Ayhan Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Fransız mühendisliğinin o kendine has, bazen insanı zıvanadan çıkaran ama tutkuyla bağlayan karakterini direksiyon başındaki her Peugeot sahibi illa ki bir gün iliklerine kadar hisseder. Motor kaputunun altında sessiz sedasız çalışan o minicik seramik ve metal parçası, yani buji, miyadını doldurmaya başladığında otomobiliniz size öyle karmaşık sinyaller göndermeye başlar ki... Sanayideki ustanın "Ağabey bu Fransızların elektriği derttir" deyip kestirip atacağı o tekleme hissi, aslında silindir içindeki hava-yakıt karışımının tam da sıkıştırma anında kıvılcımsız kalmasından, yani doğrudan ateşleme sisteminin o ilk kıvılcım halkasındaki direnç kayıplarından kaynaklanır. Rölantide beklerken direksiyonda hissettiğiniz o hafif titreme, sanki motor bir anlığına nefessiz kalıyormuş da son anda toparlıyormuş gibi hissettiren o mikro sarsıntılar, bujinin tırnak aralığının (gap) aşınarak sentil değerlerinin dışına çıktığının açık bir kanıtıdır.
Gaz pedalına asıldığınızda o eski canlılığını bulamayan, sol şeride çıkarken yüreğinizi ağzınıza getiren o hantallığı sırf turbo gecikmesine bağlamak ne kadar doğru olabilir ki? Elektrot erimesi veya karbon birikintisi yüzünden ark oluşturamayan bir buji, yanma odasındaki patlamayı ideal milisaniyede gerçekleştiremez; bu da tork eğrisinin aniden çökmesine, aracın ivmelenmek yerine adeta arkasından biri çekiyormuşçasına duraksamasına yol açar. Hatta bazen pedalın altında bir boşluk hissedersiniz, otomobil ivmelenmekle pes etmek arasında öylece kalakaldığında... Yanmamış çiğ yakıtın egzoz manifolduna doğru sızması ise tıkalı bir katalitik konvertör ve yakında gösterge panelinde yanacak olan o meşum Check Engine lambasının habercisidir.
Sabahın soğuğunda marşa bastığınızda marş motorunun dönüp dönüp motorun bir türlü şahlanamaması, şüphe oklarını doğrudan ateşleme grubuna yöneltmemiz için yeterli bir sebep değil midir? Soğuk çalıştırma (cold start) esnasında zengin karışımla beslenen silindirler, bujinin zayıf kalan voltaj atlaması sebebiyle ıslanır ve motor adeta boğulma evresine girer; üç silindirli PureTech motorlarda bu durum çok daha dramatik bir sarsıntıya dönüşür. Otomobilin çalışmakta direnmesi, marş süresinin uzaması, motorun adeta iki silindirle çalışıyormuş gibi sarsıntılı ve öksürerek devirlenmeye çabalaması... Bütün bu dram, aslında tırnakları kararmış veya elektrot aralığı bozulmuş bir parçanın feryadından başka bir şey değildir.
Yakıt tüketim göstergesinde makul değerleri görmeye alışkın bir sürücü için ibrenin anlamsızca yukarı tırmanması, cüzdanı zorlayan bir sorunun başladığını sessizce fısıldar. Silindir içinde zamanında ve eksiksiz gerçekleşmeyen her yanma döngüsü, hapsedilen enerjinin egzozdan boşa atılması ve ecu’nun (elektronik kontrol ünitesi) bu tork kaybını kapatmak için silindirlere sürekli daha fazla benzin püskürtmesi demektir. Yani aslında aracınız aynı hızı koruyabilmek için ekstra benzin yakar; yaktığı o fazla benzin ise düzgün tutuşmadığı için size güç olarak dönmez, aksine egzoz sistemini ve oksijen sensörlerini zehirler.
