Osman Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Egzoz manifoldunun hemen çıkışında, o cehennem sıcağının tam ortasında görev yapan o küçük parça aslında motorun beynine sürekli istihbarat uçuran bir ajan gibi çalışır. Lambda sensörü, yani sanayideki adıyla oksijen sensörü, egzozdaki oksijen miktarını ölçüp ECU'ya sinyal gönderirken milisaniyelerle yarışır. Zamanla bu yüksek ısıya maruz kalan zirkonyum seramik yapı deforme olmaya başlar. Hele bir de kalitesiz yakıt kullanıyorsanız, yakıtın içindeki kükürt ve ağır metaller sensörün ucundaki gözenekleri tıkar... Motor zengin karışımla mı çalışıyor yoksa fakir karışımla mı, bilgisayar bir türlü anlayamaz. Ardından o meşhur motor arıza lambası panelde beliriverir.
Motosikletlerden tırlara kadar içten yanmalı her motorun kabusudur aslında yağ yakma problemi. Silindir kapak contasından ya da segmanlardan sızan o küçücük motor yağı damlaları, yanma odasında yanarak egzoz hattına ulaşır. Egzoz gazıyla birlikte taşınan bu yanmış yağ kalıntıları, lambda sensörünün hassas algılayıcı ucunun üzerine adeta kurşun gibi çöker ve katı bir kurum tabakası oluşturur. Kurum kaplı bir sensör ise körleşmiştir, artık gazları okuyamaz. Eğer egzozunuzdan mavi duman çıkıyorsa, bilin ki o sensörün ömründen ömür gidiyordur... Kısa süre sonra aracın çekişten düşmesi ve yakıt tüketiminin anlamsızca fırlaması kaçınılmaz bir sondur.
Bazen sorun tamamen fizikseldir ve aracın altını sert bir taşa ya da yüksek bir kasise vurmanızla başlar. Oksijen sensörünün dış muhafazası ne kadar sağlam görünürse görünsün, içindeki seramik eleman ani darbeler karşısında çıt diye kırılabilir. Sadece darbe de değil; kışın o buz gibi yollardaki su birikintilerine hızlıca girdiğinizde, 600 dereceye kadar ısınmış olan sensör gövdesi ani ısı şokuyla çatlayabilir. Fizik kuralları affetmez, ani sıcaklık değişimi malzemeyi bitirir. Kablo tesisatındaki kopukluklar veya soket yerindeki korozyon da cabası. Akımı doğru dürüst iletemeyen bir kablo varken sensör sağlam olsa ne yazar?
Peki, bu parçanın ömrünü uzatmak, onu bu amansız arızalardan korumak gerçekten mümkün mü? Sık sık yüksek devirli uzun yol sürüşleri yapmak, egzoz sisteminde biriken kurumun yüksek ısı yardımıyla doğal yollarla yakılarak temizlenmesini sağlar. Bir nevi kendi kendini temizleme mekanizması... Şehir içi trafiğinde dur-kalk yapmaktan yorulan, sürekli çiğ yakıt püskürten bir motorun sensörü temiz kalamaz. Unutmayın, bujilerin zamanında değişmemesi bile eksik yanmaya sebep olur ve bu durum direkt lambda sensörünü vurur. Ateşleme sisteminizi es geçmeyin, zincirleme reaksiyon her şeyi berbat edebilir.
Aracınız son zamanlarda rölantide titremeye, adeta nefes darlığı çekiyormuş gibi öksürmeye başladıysa şüphe oklarını buraya çevirmek gerekir. Lambda sensörü sinyal üretmeyi kestiğinde veya yanlış voltaj gönderdiğinde (normalde 0.1 ile 0.9 volt arası dalgalanmalıdır), motor bilgisayarı güvenli moda geçer. Bu güvenli mod ise motoru korumak adına zengin karışımı, yani bol yakıtı silindirlere doldurur. Egzozdan gelen o keskin çiğ gaz kokusu tam olarak bundandır işte. Paranızı egzozdan havaya savurmak istemiyorsanız arıza kodlarına iyi bakın; P0130 ile P0167 arasındaki o gizemli hata kodları size gitmeniz gereken yeri zaten açıkça söyler...
Motosikletlerden tırlara kadar içten yanmalı her motorun kabusudur aslında yağ yakma problemi. Silindir kapak contasından ya da segmanlardan sızan o küçücük motor yağı damlaları, yanma odasında yanarak egzoz hattına ulaşır. Egzoz gazıyla birlikte taşınan bu yanmış yağ kalıntıları, lambda sensörünün hassas algılayıcı ucunun üzerine adeta kurşun gibi çöker ve katı bir kurum tabakası oluşturur. Kurum kaplı bir sensör ise körleşmiştir, artık gazları okuyamaz. Eğer egzozunuzdan mavi duman çıkıyorsa, bilin ki o sensörün ömründen ömür gidiyordur... Kısa süre sonra aracın çekişten düşmesi ve yakıt tüketiminin anlamsızca fırlaması kaçınılmaz bir sondur.
Bazen sorun tamamen fizikseldir ve aracın altını sert bir taşa ya da yüksek bir kasise vurmanızla başlar. Oksijen sensörünün dış muhafazası ne kadar sağlam görünürse görünsün, içindeki seramik eleman ani darbeler karşısında çıt diye kırılabilir. Sadece darbe de değil; kışın o buz gibi yollardaki su birikintilerine hızlıca girdiğinizde, 600 dereceye kadar ısınmış olan sensör gövdesi ani ısı şokuyla çatlayabilir. Fizik kuralları affetmez, ani sıcaklık değişimi malzemeyi bitirir. Kablo tesisatındaki kopukluklar veya soket yerindeki korozyon da cabası. Akımı doğru dürüst iletemeyen bir kablo varken sensör sağlam olsa ne yazar?
Peki, bu parçanın ömrünü uzatmak, onu bu amansız arızalardan korumak gerçekten mümkün mü? Sık sık yüksek devirli uzun yol sürüşleri yapmak, egzoz sisteminde biriken kurumun yüksek ısı yardımıyla doğal yollarla yakılarak temizlenmesini sağlar. Bir nevi kendi kendini temizleme mekanizması... Şehir içi trafiğinde dur-kalk yapmaktan yorulan, sürekli çiğ yakıt püskürten bir motorun sensörü temiz kalamaz. Unutmayın, bujilerin zamanında değişmemesi bile eksik yanmaya sebep olur ve bu durum direkt lambda sensörünü vurur. Ateşleme sisteminizi es geçmeyin, zincirleme reaksiyon her şeyi berbat edebilir.
Aracınız son zamanlarda rölantide titremeye, adeta nefes darlığı çekiyormuş gibi öksürmeye başladıysa şüphe oklarını buraya çevirmek gerekir. Lambda sensörü sinyal üretmeyi kestiğinde veya yanlış voltaj gönderdiğinde (normalde 0.1 ile 0.9 volt arası dalgalanmalıdır), motor bilgisayarı güvenli moda geçer. Bu güvenli mod ise motoru korumak adına zengin karışımı, yani bol yakıtı silindirlere doldurur. Egzozdan gelen o keskin çiğ gaz kokusu tam olarak bundandır işte. Paranızı egzozdan havaya savurmak istemiyorsanız arıza kodlarına iyi bakın; P0130 ile P0167 arasındaki o gizemli hata kodları size gitmeniz gereken yeri zaten açıkça söyler...
