Murat Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Kaputu açtığında burnuna çarpan o hafif gaz kokusu var ya, işte o koku aslında aracının sana attığı sessiz bir çığlık. Otogaz sistemlerinde standart bakım periyodu genelde 10.000 kilometredir ama sen yine de şehir içi dur-kalk trafiğini göz önüne alıp bunu 8.000 kilometreye çek derim. Sıvı faz filtresi ve gaz fazı filtresi dediğimiz o iki küçük parça, kalitesiz yakıtın tüm tortusunu göğsünde yumuşatır, enjektörlere gitmesini engeller. Filtreleri zamanında değiştirmezsen enjektör kütütkleri tıkanır, motorun rölantide sallanmaya başlar, hatta bazen ışıklarda durduğunda patt diye stop eder... Bakım dediğin sadece filtre değişimi de değil zaten; LPG ecu'sundaki kalibrasyon verilerini bilgisayara bağlayıp harita değerlerini kontrol ettirmek şart.
Regülatör denen meret, tanktan gelen sıvı LPG'yi motorun soğutma suyunu kullanarak gaz haline getirir ve basıncını 1 bar civarında sabitlemeye çalışır. Zamanla bu regülatörün içindeki diyafram kauçuk yapısını kaybeder, sertleşir, çatlamaya başlar. Sabahları aracın geç çalışıyorsa, marş basıyor ama motor bir türlü toplamıyorsa... Sorunu uzaklarda arama, regülatör manifolda gaz sızdırıyordur büyük ihtimalle. Her 40.000 ile 50.000 kilometre arasında bu regülatörün basınç değerlerini bir ustaya ölçtürmen, gerekiyorsa diyafram setini revize ettirmen gerekir. Aksi takdirde zengin karışıma düşer araba, benzinden çok yakar hale gelir LPG'de, cebini yakar.
Buji mesafesi meselesi var bir de, çoğu sürücünün tamamen teğet geçtiği ama motorun kalbini ilgilendiren o detay. Benzin 1000 derecede tutuşurken LPG'nin tutuşma sıcaklığı 450-500 derece civarındadır, yani LPG'yi yakmak ateşleme sistemi için çok daha zordur, bobinleri deli gibi yorar. Standart bujilerin tırnak aralığı 1.1 mm ise, bunu LPG'li araçta 0.8 mm seviyelerine çekmek gerekir ki kıvılcım çakarken ateşleme bobini zorlanıp patlamasın. Çift tırnaklı veya iridyum buji kullanıyorsan 20.000 kilometrede bir mutlaka çıkarıp sente çakısıyla o tırnak aralığını kontrol etmelisin. Ateşleme düzgün olmazsa ne olur? Çiğ gaz atarsın egzozdan, yakıt ekonomisi hayal olur, araç çekişten düşer.
Sızdırmazlık kontrolünü en son ne zaman yaptırdın, hatırla bakalım? Tanktan öne giden 6 mm'lik veya 8 mm'lik bakır ya da termoplastik boruların rekor bağlantıları, motor kompresyonu ve titreşimden dolayı zamanla gevşeme yapar. Köpük sıkıp bakmak eskidendi belki ama hala en pratik yöntemdir; her filtre değişiminde o bağlantı noktalarına tek tek bakılması hayati önem taşır. Tankın üzerindeki çoklu vana yani muhtelif adıyla kesici valf, herhangi bir kaza anında gazı kesmekle mükelleftir ve mekanik aksamı zamanla kilitlenebilir. 10 yılı dolduran LPG tanklarının ve bu vananın muayene zorunluluğundan bağımsız olarak senin güvenliğin için yenilenmesi şart... Hayatın, üç kuruşluk tank değişim ücretinden çok daha değerli sonuçta.
