Mehmet Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Direksiyonun başına geçip kontağı çevirdiğinizde o motorun vuruntulu çalışması ya da gaza bastığınızda arabanın kasılıp kalması insanı çileden çıkarır, bilmez miyim... Araç ekranında birden beliren o belalı "Rail Basıncı Düşük" uyarısı aslında dizel sistemin kalbindeki kan akışının zayıfladığını fısıldar bize. Yanma odasına tam zamanında ve doğru miktarda yakıt gönderemeyen sistem, yüksek basınç hattında ritmi kaçırır. Pompa depodan yakıtı çeker, yüksek basınçlı hatta basar ama bir yerlerden o basınç kaçar işte, pıss diye sızar gider. Yani kısacası yanma odasına gitmesi gereken o devasa güç, daha yoldayken zayıflar ve motor da doğal olarak kendini korumaya alıp gücü keser.
Depodaki mazot filtresini en son ne zaman değiştirdiğinizi hatırlıyor musunuz, yoksa "daha gider bu" deyip erteleyenlerden misiniz? İşte o filtre tıkanmaya başladığında yüksek basınç pompası adeta pipetle koyu bir ayranı çekmeye çalışan çocuk gibi zorlanır, çırpınır durur. Depodan gelen yakıt akışı kısıtlandıkça sistem ihtiyaç duyduğu bar seviyesine bir türlü ulaşamaz. Üstüne bir de kalitesiz, neredeyse çamur gibi mazot aldıysanız bir depodan, o micro gözenekler anında tıkanır. Yakıt gelemeyince basınç düşer, basınç düşünce de o sevimsiz arıza lambası gözünüzün içine bakmaya başlar.
Gelelim işin en çok baş ağrıtan, en pahalı kısmına: yani o canım enjektörlere... Zamanla aşınan veya yakıtın pisliği yüzünden kilitlenen bir enjektör, yakıtı silindire doğru bir şekilde püskürtmek yerine geri dönüş hattına kaçırmaya başlar. Sistem sanır ki yakıt yanma odasına gidiyor, oysa yakıt sessiz sedasız depoya geri kaçıyordur! Enjektör kütüğündeki basınç bir anda çakılır, araç tam sollamaya çıktığınızda gaza basmanıza rağmen yığılır kalır. Sanayide ustaya gittiğinizde "enjektör geri dönüş testi yapalım" demesinin tek sebebi de tam olarak bu kaçak kovalama sevdasıdır.
Peki ya o basınç sensörleri veya regülatörleri, onlar sütten çıkmış ak kaşık mı sanki? Bazen sistemde mekanik hiçbir problem yokken, sırf kütüğün (rail) üzerindeki o ufacık sensör kafayı yediği için araç basıncı düşük sanabilir. Yanlış voltaj sinyali gönderen bir sensör, beyni kandırır ve araç durduk yere arıza moduna geçer. Bazen de basınç düzenleyici valf kurum bağladığı için gereken kapamayı yapamaz, basıncı içeride tutamaz. Elektronik aksamın bu nazlı halleri insanı bazen mekanik arızadan bile daha çok yorar, bulana kadar akla karayı seçtirirler.
Yüksek basınç pompasının kendi içindeki aşınmaları hiç düşündünüz mü, o metal sürtünmesi zamanla neleri götürür? Pompanın içindeki o minik pistonlar yüz binlerce kilometre boyunca çalışmaktan yorulur, tolerance değerleri kaçar ve artık eski gücüyle basınç üretemez hale gelir. Hatta bazen kalitesiz yakıt yüzünden pompa içinden metal talaşı dökmeye başlar ki... Bu durum bütün depoyu, boruları ve enjektörleri felakete götüren bir zincirleme reaksiyondur. Pompa basınç üretemeyince de rail hattı aç kalır, araç da yüksek devirlerde hemen gaz kesip sizi yolda bırakır.
Depo içi besleme pompasının tıkır tıkır çalışması gerekirken arada bir nazlanması, tık tık edip durması başınıza geldi mi hiç? Ana depoda duran o ilk pompanın süzgeci pislikle dolduğunda, öndeki devasa yüksek basınç pompasına yeterli debide yakıt gönderemez. Ön besleme zayıf olunca, arkadaki sistem ne yapsın, havayı mı sıkıştırsın? Aç kalan yüksek basınç hattında basınç ani dalgalanmalar yaşar. Gaza yüklendiğinizde yakıt yetişmez, araç bir silkelenir, ardından o malum hata kodu hafızaya kazınır.
