Kerim Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Sanayiye yolu düşen her Renault sahibinin illaki duyduğu o meşhur cümle: "Vites kutusunu kontrol ettirin." Göstergede bu yazıyı aniden görünce insanın içi cız ediyor, ne yalan söyleyelim. Fransız üretici konforu seviyor ama iş elektroniğe geldiğinde bazen bizi canımızdan bezdiriyor. Özellikle EDC şanzıman kullananlar ne demek istediğimizi çok iyi anlar. Sabah marşa basarsınız, her şey harikadır; akşam eve dönerken bir bakmışsınız araba vites geçişlerinde küt küt vurmaya başlamış...
Neden yapıyor bunu bu makineler, hiç düşündünüz mü? Çoğu zaman sorun mekanik dişlilerde değil, o dişlilere hükmeden beyinde, yani mekatronik ünitede bitiyor. Isınıyor bu meret. İstanbul trafiğinde, dur-kalkın ortasında o narin beyin kelimenin tam anlamıyla kavruluyor. Isınan kart da saçmalamaya başlıyor haliyle. Dur kalk yaparken arabayı sürekli boşa almak, trafiği okuyarak hareket etmek bir nebze olsun nefes aldırır bu sisteme; bizden söylemesi.
Geri vitese takarsınız ama araba yerinden kıpırdamaz, öylece kalakalırsınız. Tanıdık geldi mi? Çift kavramalı bu sistemlerin en büyük karın ağrısı, debriyaj çatallarının ya da aktivatörlerin erken pes etmesidir. Parça aşınır, bilgisayar açıyı yakalayamaz ve sistem kendini korumaya alır. Masrafı ağırdır, can sıkar. Halbuki vites geçişlerindeki o ufacık sarsıntıları, devir saatinin gereksiz yere dalgalanmasını zamanında ciddiye alsak belki de bu kadar büyük patlamayacak mevzu.
Şanzıman yağı değişmez diyen o ustalara kulaklarınızı tıkayın, hatta direkt uzaklaşın oradan. Ömürlük yağ diye bir şey yok bu dünyada, hele ki sürekli sürtünmeyle çalışan yoğun bir sistemde. Yağ özelliğini yitirdikçe elektrovanalar tıkanır, basınç düşer. Basınç düşünce de o pürüzsüz geçişler gider, yerine kamyon gibi sarsılan bir sürüş dinamiği gelir. Her altmış bin kilometrede bir o yağı yenilemek, gelecekteki büyük bütçe deliklerini daha başlamadan kapatır.
Bazen de her şey tamamen elektriksel bir oyundur, şaka gibidir ama gerçek. Zayıflamış bir akü, oksitlenmiş bir şasi kablosu bile koskoca şanzımanı kilitler. Araba voltaj dalgalanmasını hisseder hissetmez hemen arıza moduna geçer, sizi üçüncü vitese sabitler. Hemen en kötüsünü düşünüp moralinizi bozmayın yani; bazen çözüm sadece kutup başını temizlemek kadar basittir...
Neden yapıyor bunu bu makineler, hiç düşündünüz mü? Çoğu zaman sorun mekanik dişlilerde değil, o dişlilere hükmeden beyinde, yani mekatronik ünitede bitiyor. Isınıyor bu meret. İstanbul trafiğinde, dur-kalkın ortasında o narin beyin kelimenin tam anlamıyla kavruluyor. Isınan kart da saçmalamaya başlıyor haliyle. Dur kalk yaparken arabayı sürekli boşa almak, trafiği okuyarak hareket etmek bir nebze olsun nefes aldırır bu sisteme; bizden söylemesi.
Geri vitese takarsınız ama araba yerinden kıpırdamaz, öylece kalakalırsınız. Tanıdık geldi mi? Çift kavramalı bu sistemlerin en büyük karın ağrısı, debriyaj çatallarının ya da aktivatörlerin erken pes etmesidir. Parça aşınır, bilgisayar açıyı yakalayamaz ve sistem kendini korumaya alır. Masrafı ağırdır, can sıkar. Halbuki vites geçişlerindeki o ufacık sarsıntıları, devir saatinin gereksiz yere dalgalanmasını zamanında ciddiye alsak belki de bu kadar büyük patlamayacak mevzu.
Şanzıman yağı değişmez diyen o ustalara kulaklarınızı tıkayın, hatta direkt uzaklaşın oradan. Ömürlük yağ diye bir şey yok bu dünyada, hele ki sürekli sürtünmeyle çalışan yoğun bir sistemde. Yağ özelliğini yitirdikçe elektrovanalar tıkanır, basınç düşer. Basınç düşünce de o pürüzsüz geçişler gider, yerine kamyon gibi sarsılan bir sürüş dinamiği gelir. Her altmış bin kilometrede bir o yağı yenilemek, gelecekteki büyük bütçe deliklerini daha başlamadan kapatır.
Bazen de her şey tamamen elektriksel bir oyundur, şaka gibidir ama gerçek. Zayıflamış bir akü, oksitlenmiş bir şasi kablosu bile koskoca şanzımanı kilitler. Araba voltaj dalgalanmasını hisseder hissetmez hemen arıza moduna geçer, sizi üçüncü vitese sabitler. Hemen en kötüsünü düşünüp moralinizi bozmayın yani; bazen çözüm sadece kutup başını temizlemek kadar basittir...