Ateşleme bobini ile buji arasındaki o hassas ohmik dengenin bozulması, zincirleme bir felaketin ilk halkasını oluşturur çoğu zaman. Aşırı ısınan ve direnci artan bir buji, ihtiyaç duyduğu yüksek voltajı bobinden çekebilmek için bobini aşırı yük altında bırakır ve en nihayetinde o pahalı ateşleme bobinlerinin patlamasına, yani bütünüyle yanmasına sebebiyet verir. Küçük bir sarf malzemesini zamanında değiştirmekten kaçınırken, bir anda kendinizi tüm ateşleme tesisatını ve hatta vuruntu sensörlerini yenilerken bulabilirsiniz. Bırakın aracınız nefes alsın, o tırnak aralıkları milimetrik kalsın ki Peugeot'nuz size o ilk günkü sürüş keyfini kesintisiz sunabilsin.
Gaz pedalına asıldığınızda o eski canlılığını bulamayan, sol şeride çıkarken yüreğinizi ağzınıza getiren o hantallığı sırf turbo gecikmesine bağlamak ne kadar doğru olabilir ki? Elektrot erimesi veya karbon birikintisi yüzünden ark oluşturamayan bir buji, yanma odasındaki patlamayı ideal milisaniyede gerçekleştiremez; bu da tork eğrisinin aniden çökmesine, aracın ivmelenmek yerine adeta arkasından biri çekiyormuşçasına duraksamasına yol açar. Hatta bazen pedalın altında bir boşluk hissedersiniz, otomobil ivmelenmekle pes etmek arasında öylece kalakaldığında... Yanmamış çiğ yakıtın egzoz manifolduna doğru sızması ise tıkalı bir katalitik konvertör ve yakında gösterge panelinde yanacak olan o meşum Check Engine lambasının habercisidir.
Sabahın soğuğunda marşa bastığınızda marş motorunun dönüp dönüp motorun bir türlü şahlanamaması, şüphe oklarını doğrudan ateşleme grubuna yöneltmemiz için yeterli bir sebep değil midir? Soğuk çalıştırma (cold start) esnasında zengin karışımla beslenen silindirler, bujinin zayıf kalan voltaj atlaması sebebiyle ıslanır ve motor adeta boğulma evresine girer; üç silindirli PureTech motorlarda bu durum çok daha dramatik bir sarsıntıya dönüşür. Otomobilin çalışmakta direnmesi, marş süresinin uzaması, motorun adeta iki silindirle çalışıyormuş gibi sarsıntılı ve öksürerek devirlenmeye çabalaması... Bütün bu dram, aslında tırnakları kararmış veya elektrot aralığı bozulmuş bir parçanın feryadından başka bir şey değildir.
Yakıt tüketim göstergesinde makul değerleri görmeye alışkın bir sürücü için ibrenin anlamsızca yukarı tırmanması, cüzdanı zorlayan bir sorunun başladığını sessizce fısıldar. Silindir içinde zamanında ve eksiksiz gerçekleşmeyen her yanma döngüsü, hapsedilen enerjinin egzozdan boşa atılması ve ecu’nun (elektronik kontrol ünitesi) bu tork kaybını kapatmak için silindirlere sürekli daha fazla benzin püskürtmesi demektir. Yani aslında aracınız aynı hızı koruyabilmek için ekstra benzin yakar; yaktığı o fazla benzin ise düzgün tutuşmadığı için size güç olarak dönmez, aksine egzoz sistemini ve oksijen sensörlerini zehirler.
Ateşleme bobini ile buji arasındaki o hassas ohmik dengenin bozulması, zincirleme bir felaketin ilk halkasını oluşturur çoğu zaman. Aşırı ısınan ve direnci artan bir buji, ihtiyaç duyduğu yüksek voltajı bobinden çekebilmek için bobini aşırı yük altında bırakır ve en nihayetinde o pahalı ateşleme bobinlerinin patlamasına, yani bütünüyle yanmasına sebebiyet verir. Küçük bir sarf malzemesini zamanında değiştirmekten kaçınırken, bir anda kendinizi tüm ateşleme tesisatını ve hatta vuruntu sensörlerini yenilerken bulabilirsiniz. Bırakın aracınız nefes alsın, o tırnak aralıkları milimetrik kalsın ki Peugeot'nuz size o ilk günkü sürüş keyfini kesintisiz sunabilsin.