Böyle bir arızayla karşılaştığınızda bence hemen en pahalı parçadan değiştirmeye başlamayın, sanayideki "değiştir-dene" taktiği cep yakar. Önce en basitinden, yani yakıt filtresinden başlayın işe, gerekirse kaliteli bir yakıt sistemi temizleyicisi ile depoyu bir devirdaim ettirin. Yakıt hatlarında bir ezilme, kaçak veya sızıntı var mı diye kendi gözünüzle bile bir kontrol edin. Çünkü bazen küçücük bir rekor gevşemesi, oradan hava emilmesine ve bütün basıncın altüst olmasına yeter de artar bile.
Depodaki mazot filtresini en son ne zaman değiştirdiğinizi hatırlıyor musunuz, yoksa "daha gider bu" deyip erteleyenlerden misiniz? İşte o filtre tıkanmaya başladığında yüksek basınç pompası adeta pipetle koyu bir ayranı çekmeye çalışan çocuk gibi zorlanır, çırpınır durur. Depodan gelen yakıt akışı kısıtlandıkça sistem ihtiyaç duyduğu bar seviyesine bir türlü ulaşamaz. Üstüne bir de kalitesiz, neredeyse çamur gibi mazot aldıysanız bir depodan, o micro gözenekler anında tıkanır. Yakıt gelemeyince basınç düşer, basınç düşünce de o sevimsiz arıza lambası gözünüzün içine bakmaya başlar.
Gelelim işin en çok baş ağrıtan, en pahalı kısmına: yani o canım enjektörlere... Zamanla aşınan veya yakıtın pisliği yüzünden kilitlenen bir enjektör, yakıtı silindire doğru bir şekilde püskürtmek yerine geri dönüş hattına kaçırmaya başlar. Sistem sanır ki yakıt yanma odasına gidiyor, oysa yakıt sessiz sedasız depoya geri kaçıyordur! Enjektör kütüğündeki basınç bir anda çakılır, araç tam sollamaya çıktığınızda gaza basmanıza rağmen yığılır kalır. Sanayide ustaya gittiğinizde "enjektör geri dönüş testi yapalım" demesinin tek sebebi de tam olarak bu kaçak kovalama sevdasıdır.
Peki ya o basınç sensörleri veya regülatörleri, onlar sütten çıkmış ak kaşık mı sanki? Bazen sistemde mekanik hiçbir problem yokken, sırf kütüğün (rail) üzerindeki o ufacık sensör kafayı yediği için araç basıncı düşük sanabilir. Yanlış voltaj sinyali gönderen bir sensör, beyni kandırır ve araç durduk yere arıza moduna geçer. Bazen de basınç düzenleyici valf kurum bağladığı için gereken kapamayı yapamaz, basıncı içeride tutamaz. Elektronik aksamın bu nazlı halleri insanı bazen mekanik arızadan bile daha çok yorar, bulana kadar akla karayı seçtirirler.
Yüksek basınç pompasının kendi içindeki aşınmaları hiç düşündünüz mü, o metal sürtünmesi zamanla neleri götürür? Pompanın içindeki o minik pistonlar yüz binlerce kilometre boyunca çalışmaktan yorulur, tolerance değerleri kaçar ve artık eski gücüyle basınç üretemez hale gelir. Hatta bazen kalitesiz yakıt yüzünden pompa içinden metal talaşı dökmeye başlar ki... Bu durum bütün depoyu, boruları ve enjektörleri felakete götüren bir zincirleme reaksiyondur. Pompa basınç üretemeyince de rail hattı aç kalır, araç da yüksek devirlerde hemen gaz kesip sizi yolda bırakır.
Depo içi besleme pompasının tıkır tıkır çalışması gerekirken arada bir nazlanması, tık tık edip durması başınıza geldi mi hiç? Ana depoda duran o ilk pompanın süzgeci pislikle dolduğunda, öndeki devasa yüksek basınç pompasına yeterli debide yakıt gönderemez. Ön besleme zayıf olunca, arkadaki sistem ne yapsın, havayı mı sıkıştırsın? Aç kalan yüksek basınç hattında basınç ani dalgalanmalar yaşar. Gaza yüklendiğinizde yakıt yetişmez, araç bir silkelenir, ardından o malum hata kodu hafızaya kazınır.
Böyle bir arızayla karşılaştığınızda bence hemen en pahalı parçadan değiştirmeye başlamayın, sanayideki "değiştir-dene" taktiği cep yakar. Önce en basitinden, yani yakıt filtresinden başlayın işe, gerekirse kaliteli bir yakıt sistemi temizleyicisi ile depoyu bir devirdaim ettirin. Yakıt hatlarında bir ezilme, kaçak veya sızıntı var mı diye kendi gözünüzle bile bir kontrol edin. Çünkü bazen küçücük bir rekor gevşemesi, oradan hava emilmesine ve bütün basıncın altüst olmasına yeter de artar bile.
