Erem Usta
Kayıtlı Kullanıcı
LPG'li araç sahiplerinin Sanayi'de usta usta gezip "bu araba niye tekleme yapıyor" diye dövünmesinin arkasındaki o sinsi kahramandan bahsedelim biraz: Enjektör ayarı. Bilgisayarı bağlayıp iki tuşa basınca o işin bittiğini sanan o kadar çok "ustacık" var ki piyasada... Oysa o enjektörlerin milisaniyelik açılma süreleri tutmadığı sürece siz o arabaya ne takarsanız takın, o motor size huzur vermeyecek.
Sahi, en son ne zaman enjektör kütüğündeki alyen vidalara dokunan birini gördünüz? Yazılımı açıp "otomatik kalibrasyon" butonuna basmak çocuk oyuncağı, peki ya o enjektörlerin mekanik debi ayarı ne olacak? Alyen anahtarı alıp her bir pistonun enjektör strokunu milimetrenin kesirleriyle eşitlemeyen adama usta denmez, ancak komisyoncu denir... Metreyle ölçü alır gibi elle enjektör debisi ayarlamaktan bahsediyorum burada.
Ayar dediğin şey soğuk motorla, dükkanın önünde rölantide çalışırken yapılmaz. Arabayı yola çıkaracaksın. Çekeceksin laptopu kucağına, benzin haritası ile LPG haritasını üst üste bindireceksin. Gaza yüklendiğinde motor fakirde mi kalıyor, zengin karışımla boğuluyor mu; işte o an göreceksin... Yolda yapılmayan LPG ayarı, gözü kapalı direksiyon sallamaya benzer.
Ayardan önce enjektörün fiziksel durumuna bakmayan adama aracınızı teslim etmeyin. İçindeki yaylar esremiş, valf lastikleri sertleşmiş enjektöre yazılımla neyin ayarını yapıyorsun sen? Önce bir sök, temizle, gerekirse tamir takımını değiş veya yenisini tak... Mekaniği bozuk parçanın yazılımsal ayarı mı olurmuş?
Enjektör nozul çapı tutmuyorsa sabaha kadar kalibrasyon yap, nafile. Motorun hacmine ve gücüne göre doğru mm'de delinmemiş bir nozul, enjektörün ya sürekli açık kalmasına ya da yakıtı yetiştiremeyip motoru fakirde bırakıp supap yakmasına sebep olur. Basit bir matkap ucu hesabı aslında bu; ama kim uğraşacak şimdi nozul sökmekle, değil mi...
Ayar bitti sanırsınız, araba rölantide yağ gibi kayar ama klima kompresörü devreye girdiğinde motor stop edecek gibi yalpalar. Niye? Çünkü yük altındaki enjektör tepkisi hesaba katılmamıştır. Farı açınca, direksiyonu kırınca değişen voltajın enjektörün açılma süresine etkisini hesaba katmayan kalibrasyon, eksik kalibrasyondur.
Kendi başınıza bu işe kalkışacaksanız –ki düzgün bir komparatör saatiniz ve yazılım kablonuz yoksa hiç bulaşmayın– enjektör kütüğünün açılarına çok dikkat edin. Dik durması gereken enjektörü yatay monte edip sonra "bu araba niye düzensiz püskürtüyor" diye aranmayın. İçindeki pistonun yerçekimiyle bile kavga etmemesi gerekiyor o sistemin.
Ustanın yanına gittiğinizde "ayarı yapıldı abi" lafına kanıp hemen dükkandan uzaklaşmayın. Açın kaputu, dinleyin. O enjektörlerin şıkır şıkır çalışma sesinde bir ritim bozukluğu var mı, bir silindir diğerinden farklı mı vuruyor... Kulak basit bir organdır ama doğru ritmi hemen anlar. Bir şeyler aksıyorsa, o ayar olmamıştır.
