Yusuf Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Modern otomobillerin dijitalleşen dünyasında, sabah işe yetişme telaşıyla direksiyona geçip anahtarı çevirdiğinizde o vites kolunun P (Park) konumundan milim kıpırdamaması kadar sinir bozucu çok az şey vardır. Gösterge panelindeki rengarenk ışıklar size her şeyin yolunda olduğunu söyler, motor o tanıdık ve güven verici sesiyle homurdanır ama elinizi vitese attığınızda adeta beton dökülmüş gibi bir dirençle karşılaşırsınız. Aslında bu durum, aracınızın size karşı giriştiği kişisel bir inatlaşma değil; tamamen mekanik ve elektronik sistemlerin güvenliğinizi korumak adına kurduğu o karmaşık ittifakın bir sonucudur. Genellikle şanzıman kutusunun derinliklerinde saklanan mekanik bir kilitleme pimi, siz frene basana kadar vitesin yerinden oynamasını engellemekle görevlidir ve işte tam o noktada sinyal akışında yaşanan ufacık bir kopukluk tüm sistemi felç etmeye yeter...
Fren pedalına bastığınızda hemen arkada, gözle görülmeyen bir yerde konumlanmış olan fren müşürü dediğimiz o küçük plastik parça, beyne "Tamam, sürücü şu an aracı durdurmak istiyor, vitesi serbest bırakabilirsin" komutunu uçurur. Eğer stop lambalarınızın yanmadığını fark ederseniz, bilin ki bu basit anahtar ömrünü tamamlamıştır ve şanzıman kilidine gitmesi gereken o hayati elektrik akımı yolda kalmıştır. Bazen de sorun tamamen fizikseldir; dik bir yokuşa aracı park ederken yükü şanzımana bindirdiyseniz, o küçücük kilit pimi dişlilerin arasında öyle bir sıkışır ki, metalin metale bindiği o devasa baskıyı kol gücüyle yenmeniz imkansız hale gelir. Arabayı stop etmeden önce el frenini çekmeyi unuttuğumuz o aceleci anların faturası, ertesi sabah vites konsolu başında ter dökerek ödenir maalesef.
Aracın elektronik kontrol ünitesi, yani o her şeye karar veren gizli beyin, akü voltajında yaşanan ani bir düşüşü veya bir sigortanın atmasını doğrudan bir güvenlik tehdidi olarak algılama eğilimindedir. Voltaj dalgalanmaları yüzünden vites mekanizmasındaki solenoid adı verilen elektromanyetik bobin yeterli enerjiyi alamadığında, pimi geri çekecek gücü kendinde bulamaz ve sistemi olduğu gibi kilitli tutar. Böyle anlarda vites konsolunun hemen yanında, genellikle küçük bir kapakçığın altında gizlenen "Shift Lock" düğmesi adeta bir can kurtaran simidi gibi imdadımıza yetişir. Bir tükenmez kalem ucuyla veya anahtarla o gizli noktaya hafifçe bastırmak, elektroniği tamamen devre dışı bırakarak mekanik kilidi manuel olarak açmanızı sağlar ve sizi o an için yolda kalmaktan kurtarır.
Peki, bu can sıkıcı durumla bir daha karşılaşmamak için ne yapmalı, sürüş alışkanlıklarımızı nasıl değiştirmeliyiz derseniz, aslında çözüm son derece basit ve tamamen kas hafızasıyla ilgili. Aracı durdurduğunuzda vitesi direkt P konumuna almak yerine, önce N (Nötr) konumuna getirip el frenini sonuna kadar çekmek, ardından ayağınızı frenden çekip aracın tüm yükünün arka balatalara binmesini sağlamak gerekiyor. Ancak bu işlemden sonra ayağınızı tekrar frene basıp vitesi P konumuna kaydırdığınızda, şanzımanı o devasa yükten tamamen kurtarmış ve bir sonraki çalıştırmada kolun tereyağından kıl çeker gibi kaymasını garantilemiş olursunuz. Unutmayın ki otomobiller de tıpkı insanlar gibidir; onlara hoyratça davrandığınızda kendi dillerinde protesto ederler ve P konumunda çakılıp kalmak da bu protestonun en net ifadesidir...
Fren pedalına bastığınızda hemen arkada, gözle görülmeyen bir yerde konumlanmış olan fren müşürü dediğimiz o küçük plastik parça, beyne "Tamam, sürücü şu an aracı durdurmak istiyor, vitesi serbest bırakabilirsin" komutunu uçurur. Eğer stop lambalarınızın yanmadığını fark ederseniz, bilin ki bu basit anahtar ömrünü tamamlamıştır ve şanzıman kilidine gitmesi gereken o hayati elektrik akımı yolda kalmıştır. Bazen de sorun tamamen fizikseldir; dik bir yokuşa aracı park ederken yükü şanzımana bindirdiyseniz, o küçücük kilit pimi dişlilerin arasında öyle bir sıkışır ki, metalin metale bindiği o devasa baskıyı kol gücüyle yenmeniz imkansız hale gelir. Arabayı stop etmeden önce el frenini çekmeyi unuttuğumuz o aceleci anların faturası, ertesi sabah vites konsolu başında ter dökerek ödenir maalesef.
Aracın elektronik kontrol ünitesi, yani o her şeye karar veren gizli beyin, akü voltajında yaşanan ani bir düşüşü veya bir sigortanın atmasını doğrudan bir güvenlik tehdidi olarak algılama eğilimindedir. Voltaj dalgalanmaları yüzünden vites mekanizmasındaki solenoid adı verilen elektromanyetik bobin yeterli enerjiyi alamadığında, pimi geri çekecek gücü kendinde bulamaz ve sistemi olduğu gibi kilitli tutar. Böyle anlarda vites konsolunun hemen yanında, genellikle küçük bir kapakçığın altında gizlenen "Shift Lock" düğmesi adeta bir can kurtaran simidi gibi imdadımıza yetişir. Bir tükenmez kalem ucuyla veya anahtarla o gizli noktaya hafifçe bastırmak, elektroniği tamamen devre dışı bırakarak mekanik kilidi manuel olarak açmanızı sağlar ve sizi o an için yolda kalmaktan kurtarır.
Peki, bu can sıkıcı durumla bir daha karşılaşmamak için ne yapmalı, sürüş alışkanlıklarımızı nasıl değiştirmeliyiz derseniz, aslında çözüm son derece basit ve tamamen kas hafızasıyla ilgili. Aracı durdurduğunuzda vitesi direkt P konumuna almak yerine, önce N (Nötr) konumuna getirip el frenini sonuna kadar çekmek, ardından ayağınızı frenden çekip aracın tüm yükünün arka balatalara binmesini sağlamak gerekiyor. Ancak bu işlemden sonra ayağınızı tekrar frene basıp vitesi P konumuna kaydırdığınızda, şanzımanı o devasa yükten tamamen kurtarmış ve bir sonraki çalıştırmada kolun tereyağından kıl çeker gibi kaymasını garantilemiş olursunuz. Unutmayın ki otomobiller de tıpkı insanlar gibidir; onlara hoyratça davrandığınızda kendi dillerinde protesto ederler ve P konumunda çakılıp kalmak da bu protestonun en net ifadesidir...
