Burak Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Soğutma sisteminin kalbinde yer alan radyatör blokları tıkandığında, devirdaim pompasının bastığı antifrizli su kanallarda ilerleyemeyip aniden geri tepme yapar. Biz o kaputun altındaki yüksek basınç dinamiğini görmeyiz ama termostat açıldığı an sistemdeki basınç 0.9 bar seviyelerinden bir anda 1.5 bar ve üzerine fırlayabilir. İşte tam bu kırılma anında, aşırı ısınan ve genleşecek yer arayan sıvının ilk yüklendiği nokta plastik genleşme kabı olur. Zaten çatlamaya meyilli olan o haznelerin, radyatördeki bir petek tıkanıklığı yüzünden bir gecede nasıl yarıldığını ustalar çok iyi bilir. Radyatörün ısıyı tahliye edememesi, sistemdeki termal dengenin tamamen çökmesi demektir...
Genleşme kabının kapağında yer alan çift yönlü tahliye valfi, radyatördeki dolaşım bozukluğunu kompanse etmek için sürekli açık kalmaya zorlanır mı? Sıkışan havanın ve kaynama noktasına yaklaşan radyatör suyunun yarattığı o amansız baskı, plastik haznenin dikiş noktalarını ve alt hortum rekorlarını günden güne zayıflatır. Eğer radyatör peteklerinin alt kısmı soğuk, üst kısmı alev gibiyse, su genleşme kabına geri basıyor demektir ki bu durum plastik malzemenin moleküler yapısını doğrudan bozar. Bir bakmışsınız, o beyaz plastik depo sararmış, gevremiş ve kılcal çatlaklarla dolmuş.
Sistemde bir arıza arıyorsak, önce radyatörün iç kılcal borularındaki kireçlenmeye ve biriken tortuya bakmamız şart; zira o tıkalı kanallar genleşme kabını adeta bir patlama odasına dönüştürür. Basınç eşiği aşıldığında kabın üzerinden taşan su sadece bir sıvı kaybı değil, radyatörün vazifesini yapamadığının en doğrudan kanıtıdır. Bazen radyatörün kendisinde hiç sızıntı göremezsiniz ama genleşme kabı sürekli üst kapaktan su kaçırır... Buradaki asıl mesele kabın bozuk olması değil, radyatörün ısıyı transfer edemeyip bütün yükü o küçük depoya bindirmesidir.
Motor blokları ile radyatör arasındaki kapalı devre termodinamik dengesi bozulduğu an, radyatör alt ve üst hortumlarındaki sertlik farkı inanılmaz boyutlara ulaşır. Genleşme kabına giren geri dönüş hortumundan kesintisiz su akışı yerine buhar ve hava kabarcıkları gelmeye başladımı, tecrübeli bir sürücü radyatörün pes ettiğini anlar. Deponun seviye çizgisinin bir anda maksimumun üzerine çıkması da, motor stop edildiğinde dibe vurması da hep aynı radyatör verimsizliğinin eseridir. Kabı değiştirmek sadece geçici bir pansuman olur, asıl radyatörün iç temizliği veya petek değişimi yapılmadıkça o plastik kap yine çatlayacaktır.
Hararet göstergesi aniden fırlamasa bile radyatör fanının sürekli yüksek devirde çalışması, genleşme kabındaki sıvıyı adeta fokurdatır. Sürekli yüksek sıcaklığa ve kontrolsüz genleşmeye maruz kalan kap plastiği, elastikiyetini kaybedip sertleştiğinde en ufak bir titreşimde... Yolda giderken aniden kaputun altından yükselen beyaz duman, çoğunlukla patlayan radyatör değil, basınca dayanamayıp yarılan o genleşme kabıdır. Yani evet, radyatördeki en ufak bir tıkanıklık veya hava kabarcığı, faturayı direkt olarak genleşme kabına keser.
Genleşme kabının kapağında yer alan çift yönlü tahliye valfi, radyatördeki dolaşım bozukluğunu kompanse etmek için sürekli açık kalmaya zorlanır mı? Sıkışan havanın ve kaynama noktasına yaklaşan radyatör suyunun yarattığı o amansız baskı, plastik haznenin dikiş noktalarını ve alt hortum rekorlarını günden güne zayıflatır. Eğer radyatör peteklerinin alt kısmı soğuk, üst kısmı alev gibiyse, su genleşme kabına geri basıyor demektir ki bu durum plastik malzemenin moleküler yapısını doğrudan bozar. Bir bakmışsınız, o beyaz plastik depo sararmış, gevremiş ve kılcal çatlaklarla dolmuş.
Sistemde bir arıza arıyorsak, önce radyatörün iç kılcal borularındaki kireçlenmeye ve biriken tortuya bakmamız şart; zira o tıkalı kanallar genleşme kabını adeta bir patlama odasına dönüştürür. Basınç eşiği aşıldığında kabın üzerinden taşan su sadece bir sıvı kaybı değil, radyatörün vazifesini yapamadığının en doğrudan kanıtıdır. Bazen radyatörün kendisinde hiç sızıntı göremezsiniz ama genleşme kabı sürekli üst kapaktan su kaçırır... Buradaki asıl mesele kabın bozuk olması değil, radyatörün ısıyı transfer edemeyip bütün yükü o küçük depoya bindirmesidir.
Motor blokları ile radyatör arasındaki kapalı devre termodinamik dengesi bozulduğu an, radyatör alt ve üst hortumlarındaki sertlik farkı inanılmaz boyutlara ulaşır. Genleşme kabına giren geri dönüş hortumundan kesintisiz su akışı yerine buhar ve hava kabarcıkları gelmeye başladımı, tecrübeli bir sürücü radyatörün pes ettiğini anlar. Deponun seviye çizgisinin bir anda maksimumun üzerine çıkması da, motor stop edildiğinde dibe vurması da hep aynı radyatör verimsizliğinin eseridir. Kabı değiştirmek sadece geçici bir pansuman olur, asıl radyatörün iç temizliği veya petek değişimi yapılmadıkça o plastik kap yine çatlayacaktır.
Hararet göstergesi aniden fırlamasa bile radyatör fanının sürekli yüksek devirde çalışması, genleşme kabındaki sıvıyı adeta fokurdatır. Sürekli yüksek sıcaklığa ve kontrolsüz genleşmeye maruz kalan kap plastiği, elastikiyetini kaybedip sertleştiğinde en ufak bir titreşimde... Yolda giderken aniden kaputun altından yükselen beyaz duman, çoğunlukla patlayan radyatör değil, basınca dayanamayıp yarılan o genleşme kabıdır. Yani evet, radyatördeki en ufak bir tıkanıklık veya hava kabarcığı, faturayı direkt olarak genleşme kabına keser.
