Kerem Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Yıllarını yollarda ve otomobil atölyelerinin o ağır yağ kokulu köşelerinde geçirmiş biri olarak söyleyebilirim ki, bir aracın ruhu varsa o kesinlikle şanzımandır; motor ne kadar bağırırsa bağiırsın, gücü yola aktaran o nazik dişliler küsmeye görsün, gerisi sadece metal yığınından ibarettir. Özellikle son dönemde trafikte sıkça duyduğumuz, Fransız ekolünün o kendine has mühendislik harikası Renault modellerinde yaşanan şanzıman yağı problemleri, aslında yılların birikimiyle ortaya çıkan ve kulak ardı edilmemesi gereken sessiz birer çığlıktır.
Yağ dediğimiz o akışkan mucize, sadece sürtünmeyi azaltmakla kalmaz, aynı zamanda dişlilerin arasında adeta nefes alıp veren bir ömür sirkülasyonu yaratır; lakin zamanla özelliğini yitiren, özelliğini kaybedip balçıklaşan o sıvı, kutunun içindeki hassas mekanizmayı sinsice kemirmeye başlar. Sürücü koltuğuna oturduğunuzda hissettiğiniz o minik sarsıntılar, vites geçişlerindeki o anlık kararsızlıklar ve tabiî ki hafiften kulağınıza çalınan ometalik hışırtılar... Aslında şanzıman size inceden inceden dert yanmaktadır, duyabiliyor musunuz?
Eski tip mekanik kutulardan elektronik kontrollü yarı otomatik sistemlere geçiş yaptığımız o devirde, üreticiler bize bakım gerektirmeyen ömürlük yağlar vadettiler; oysa hiçbir mekanik parça sonsuza kadar aynı kondisyonda kalamaz ki... Yağın özelliğini yitirmesiyle birlikte basınç düşer, selenoid valfler tıkanır ve bir sabah kontağı çevirdiğinizde o korkulan arıza lambasıyla göz göze geliverirsiniz. Belki de mesele tam olarak burada düğümleniyor, fabrikasyon verilerine körü körüne güvenmek yerine, o metal yorgunluğunu ellerimizle hissetmek gerekiyor.
Atölyede geçen o uzun ve yorucu ikindi üstlerinde, lifte kaldırılmış bir Megane veya Clio'nun altını incelerken gördüğüm o sızıntı lekeleri, bana hep insan vücudundaki ihmal edilmiş gizli kanamaları hatırlatmıştır; çünkü şanzıman keçelerinden sızan birkaç damla yağ, sadece park ettiğiniz yeri kirletmekle kalmaz, gelecekte cüzdanınızı yakacak büyük masrafların da ilk habercisidir. Erken teşhis hayat kurtarır derler ya, işte otomobillerde de durum bundan ibarettir, yağı zamanında değiştirmekten kaçınmak sadece günü kurtarmaktır.
Sürücülerin en büyük yanılgısı, vites kutusundan gelen sesleri müziğin sesini açarak bastırabileceklerini sanmalarıdır; oysa mekanik asla unutmaz ve yaptığı hatayı mutlaka en umulmadık anda, örneğin otoyolun ortasında faizleriyle birlikte geri öder. Belki de bu yüzden, her bakım periyodunda kaputu açtırıp sadece motora değil, o kuytu köşedeki şanzıman havalandırma tapalarına ve yağ seviyesine de özenle baktırmak en akıllıca iştir. Ne dersiniz, demir atımıza biraz daha fazla hak ettiği değeri vermenin vakti gelmedi mi sizce de?
Yağ dediğimiz o akışkan mucize, sadece sürtünmeyi azaltmakla kalmaz, aynı zamanda dişlilerin arasında adeta nefes alıp veren bir ömür sirkülasyonu yaratır; lakin zamanla özelliğini yitiren, özelliğini kaybedip balçıklaşan o sıvı, kutunun içindeki hassas mekanizmayı sinsice kemirmeye başlar. Sürücü koltuğuna oturduğunuzda hissettiğiniz o minik sarsıntılar, vites geçişlerindeki o anlık kararsızlıklar ve tabiî ki hafiften kulağınıza çalınan ometalik hışırtılar... Aslında şanzıman size inceden inceden dert yanmaktadır, duyabiliyor musunuz?
Eski tip mekanik kutulardan elektronik kontrollü yarı otomatik sistemlere geçiş yaptığımız o devirde, üreticiler bize bakım gerektirmeyen ömürlük yağlar vadettiler; oysa hiçbir mekanik parça sonsuza kadar aynı kondisyonda kalamaz ki... Yağın özelliğini yitirmesiyle birlikte basınç düşer, selenoid valfler tıkanır ve bir sabah kontağı çevirdiğinizde o korkulan arıza lambasıyla göz göze geliverirsiniz. Belki de mesele tam olarak burada düğümleniyor, fabrikasyon verilerine körü körüne güvenmek yerine, o metal yorgunluğunu ellerimizle hissetmek gerekiyor.
Atölyede geçen o uzun ve yorucu ikindi üstlerinde, lifte kaldırılmış bir Megane veya Clio'nun altını incelerken gördüğüm o sızıntı lekeleri, bana hep insan vücudundaki ihmal edilmiş gizli kanamaları hatırlatmıştır; çünkü şanzıman keçelerinden sızan birkaç damla yağ, sadece park ettiğiniz yeri kirletmekle kalmaz, gelecekte cüzdanınızı yakacak büyük masrafların da ilk habercisidir. Erken teşhis hayat kurtarır derler ya, işte otomobillerde de durum bundan ibarettir, yağı zamanında değiştirmekten kaçınmak sadece günü kurtarmaktır.
Sürücülerin en büyük yanılgısı, vites kutusundan gelen sesleri müziğin sesini açarak bastırabileceklerini sanmalarıdır; oysa mekanik asla unutmaz ve yaptığı hatayı mutlaka en umulmadık anda, örneğin otoyolun ortasında faizleriyle birlikte geri öder. Belki de bu yüzden, her bakım periyodunda kaputu açtırıp sadece motora değil, o kuytu köşedeki şanzıman havalandırma tapalarına ve yağ seviyesine de özenle baktırmak en akıllıca iştir. Ne dersiniz, demir atımıza biraz daha fazla hak ettiği değeri vermenin vakti gelmedi mi sizce de?
