Ahmet Usta
Kayıtlı Kullanıcı
O dik yokuşu tırmanırken gözün o ibreye kaydı ve o an kalbin sıkıştı değil mi? Kaputun altından yükselen o ince sinsi dumanı görmeden çok önce, göstergedeki o kırmızı çizgi sana her şeyi anlatır aslında ama biz sürücüler genellikle görmezden gelmeyi seçeriz. Motor hararet yaptıysa ortada tek bir gerçek vardır: Devasa bir metal kütlesi kendi kendini eritmek üzere. Sağa çekip kontağı kapatmak ilk reflex olmalı, evet, ama motoru hemen stop etmek bazı durumlarda blok çatlatmaktan başka işe yaramaz. Rölantide biraz çalıştırıp kaloriferi sonuna kadar sıcak konumda açmak, o ölümcül ısıyı motor bloğundan kabin içine çekmenin en vahşi ama en etkili yoludur. Kulak tırmalayan o fan sesini duyuyorsan dua et, çünkü o dönmüyorsa zaten o yolda kaldın demektir.
Sana yüz elli yıllık sanayi sitesi tecrübesiyle söylüyorum; o radyatör kapağına motor sıcakken dokunan adam kendine düşmandır. İçerideki basınç o kadar yüksektir ki, kapağı hafifçe gevşettiğin an yüzüne fışkıracak olan 110 derecelik antifrizli su hayatını karartmaya yeter. Bekleyeceksin, başka çaren yok; o demir yığını kendi kendine sakinleşene kadar yol kenarında sigara yakıp zaman öldüreceksin... Zaman en iyi ilaçtır derler ya, araba hararetinde bu kelimenin tam anlamıyla hayati kuraldır. Soğuma gerçekleşmeden ekleyeceğin her bir damla soğuk su, o döküm bloğu ortadan ikiye çatlatır ve seni bir çuval dolusu masrafla baş başa bırakır. Silindir kapak contasını yakmak, bu işin en hafif, en ucuz atlatılan faturasıdır desem inanır mısın?
Neden sürekli eksiliyor bu su, sistemde bir kaçak mı var yoksa motor o sıvıyı sinsice yakıyor mu? Eğer devirdaim pompası görevini yapmıyorsa, dünyanın en iyi radyatörüne sahip olsan bile o su orada devretmez ve motoru soğutamaz. Hortumları tek tek elinle kontrol edeceksin; biri buz gibiyken diğeri taş gibi sert ve sıcaksa, termostat denilen o küçük illet parça kapalı kalmış demektir. Termostat açmazsa su radyatöre gidemez, radyatöre gidemeyen su soğuyamaz ve sen o otobanın ortasında çaresizce çekici beklersin. İşin kolayı ne biliyor musun; her sabah yola çıkmadan önce kaputu kaldırıp o plastik yedek su deposuna iki saniye bakmak. Ama biz ne yaparız? Anca iş işten geçince, motor tekleyip stop edince aklımız başımıza gelir.
Sanayideki usta sana "Ağabey contayı yakmışız" dediğinde dünyan başına yıkılır, bilirim o hissi. Oysa o radyatörün önünü tıkayan çer çöpü, yaprakları, kurumuş çamurları tazyikli suyla temizlemek topu topu on dakikanı alırdı. Antifriz kullanmayı sadece kışın donmamak için sanan o cahil tayfaya asla kulak asma; antifriz suyun kaynama noktasını yükseltir, sistemi korozyondan korur ve harareti engeller. Saf su koyup geçiştirdiğin o sistem, zamanla pas tutar ve o pas boruları tıkayarak motorun nefes almasını zorlaştırır. Şimdi gidip o eski, rengi çamura dönmüş soğutma sıvısını tamamen boşalttır ve sisteme adamakıllı bir temizlik yaptır. Arabana iyi bakarsan o da seni yarı yolda bırakmaz, bu kadar basit.
Sana yüz elli yıllık sanayi sitesi tecrübesiyle söylüyorum; o radyatör kapağına motor sıcakken dokunan adam kendine düşmandır. İçerideki basınç o kadar yüksektir ki, kapağı hafifçe gevşettiğin an yüzüne fışkıracak olan 110 derecelik antifrizli su hayatını karartmaya yeter. Bekleyeceksin, başka çaren yok; o demir yığını kendi kendine sakinleşene kadar yol kenarında sigara yakıp zaman öldüreceksin... Zaman en iyi ilaçtır derler ya, araba hararetinde bu kelimenin tam anlamıyla hayati kuraldır. Soğuma gerçekleşmeden ekleyeceğin her bir damla soğuk su, o döküm bloğu ortadan ikiye çatlatır ve seni bir çuval dolusu masrafla baş başa bırakır. Silindir kapak contasını yakmak, bu işin en hafif, en ucuz atlatılan faturasıdır desem inanır mısın?
Neden sürekli eksiliyor bu su, sistemde bir kaçak mı var yoksa motor o sıvıyı sinsice yakıyor mu? Eğer devirdaim pompası görevini yapmıyorsa, dünyanın en iyi radyatörüne sahip olsan bile o su orada devretmez ve motoru soğutamaz. Hortumları tek tek elinle kontrol edeceksin; biri buz gibiyken diğeri taş gibi sert ve sıcaksa, termostat denilen o küçük illet parça kapalı kalmış demektir. Termostat açmazsa su radyatöre gidemez, radyatöre gidemeyen su soğuyamaz ve sen o otobanın ortasında çaresizce çekici beklersin. İşin kolayı ne biliyor musun; her sabah yola çıkmadan önce kaputu kaldırıp o plastik yedek su deposuna iki saniye bakmak. Ama biz ne yaparız? Anca iş işten geçince, motor tekleyip stop edince aklımız başımıza gelir.
Sanayideki usta sana "Ağabey contayı yakmışız" dediğinde dünyan başına yıkılır, bilirim o hissi. Oysa o radyatörün önünü tıkayan çer çöpü, yaprakları, kurumuş çamurları tazyikli suyla temizlemek topu topu on dakikanı alırdı. Antifriz kullanmayı sadece kışın donmamak için sanan o cahil tayfaya asla kulak asma; antifriz suyun kaynama noktasını yükseltir, sistemi korozyondan korur ve harareti engeller. Saf su koyup geçiştirdiğin o sistem, zamanla pas tutar ve o pas boruları tıkayarak motorun nefes almasını zorlaştırır. Şimdi gidip o eski, rengi çamura dönmüş soğutma sıvısını tamamen boşalttır ve sisteme adamakıllı bir temizlik yaptır. Arabana iyi bakarsan o da seni yarı yolda bırakmaz, bu kadar basit.
