimlemek veya soketi komple yenilemek varken kestirme yollara sapmak, ileride çok daha pahalı Tesisat yangınlarına davetiye çıkarır. Bir havya, biraz makaron kılıf ve doğru kalınlıkta bakır kablo ile çözülemeyecek hiçbir röle kablo arızası yoktur; yeter ki sorunun nereden kaynaklandığını doğru analiz edin ve o gevşek bağlantıları asla ihmal etmeyin.
Hiç düşündünüz mü bir kablo durduk yere neden erir ya da temassızlık yapmaya başlar? Aslında cevap çok basit, çünkü o küçücük alanda inanılmaz bir ısı ve titreşim savaşı yaşanıyor. Zamanla motorun sıcaklığı, yolun sarsıntısı ve elbette o kablonun içinden geçen yüksek akım, bakır telleri usul usul yoruyor, sertleştiriyor ve sonunda gevretiyor. Bir gün bir bakıyorsunuz, kablonun dışındaki plastik kılıf taş gibi olmuş ama içindeki bakır teller çoktan kopmuş veya birbirine kaynamış... Hele bir de sonradan takılan sis farı, ekstra korna ya da amfi gibi aksesuarlar varsa ve bunlar düzgün bir röle tesisatıyla çekilmediyse, vay halinize. Doğru kesitte kablo kullanılmadığında akım kabloyu adeta içten içe pişiriyor, sonra "bu araba durduk yere neden sigorta attırıyor" diye sanayi sanayi gezmek zorunda kalıyorsunuz.
Böyle bir durumla karşılaştığınızda izlemeniz gereken yol aslında bir dedektifin iz sürmesinden farksızdır. Önce kokuyu takip edin, evet yanlış duymadınız, yanık plastik kokusu otomobil elektriğinde en güvenilir arıza tespit cihazıdır. Sonra o röle soketlerini tek tek sarsın, kablo uçlarını elinizle hafifçe çekerek kontrol edin; çünkü bazen dışarıdan sağlam görünen bir kablo, soketin içindeki klemensinden çoktan ayrılmış olabilir. Bazen de kablo tamamen sağlamdır ama o dişi klemens genişlediği için rölenin bacağına tam temas etmez ve kıvılcım çakarak zamanla o bölgeyi kömürleştirir... Yani sadece kabloya değil, kablonun bittiği ve başladığı o metal temas noktalarına da dikkatlice bakmak, oksit temizleyici spreyleri cömertçe kullanmak lazım.
Sanayide ustaların çok sık yaptığı ama sizin asla düşmemeniz gereken bir tuzak vardır: Arızalı röleyi veya kabloyu değiştirmek yerine araya köprü atmak ya da daha büyük sigorta takmak. Bu yapılan şey, patlamaya hazır bir bombanın pimini çekip bırakmaktan farksızdır açıkçası. Kablo ısınıyorsa orada bir direnç vardır, akım geçemiyordur ve siz daha büyük sigorta takarak o kablonun alev almasına çanak tutmuş olursunuz. Bir klemens değişimi, üç santimlik yeni bir kablo lehimlemek veya soketi komple yenilemek varken kestirme yollara sapmak, ileride çok daha pahalı Tesisat yangınlarına davetiye çıkarır. Bir havya, biraz makaron kılıf ve doğru kalınlıkta bakır kablo ile çözülemeyecek hiçbir röle kablo arızası yoktur; yeter ki sorunun nereden kaynaklandığını doğru analiz edin ve o gevşek bağlantıları asla ihmal etmeyin.