Işıl ışıl yanan "Engine Check" lambasını bantla kapatıp gezenler var bu ülkede. Zengin karışım katalizörü eritir, fakir karışım silindir kapak contasını yakar, supapları eritir diyorum; adam bana "ama araba az yakıyor" diyor... Yanlış enjektör ayarıyla tasarruf ettiğini sananlar, ileride rektefiyeciye bırakacağı paranın hesabını henüz yapmamış olanlardır.
Sahi, en son ne zaman enjektör kütüğündeki alyen vidalara dokunan birini gördünüz? Yazılımı açıp "otomatik kalibrasyon" butonuna basmak çocuk oyuncağı, peki ya o enjektörlerin mekanik debi ayarı ne olacak? Alyen anahtarı alıp her bir pistonun enjektör strokunu milimetrenin kesirleriyle eşitlemeyen adama usta denmez, ancak komisyoncu denir... Metreyle ölçü alır gibi elle enjektör debisi ayarlamaktan bahsediyorum burada.
Ayar dediğin şey soğuk motorla, dükkanın önünde rölantide çalışırken yapılmaz. Arabayı yola çıkaracaksın. Çekeceksin laptopu kucağına, benzin haritası ile LPG haritasını üst üste bindireceksin. Gaza yüklendiğinde motor fakirde mi kalıyor, zengin karışımla boğuluyor mu; işte o an göreceksin... Yolda yapılmayan LPG ayarı, gözü kapalı direksiyon sallamaya benzer.
Ayardan önce enjektörün fiziksel durumuna bakmayan adama aracınızı teslim etmeyin. İçindeki yaylar esremiş, valf lastikleri sertleşmiş enjektöre yazılımla neyin ayarını yapıyorsun sen? Önce bir sök, temizle, gerekirse tamir takımını değiş veya yenisini tak... Mekaniği bozuk parçanın yazılımsal ayarı mı olurmuş?
Enjektör nozul çapı tutmuyorsa sabaha kadar kalibrasyon yap, nafile. Motorun hacmine ve gücüne göre doğru mm'de delinmemiş bir nozul, enjektörün ya sürekli açık kalmasına ya da yakıtı yetiştiremeyip motoru fakirde bırakıp supap yakmasına sebep olur. Basit bir matkap ucu hesabı aslında bu; ama kim uğraşacak şimdi nozul sökmekle, değil mi...
Ayar bitti sanırsınız, araba rölantide yağ gibi kayar ama klima kompresörü devreye girdiğinde motor stop edecek gibi yalpalar. Niye? Çünkü yük altındaki enjektör tepkisi hesaba katılmamıştır. Farı açınca, direksiyonu kırınca değişen voltajın enjektörün açılma süresine etkisini hesaba katmayan kalibrasyon, eksik kalibrasyondur.
Kendi başınıza bu işe kalkışacaksanız –ki düzgün bir komparatör saatiniz ve yazılım kablonuz yoksa hiç bulaşmayın– enjektör kütüğünün açılarına çok dikkat edin. Dik durması gereken enjektörü yatay monte edip sonra "bu araba niye düzensiz püskürtüyor" diye aranmayın. İçindeki pistonun yerçekimiyle bile kavga etmemesi gerekiyor o sistemin.
Ustanın yanına gittiğinizde "ayarı yapıldı abi" lafına kanıp hemen dükkandan uzaklaşmayın. Açın kaputu, dinleyin. O enjektörlerin şıkır şıkır çalışma sesinde bir ritim bozukluğu var mı, bir silindir diğerinden farklı mı vuruyor... Kulak basit bir organdır ama doğru ritmi hemen anlar. Bir şeyler aksıyorsa, o ayar olmamıştır.
Işıl ışıl yanan "Engine Check" lambasını bantla kapatıp gezenler var bu ülkede. Zengin karışım katalizörü eritir, fakir karışım silindir kapak contasını yakar, supapları eritir diyorum; adam bana "ama araba az yakıyor" diyor... Yanlış enjektör ayarıyla tasarruf ettiğini sananlar, ileride rektefiyeciye bırakacağı paranın hesabını henüz yapmamış olanlardır.