Sübap boşluk ayarı ya da ustaların deyimiyle supap ayarı, özellikle Japon ve Kore menşeili araçlarda LPG'nin kuruluk etkisi yüzünden hızla bozulur. LPG yanarken benzine göre daha yüksek bir ısı açığa çıkarır ve bu yüksek ısı silindir kapağındaki emme ve egzoz supaplarının yuvalarına gömülmesine yol açar. Aracın rölantide çalışırken bobin arızası gibi tekleme yapıyorsa, yokuş yukarı çıkarken arkadan biri arabayı çekiyormuş gibi hissediyorsan... Kompresyon testine sokmak lazım motoru, supaplar uzamış ve kaçırıyor olabilir. 30.000-40.000 kilometrede bir magnezyum veya alaşımlı supaplara sahip bir aracın varsa mutlaka bu boşluk sente ayarlarını kontrol ettir, silindir kapağını eline almaktan kurtul.
Regülatör denen meret, tanktan gelen sıvı LPG'yi motorun soğutma suyunu kullanarak gaz haline getirir ve basıncını 1 bar civarında sabitlemeye çalışır. Zamanla bu regülatörün içindeki diyafram kauçuk yapısını kaybeder, sertleşir, çatlamaya başlar. Sabahları aracın geç çalışıyorsa, marş basıyor ama motor bir türlü toplamıyorsa... Sorunu uzaklarda arama, regülatör manifolda gaz sızdırıyordur büyük ihtimalle. Her 40.000 ile 50.000 kilometre arasında bu regülatörün basınç değerlerini bir ustaya ölçtürmen, gerekiyorsa diyafram setini revize ettirmen gerekir. Aksi takdirde zengin karışıma düşer araba, benzinden çok yakar hale gelir LPG'de, cebini yakar.
Buji mesafesi meselesi var bir de, çoğu sürücünün tamamen teğet geçtiği ama motorun kalbini ilgilendiren o detay. Benzin 1000 derecede tutuşurken LPG'nin tutuşma sıcaklığı 450-500 derece civarındadır, yani LPG'yi yakmak ateşleme sistemi için çok daha zordur, bobinleri deli gibi yorar. Standart bujilerin tırnak aralığı 1.1 mm ise, bunu LPG'li araçta 0.8 mm seviyelerine çekmek gerekir ki kıvılcım çakarken ateşleme bobini zorlanıp patlamasın. Çift tırnaklı veya iridyum buji kullanıyorsan 20.000 kilometrede bir mutlaka çıkarıp sente çakısıyla o tırnak aralığını kontrol etmelisin. Ateşleme düzgün olmazsa ne olur? Çiğ gaz atarsın egzozdan, yakıt ekonomisi hayal olur, araç çekişten düşer.
Sızdırmazlık kontrolünü en son ne zaman yaptırdın, hatırla bakalım? Tanktan öne giden 6 mm'lik veya 8 mm'lik bakır ya da termoplastik boruların rekor bağlantıları, motor kompresyonu ve titreşimden dolayı zamanla gevşeme yapar. Köpük sıkıp bakmak eskidendi belki ama hala en pratik yöntemdir; her filtre değişiminde o bağlantı noktalarına tek tek bakılması hayati önem taşır. Tankın üzerindeki çoklu vana yani muhtelif adıyla kesici valf, herhangi bir kaza anında gazı kesmekle mükelleftir ve mekanik aksamı zamanla kilitlenebilir. 10 yılı dolduran LPG tanklarının ve bu vananın muayene zorunluluğundan bağımsız olarak senin güvenliğin için yenilenmesi şart... Hayatın, üç kuruşluk tank değişim ücretinden çok daha değerli sonuçta.
Sübap boşluk ayarı ya da ustaların deyimiyle supap ayarı, özellikle Japon ve Kore menşeili araçlarda LPG'nin kuruluk etkisi yüzünden hızla bozulur. LPG yanarken benzine göre daha yüksek bir ısı açığa çıkarır ve bu yüksek ısı silindir kapağındaki emme ve egzoz supaplarının yuvalarına gömülmesine yol açar. Aracın rölantide çalışırken bobin arızası gibi tekleme yapıyorsa, yokuş yukarı çıkarken arkadan biri arabayı çekiyormuş gibi hissediyorsan... Kompresyon testine sokmak lazım motoru, supaplar uzamış ve kaçırıyor olabilir. 30.000-40.000 kilometrede bir magnezyum veya alaşımlı supaplara sahip bir aracın varsa mutlaka bu boşluk sente ayarlarını kontrol ettir, silindir kapağını eline almaktan kurtul.
