Mehmet Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Dişlilerin mekanik savaşıdır bu; debriyaja sonuna kadar bassanız da o altıncı vitesin kapısı bir kez kapandıysa, altındaki mühendislik kusurunu aramaya başlamak şart olur. Hızlanırsınız, devir yükselir, eliniz alışkanlıkla sağ arkaya doğru hamle yapar ama şanzıman tünelinden gelen o sert direnç hissi her şeyi berbat eder. Manuel kutularda son dişli genellikle ekonomi odaklıdır ve buradaki bir geçiş problemi doğrudan senkromeç aşınmasına ya da vites çatalının eğilmesine işaret eder. Yağ seviyesinin kritik sınırın altına düşmesi de o son dişlinin yağsız kalıp kavrulmasına yol açmış olabilir... Kulak kabartmak lazım; metal metale sürrtünüyorsa facia yakındır.
Senkromeç bileziği dediğimiz o küçük pirinç parça, aslında şanzımanın içindeki ritim şefidir. Devirleri eşitleyemezse, dişliler birbirini iter ve siz ne kadar zorlarsanız zorlayın o kol oraya oturmaz. 6. vitesin manşonu zamanla aşınır, tırnaklar kırılır ve mekanizma kilitlenir. Acaba en son ne zaman şanzıman yağını değiştirdiniz, ya da hiç değiştirdiniz mi? Çoğu sürücü ömürlük sanır bu sıvıyı ama alakası yok. Viskozitesini kaybetmiş bir yağ, dişlilerin hızını eşitlemeye yetecek sürtünmeyi sağlayamaz ve sonuç: Kemikli, geçmeyen, adamı çileden çıkaran vites yolları...
Vites halatlarının ayarı kaçtığında, siz kolu 6 konumuna ittiğinizi sanırken şanzıman bloğundaki mekanizma aslında yolun sadece yarısını yürüyebiliyordur. Kabin içindeki o şık vites topuzunun altından şanzımana uzanan çelik halatlar esner, gevşer veya bağlantı noktasındaki burçlar parçalanır. Kolu zorlamak sadece elinizdeki mekanik hissi köreltir, başka bir işe yaramaz. Altıncı vitese geçiş mesafesi milimetriktir; o hassas ayar bozulduysa şanzımanı indirmeden önce mutlaka halat kombinasyonlarına ve vites kulesine baktırmak gerekir. Bazen çözüm sandığınızdan çok daha yüzeydedir...
Debriyaj pedalının en dipteki ölü noktası, baskı balatanın ömrünün bittiği yer olabilir. Ayırmayan bir debriyaj sistemi, yüksek süratlerde dönen şanzıman milini yavaşlatamaz ve üst viteslerde kendini hemen belli eder. Alt viteslerde tork kurtarır, devir bir şekilde tolere eder ama altıda yemez. Pedal hissi yumuşadıysa veya kavrama noktası çok aşağılara indiyse, hidrolik merkezlerde kaçak aramak son derece mantıklı bir hareket. Baskı şemsiyelerinin kırılması da tam ayırmayı engeller...
Şanzıman kutusunu açtırmak her yiğidin harcı değildir, usta ellerde yapılmayan her müdahale o kutuyu bir saatli bombaya çevirir. Eğer sorun sadece 6. vitesteyse, şanzımanın arka kapağı sökülerek komple indirmeden de müdahale edilebilen araç tasarımları mevcut, bu büyük bir şans. Dişlinin kendisinde mi bir aşınma var yoksa sadece bir sabitleme sekmanı mı yerinden çıktı, bunu ancak işinin ehli bir göz anlar. Masraftan kaçmak için vitesi beşte bırakıp motoru bağırtarak sürmeye devam etmek, krank miline kadar uzanacak bir hasar zincirine davetiye çıkarmaktır. Kulak verin o sese, mekanik yalan söylemez.
Senkromeç bileziği dediğimiz o küçük pirinç parça, aslında şanzımanın içindeki ritim şefidir. Devirleri eşitleyemezse, dişliler birbirini iter ve siz ne kadar zorlarsanız zorlayın o kol oraya oturmaz. 6. vitesin manşonu zamanla aşınır, tırnaklar kırılır ve mekanizma kilitlenir. Acaba en son ne zaman şanzıman yağını değiştirdiniz, ya da hiç değiştirdiniz mi? Çoğu sürücü ömürlük sanır bu sıvıyı ama alakası yok. Viskozitesini kaybetmiş bir yağ, dişlilerin hızını eşitlemeye yetecek sürtünmeyi sağlayamaz ve sonuç: Kemikli, geçmeyen, adamı çileden çıkaran vites yolları...
Vites halatlarının ayarı kaçtığında, siz kolu 6 konumuna ittiğinizi sanırken şanzıman bloğundaki mekanizma aslında yolun sadece yarısını yürüyebiliyordur. Kabin içindeki o şık vites topuzunun altından şanzımana uzanan çelik halatlar esner, gevşer veya bağlantı noktasındaki burçlar parçalanır. Kolu zorlamak sadece elinizdeki mekanik hissi köreltir, başka bir işe yaramaz. Altıncı vitese geçiş mesafesi milimetriktir; o hassas ayar bozulduysa şanzımanı indirmeden önce mutlaka halat kombinasyonlarına ve vites kulesine baktırmak gerekir. Bazen çözüm sandığınızdan çok daha yüzeydedir...
Debriyaj pedalının en dipteki ölü noktası, baskı balatanın ömrünün bittiği yer olabilir. Ayırmayan bir debriyaj sistemi, yüksek süratlerde dönen şanzıman milini yavaşlatamaz ve üst viteslerde kendini hemen belli eder. Alt viteslerde tork kurtarır, devir bir şekilde tolere eder ama altıda yemez. Pedal hissi yumuşadıysa veya kavrama noktası çok aşağılara indiyse, hidrolik merkezlerde kaçak aramak son derece mantıklı bir hareket. Baskı şemsiyelerinin kırılması da tam ayırmayı engeller...
Şanzıman kutusunu açtırmak her yiğidin harcı değildir, usta ellerde yapılmayan her müdahale o kutuyu bir saatli bombaya çevirir. Eğer sorun sadece 6. vitesteyse, şanzımanın arka kapağı sökülerek komple indirmeden de müdahale edilebilen araç tasarımları mevcut, bu büyük bir şans. Dişlinin kendisinde mi bir aşınma var yoksa sadece bir sabitleme sekmanı mı yerinden çıktı, bunu ancak işinin ehli bir göz anlar. Masraftan kaçmak için vitesi beşte bırakıp motoru bağırtarak sürmeye devam etmek, krank miline kadar uzanacak bir hasar zincirine davetiye çıkarmaktır. Kulak verin o sese, mekanik yalan söylemez.
