Murat Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Radyatörün içerisindeki soğutma sıvısı devirdaim yapamadığında motor bloğundaki termal yük birkaç dakika içinde uç noktalara ulaşır; bu ısıl genleşme doğrudan silindir kapak contasının üzerindeki elastik nitril veya çelik katmanların yapısını bozar. Motor kaputunun altından yükselen o hafif buharı fark ettiğiniz an aslında alüminyum silindir kapağı çoktan milimetrenin küsüratları oranında burkulmaya başlamıştır bile... Soğutma kanallarındaki tıkanıklık ya da petek petek biriken kireç tortuları, antifrizin ısı transfer katsayısını düşürerek contanın maruz kaldığı basınç eşiğini aşmasına yol açar. Conta yüzeyindeki o mikron düzeyindeki sızdırmazlık şeritleri aşırı sıcaklıkla eridiğinde, yanma odasındaki yüksek basınçlı gazlar doğrudan soğutma suyuna karışmaya başlar.
Sistemde radyatör fanının devreye girmemesi yahut plastik kazan kılcal bir çatlaktan hava alması, soğutma sıvısının kaynama noktasını düşürerek gizli bir hararet yaratır. Motor sıcaklığının kritik eşik olan 110-120 derece bandını aşmasıyla birlikte, döküm blok ile alüminyum kapak arasındaki farklı genleşme katsayıları silindir kapak contasını adeta iki taş arasında ezer. Bazen hararet göstergesinin birden yükseldiğini görmezsiniz, ibre normal görünür ama conta çoktan deforme olmuştur... Sıkıştırma oranının yüksek olduğu dizel veya turbolu benzinli ünitelerde bu basınç farkı contayı yakmakla kalmaz, silindir kapağının taşlanmasını gerektirecek kadar derin yüzey bozukluklarına sebep olur.
Radyatör kapağındaki vakum valfinin bozulması bile, soğutma sistemindeki genleşme basıncını tahliye edemediği için halkanın en zayıf zinciri olan contayı patlatabilir. Kalitesiz antifriz kullanımı sonucunda radyatör kanallarında oluşan korozyon pas parçacıklarını termostata taşır; açılmayan bir termostat ise silindir kapağı çevresinde lokal bir ısı havuzu oluşturur. Lokal ısınma, yani bloğun bir tarafının soğuk diğer tarafının aşırı sıcak kalması, silindir kapak contasının metal kenarlıklarının yanmasına ve kompresyon kaçaklarına zemin hazırlar. Yağ çubuğunu çektiğinizde o meşhur mayonez kıvamındaki birikintiyi görüyorsanız, radyatördeki ihmaliniz silindir kapağındaki sızdırmazlık duvarını çoktan yıkmış demektir.
Soğutma radyatöründeki alt ve üst hortumların sertliğini elinizle kontrol ettiğinizde bir gariplik hissediyorsanız, motoru zorlamadan bir kenara çekip çekici beklemek en mantıklı hamledir. Silindir kapak contası dediğimiz bileşen, yanma odasındaki 2000 derecelik anlık aleve dayanacak şekilde tasarlanmıştır fakat radyatörün görevini yapmaması sonucu oluşan sürekli termal strese karşı koyamaz. Radyatör peteklerinin dış yüzeyindeki yaprak ve çamur birikintileri bile hava akışını kestiği için, uzun tırmanışlarda contanın aşırı ısınarak sızdırmazlık özelliğini yitirmesine zemin hazırlar. Küçük bir radyatör kaçağını ekleme suyla idare etmeye çalışmak... İşte o geçici çözüm, günün sonunda silindir kapağının sökülüp rektifiye edilmesine kadar giden pahalı bir tamirat sürecini başlatır.
Sistemde radyatör fanının devreye girmemesi yahut plastik kazan kılcal bir çatlaktan hava alması, soğutma sıvısının kaynama noktasını düşürerek gizli bir hararet yaratır. Motor sıcaklığının kritik eşik olan 110-120 derece bandını aşmasıyla birlikte, döküm blok ile alüminyum kapak arasındaki farklı genleşme katsayıları silindir kapak contasını adeta iki taş arasında ezer. Bazen hararet göstergesinin birden yükseldiğini görmezsiniz, ibre normal görünür ama conta çoktan deforme olmuştur... Sıkıştırma oranının yüksek olduğu dizel veya turbolu benzinli ünitelerde bu basınç farkı contayı yakmakla kalmaz, silindir kapağının taşlanmasını gerektirecek kadar derin yüzey bozukluklarına sebep olur.
Radyatör kapağındaki vakum valfinin bozulması bile, soğutma sistemindeki genleşme basıncını tahliye edemediği için halkanın en zayıf zinciri olan contayı patlatabilir. Kalitesiz antifriz kullanımı sonucunda radyatör kanallarında oluşan korozyon pas parçacıklarını termostata taşır; açılmayan bir termostat ise silindir kapağı çevresinde lokal bir ısı havuzu oluşturur. Lokal ısınma, yani bloğun bir tarafının soğuk diğer tarafının aşırı sıcak kalması, silindir kapak contasının metal kenarlıklarının yanmasına ve kompresyon kaçaklarına zemin hazırlar. Yağ çubuğunu çektiğinizde o meşhur mayonez kıvamındaki birikintiyi görüyorsanız, radyatördeki ihmaliniz silindir kapağındaki sızdırmazlık duvarını çoktan yıkmış demektir.
Soğutma radyatöründeki alt ve üst hortumların sertliğini elinizle kontrol ettiğinizde bir gariplik hissediyorsanız, motoru zorlamadan bir kenara çekip çekici beklemek en mantıklı hamledir. Silindir kapak contası dediğimiz bileşen, yanma odasındaki 2000 derecelik anlık aleve dayanacak şekilde tasarlanmıştır fakat radyatörün görevini yapmaması sonucu oluşan sürekli termal strese karşı koyamaz. Radyatör peteklerinin dış yüzeyindeki yaprak ve çamur birikintileri bile hava akışını kestiği için, uzun tırmanışlarda contanın aşırı ısınarak sızdırmazlık özelliğini yitirmesine zemin hazırlar. Küçük bir radyatör kaçağını ekleme suyla idare etmeye çalışmak... İşte o geçici çözüm, günün sonunda silindir kapağının sökülüp rektifiye edilmesine kadar giden pahalı bir tamirat sürecini başlatır.
