Kerim Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Radyatör fanı, motor bloklarındaki aşırı ısıyı soğutma sıvısı kanalıyla atmosfere fırlatan o can alıcı pervanedir; dönmediği an ocağınıza incir ağacı diker. Krank milinden dönen eski tip mekanik pervaneleri unutun, modern araçlarda bu işi tamamen elektrikli DC motorlar halleder. Hararet müşüründen gelen direnç değişimi sinyali, motor kontrol ünitesine (ECU) "burası yanıyor" demediği sürece o fan devreye girmez. Akım kesilir, röle bacakları oksitlenir veya fan motorunun kömürleri biter... Sonuç? Trafikte dur-kalk yaparken bir anda kaputtan yükselen o bembeyaz, korkunç su buharı.
Motor bloğundaki silindir kapağı taşlama masrafıyla yüzleşmek istemiyorsanız fan rölesinin amper değerini ve sigorta kutusunu ezbere bileceksiniz. Aküden gelen 12 voltluk akım, fanın yüksek akım çeken sargılarına ulaşamadığında sistem kilitlenir, soğutma sıvısı radyatörün petekleri arasında öylece ısınmaya devam eder. Antifrizin kaynama noktası her ne kadar saf sudan yüksek olsa da bir yere kadar dayanabilir. Fanın pal kanatlarında biriken çamur ve pislik balans yapar; balans yapan pervane ise bir süre sonra kendi milini yamultur ve motoru tamamen yakar. Yani o minik plastik pervanenin dönüş hızı, aslında motorunuzun yaşam süresini belirler.
Sıkışık trafikte ibrenin aniden kırmızı çizgiye doğru fırladığını gördüğünüzde ne yaparsınız, sağa çekip kaputu açmak yeterli mi sanıyorsunuz? Kesinlikle hayır, o esnada fanın dönüp dönmediğini anlamak için klimayı sonuna kadar açıp kondenser fanının ekstradan devreye girip girmediğini kontrol etmeniz gerekir. Çift kademeli fan motorlarında ilk kademe direnci (rezistans) yandığında, araç normal sıcaklıkta fan açmaz ama hararet tavan yaptığında ikinci kademede deli gibi dönmeye başlar. Bu aradaki kopukluk, motor yağının kimyasal yapısını bozar, viskoziteyi sıfırlatır. Silindir çeperleri yağsız kaldığında ise... Gerisini sanayideki rektefiyeciye anlatırsınız artık.
Termostatın kapalı konumda takılı kalmasıyla radyatör fanının bozulması sıkça karıştırılır, oysa ikisi tamamen farklı senaryoların başrolüdür. Üst radyatör hortumu elinizi yakacak kadar sıcakken alt hortum buz gibiyse, su radyatöre hiç ulaşmıyor demektir ki bu durumda fan ne yapsın? Fan sağlamdır ama önüne sıcak su gelmediği için müşür sıcaklığı algılayamaz ve o pervaneyi döndürmez. Dijital multimetre yardımıyla fan soketindeki voltajı ölçmeden "bu fan motoru ölmüş" deyip yenisini alan o kadar çok bilgisiz sürücü var ki... Parayı çöpe atmak istemiyorsanız, önce tesisat takibi yapmayı öğreneceksiniz.
Motor bloğundaki silindir kapağı taşlama masrafıyla yüzleşmek istemiyorsanız fan rölesinin amper değerini ve sigorta kutusunu ezbere bileceksiniz. Aküden gelen 12 voltluk akım, fanın yüksek akım çeken sargılarına ulaşamadığında sistem kilitlenir, soğutma sıvısı radyatörün petekleri arasında öylece ısınmaya devam eder. Antifrizin kaynama noktası her ne kadar saf sudan yüksek olsa da bir yere kadar dayanabilir. Fanın pal kanatlarında biriken çamur ve pislik balans yapar; balans yapan pervane ise bir süre sonra kendi milini yamultur ve motoru tamamen yakar. Yani o minik plastik pervanenin dönüş hızı, aslında motorunuzun yaşam süresini belirler.
Sıkışık trafikte ibrenin aniden kırmızı çizgiye doğru fırladığını gördüğünüzde ne yaparsınız, sağa çekip kaputu açmak yeterli mi sanıyorsunuz? Kesinlikle hayır, o esnada fanın dönüp dönmediğini anlamak için klimayı sonuna kadar açıp kondenser fanının ekstradan devreye girip girmediğini kontrol etmeniz gerekir. Çift kademeli fan motorlarında ilk kademe direnci (rezistans) yandığında, araç normal sıcaklıkta fan açmaz ama hararet tavan yaptığında ikinci kademede deli gibi dönmeye başlar. Bu aradaki kopukluk, motor yağının kimyasal yapısını bozar, viskoziteyi sıfırlatır. Silindir çeperleri yağsız kaldığında ise... Gerisini sanayideki rektefiyeciye anlatırsınız artık.
Termostatın kapalı konumda takılı kalmasıyla radyatör fanının bozulması sıkça karıştırılır, oysa ikisi tamamen farklı senaryoların başrolüdür. Üst radyatör hortumu elinizi yakacak kadar sıcakken alt hortum buz gibiyse, su radyatöre hiç ulaşmıyor demektir ki bu durumda fan ne yapsın? Fan sağlamdır ama önüne sıcak su gelmediği için müşür sıcaklığı algılayamaz ve o pervaneyi döndürmez. Dijital multimetre yardımıyla fan soketindeki voltajı ölçmeden "bu fan motoru ölmüş" deyip yenisini alan o kadar çok bilgisiz sürücü var ki... Parayı çöpe atmak istemiyorsanız, önce tesisat takibi yapmayı öğreneceksiniz.
