Murat Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Kontağı çevirir çevirmez, daha motorun yağı bile ısınmadan o uğultuyu duyuyorsan orada bir terslik var demektir. Radyatör fanının sabahın köründe, motor buz gibiyken deliler gibi dönmesi bir lütuf değil, açıkça sistemin çaresizlik çığlığıdır. Muhtemelen kaputun altındaki o küçük hararet müşürü, yani teknik adıyla ECT sensörü, beynine tamamen yanlış direnç değerleri gönderiyor. Normalde motor suyu ısındıkça direnci düşmesi gereken bu parça, içten kısa devre yaptıysa motoru sürekli cehennem sıcağında zanneder. Çözüm mü? Eline bir multimetre alıp sensörün ohm değerlerini ölçeceksin ya da doğrudan o parçayı çöpe atacaksın...
Sistemdeki termostat erken açıyor ya da tamamen açık kalmış olamaz, çünkü o zaman motor hiç ısınmazdı ve fanın devreye girmesi gerekmezdi; burada durum tam tersi. Sorun büyük ihtimalle fan rölesinin o minik platin kontaktörlerinin yüksek akımdan dolayı birbirine kaynamış olmasında saklı. Aküden gelen 12 voltluk doğrudan hat, röle yapışık kaldığı için ECM'den yani motor kontrol ünitesinden sinyal beklemeden direkt fan motoruna akıyor. Sigorta kutusunu aç, fan rölesine parmağınla şöyle sertçe bir tıkla; eğer uğultu anlık kesiliyorsa katili buldun demektir. Değiştirmezsen o fan akünü bitirene kadar durmaz, seni de yarı yolda bırakır.
Klimanın açık olup olmadığını kontrol ettin mi hiç, hani şu dijital ekranlarda fark etmeden bastığın o AC düğmesini? Modern araçların konfor üniteleri öyle tasarlanmıştır ki, sen klimayı açtığın an motor sıcaklığından bağımsız olarak kondenser fanı yüksek devirde dönmeye başlar. Gaz basınç sensörü, klima hattındaki soğutucu akışkanın basıncını yüksek ölçtüğü anda fanı devreye sokar ki sistem patlamasın. Yani aslında motorun değil, klimanın hararetini dindirmeye çalışıyor o pervane... Bazen sadece paneli kapatmak bile o gürültüyü bıçak gibi keser.
Engine Coolant Temperature dediğimiz o nankör sensörün kablo tesisatında bir şase kaçağı varsa yandın işte. Kablonun izolasyonu aşınıp motor bloğuna değdiği an, ECU bunu "aşırı düşük direnç" yani "maksimum motor sıcaklığı" olarak algılar ve motoru korumak için güvenli moda geçer. Güvenli mod demek, fanların yüzde yüz kapasiteyle kesintisiz çalışması demektir; mühendisler motor yatak sarmasın diye algoritmayı böyle yazmış. Kablo demetini gözünle tek tek takip etmeli, o aşınan, soyulan yerleri bulup izole etmelisin. Yoksa yeni sensör taksan bile o fan yine deli gibi dönecek.
Yedek su deponun kapağını en son ne zaman değiştirdin, ya da o sistemde hiç hava kalıp kalmadığını kontrol ettin mi? Soğutma çevriminde oluşan bir hava kabarcığı gider tam hararet müşürünün kafasına oturursa, sensör suyu değil sıkışmış sıcak havayı ölçer. Hava da sudan daha hızlı ısındığı için o küçücük bölgede anlık yüksek sıcaklık algılanır ve fan zamansız tetiklenir. Antifrizi yenilerken sistemin havasını düzgün almazsan olacağı buydu işte... Bir lokma hava, bütün sensör elektroniğini maymuna çevirmeye yeter de artar bile.
Sistemdeki termostat erken açıyor ya da tamamen açık kalmış olamaz, çünkü o zaman motor hiç ısınmazdı ve fanın devreye girmesi gerekmezdi; burada durum tam tersi. Sorun büyük ihtimalle fan rölesinin o minik platin kontaktörlerinin yüksek akımdan dolayı birbirine kaynamış olmasında saklı. Aküden gelen 12 voltluk doğrudan hat, röle yapışık kaldığı için ECM'den yani motor kontrol ünitesinden sinyal beklemeden direkt fan motoruna akıyor. Sigorta kutusunu aç, fan rölesine parmağınla şöyle sertçe bir tıkla; eğer uğultu anlık kesiliyorsa katili buldun demektir. Değiştirmezsen o fan akünü bitirene kadar durmaz, seni de yarı yolda bırakır.
Klimanın açık olup olmadığını kontrol ettin mi hiç, hani şu dijital ekranlarda fark etmeden bastığın o AC düğmesini? Modern araçların konfor üniteleri öyle tasarlanmıştır ki, sen klimayı açtığın an motor sıcaklığından bağımsız olarak kondenser fanı yüksek devirde dönmeye başlar. Gaz basınç sensörü, klima hattındaki soğutucu akışkanın basıncını yüksek ölçtüğü anda fanı devreye sokar ki sistem patlamasın. Yani aslında motorun değil, klimanın hararetini dindirmeye çalışıyor o pervane... Bazen sadece paneli kapatmak bile o gürültüyü bıçak gibi keser.
Engine Coolant Temperature dediğimiz o nankör sensörün kablo tesisatında bir şase kaçağı varsa yandın işte. Kablonun izolasyonu aşınıp motor bloğuna değdiği an, ECU bunu "aşırı düşük direnç" yani "maksimum motor sıcaklığı" olarak algılar ve motoru korumak için güvenli moda geçer. Güvenli mod demek, fanların yüzde yüz kapasiteyle kesintisiz çalışması demektir; mühendisler motor yatak sarmasın diye algoritmayı böyle yazmış. Kablo demetini gözünle tek tek takip etmeli, o aşınan, soyulan yerleri bulup izole etmelisin. Yoksa yeni sensör taksan bile o fan yine deli gibi dönecek.
Yedek su deponun kapağını en son ne zaman değiştirdin, ya da o sistemde hiç hava kalıp kalmadığını kontrol ettin mi? Soğutma çevriminde oluşan bir hava kabarcığı gider tam hararet müşürünün kafasına oturursa, sensör suyu değil sıkışmış sıcak havayı ölçer. Hava da sudan daha hızlı ısındığı için o küçücük bölgede anlık yüksek sıcaklık algılanır ve fan zamansız tetiklenir. Antifrizi yenilerken sistemin havasını düzgün almazsan olacağı buydu işte... Bir lokma hava, bütün sensör elektroniğini maymuna çevirmeye yeter de artar bile.
