Hakan Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Yıllarca saha haberinde koşturmuş, sanayinin o yağ kokulu dükkanlarında ustaların derdini dinlemiş bir gazeteci olarak söze doğrudan gireyim: O depoya doldurduğunuz ucuza kaçılmış ya da kaynağı belirsiz dizel var ya, işte o sıvı aracın kalbine sıkılmış sessiz bir kurşundur. Modern dizel motorlar eskisi gibi traktör mantığıyla çalışmıyor artık; mikro düzeyde toleranslarla işleyen, adeta bir laboratuvar hassasiyetine sahip devasa mühendislik harikalarından bahsediyoruz. İçeri giren mazotun içindeki minnacık bir tortu, gözle bile göremediğiniz o küçücük su damlacığı, o yüksek basınçlı enjektörlerin püskürtme memesini mikron düzeyinde zımparalamaya başlar. Yakıt sisteminde bin beş yüz, hatta iki bin bar basınçla çalışan o hassas mekanizma, kirli yakıtın getirdiği aşındırıcı partiküller yüzünden önce milim milim erir, sonra tamamen tıkanır... Yani işin özü, tasarruf ettiğinizi sandığınız üç beş kuruş, birkaç ay sonra önünüze konacak devasa bir motor revizyon faturası demektir.
Pompanın başına geçip depoyu köklediğinizde o sıvının içindeki suyun motora ne yaptığını bilseniz ayağınız gazdan çekilir, o derece net konuşuyorum. Dizel yakıtın doğasında nem tutmak vardır zaten ama depolama tanklarının dibinde biriken o katılaşmış çamurlu su yok mu, işte bütün belanın başı o. Enjektörlerin ve yüksek basınç pompasının yağlanmasını sağlayan şey aslında mazotun kendi yağlı yapısıdır; fakat siz depoya suyla, tortuyla karışmış o pisliği yolladığınızda yağlama özelliği bir anda sıfırlanır. Yağlama bitti mi? Bitti. Pompa metali metale sürtmeye başlar, o sürtünmeden çıkan mikroskobik çapaklar bütün yakıt hattına yayılır... Sonra araç sabahları geç çalışmaya başlar, rölantide titrer, siz de "acaba akü mü bitti" diye kendi kendinizi yersiniz.
Piyasada yakıt filtrelerine aşırı güvenen, "nasıl olsa filtre var, tutar" deyip geçen o kadar çok sürücü gördüm ki, gazetecilik refleksimle hangisine dokunsam altından büyük bir pişmanlık hikayesi çıktı. Filtre dediğiniz şey bir yere kadar göğüs gerer o pisliğe; bir birikir, iki birikir, en sonunda ya tıkanır yakıt akışını keser ya da basınç yüzünden patlayıp bütün o biriktirdiği çamuru doğrudan silindirlerin içine kusar. Silindir kapağının altına o pislik bir kere girdi mi, piston segmanlarından tutun da subap yataklarına kadar her yer aşınır, kompresyon kaçırmaya başlar araba. Hani bazen yolda giderken arkasından kapkara, kapkaranlık dumanlar saçarak zorla ilerleyen o lüks arabaları görürsünüz ya... İşte onların hemen hepsinin hikayesi güvenilmeyen bir istasyondan alınan o ucuz dizelle başlar.
Arabanın dilinden anlamak zorundasınız dostum, motor size o kirliliğin sinyalini çekiş düşüklüğüyle, garip seslerle verir ama duymak isterseniz tabi. Yanma odasına tam pürüzsüz atomize şekilde püskürtülemeyen kirli yakıt, verimli bir şekilde patlayamaz; patlayamayınca da kurum yapar, kurum yaptıkça DPF dediğimiz o dizel partikül filtresini ve EGR valfini tıkar. Zincirleme bir reaksiyondan bahsediyorum burada, tek bir bileşen bozulmaz, domino taşları gibi öndeki arkadakini devirir. Hani derler ya "ucuz etin yahnisi yenmez" diye, vallahi kirli mazotun da hesabı sanayide ustaya ödenir... Aracın motor ömrünü yarı yarıya düşürmek, cebinizdeki parayı çöpe atmak istiyorsanız rastgele yerlerden yakıt almaya devam edin derim.
Arabanıza gerçekten acıyorsanız, o motorun feryadını duymak istemiyorsanız yapacağınız şey basit; bilmediğiniz, kuytu köşede kalmış, tank temizliği hak getire olan istasyonların yanından bile geçmeyeceksiniz. Aracın bakım periyodunu beklemeden, sırf "biraz daha gider" demeden o yakıt filtresini her yağ değişiminde söküp atacaksınız, yenisini takacaksınız. Kaliteli yakıt bir lüks değil, bu yüksek teknolojili motorlar için adeta bir zorunluluk, bir yaşam destek ünitesidir. Yoksa bir gün otobanın ortasında aracınız aniden koruma moduna geçip stop ettiğinde, çekicinin tepesinde tamircinin yolunu tutarken... Neyse, gerisini siz anlayın artık.
Pompanın başına geçip depoyu köklediğinizde o sıvının içindeki suyun motora ne yaptığını bilseniz ayağınız gazdan çekilir, o derece net konuşuyorum. Dizel yakıtın doğasında nem tutmak vardır zaten ama depolama tanklarının dibinde biriken o katılaşmış çamurlu su yok mu, işte bütün belanın başı o. Enjektörlerin ve yüksek basınç pompasının yağlanmasını sağlayan şey aslında mazotun kendi yağlı yapısıdır; fakat siz depoya suyla, tortuyla karışmış o pisliği yolladığınızda yağlama özelliği bir anda sıfırlanır. Yağlama bitti mi? Bitti. Pompa metali metale sürtmeye başlar, o sürtünmeden çıkan mikroskobik çapaklar bütün yakıt hattına yayılır... Sonra araç sabahları geç çalışmaya başlar, rölantide titrer, siz de "acaba akü mü bitti" diye kendi kendinizi yersiniz.
Piyasada yakıt filtrelerine aşırı güvenen, "nasıl olsa filtre var, tutar" deyip geçen o kadar çok sürücü gördüm ki, gazetecilik refleksimle hangisine dokunsam altından büyük bir pişmanlık hikayesi çıktı. Filtre dediğiniz şey bir yere kadar göğüs gerer o pisliğe; bir birikir, iki birikir, en sonunda ya tıkanır yakıt akışını keser ya da basınç yüzünden patlayıp bütün o biriktirdiği çamuru doğrudan silindirlerin içine kusar. Silindir kapağının altına o pislik bir kere girdi mi, piston segmanlarından tutun da subap yataklarına kadar her yer aşınır, kompresyon kaçırmaya başlar araba. Hani bazen yolda giderken arkasından kapkara, kapkaranlık dumanlar saçarak zorla ilerleyen o lüks arabaları görürsünüz ya... İşte onların hemen hepsinin hikayesi güvenilmeyen bir istasyondan alınan o ucuz dizelle başlar.
Arabanın dilinden anlamak zorundasınız dostum, motor size o kirliliğin sinyalini çekiş düşüklüğüyle, garip seslerle verir ama duymak isterseniz tabi. Yanma odasına tam pürüzsüz atomize şekilde püskürtülemeyen kirli yakıt, verimli bir şekilde patlayamaz; patlayamayınca da kurum yapar, kurum yaptıkça DPF dediğimiz o dizel partikül filtresini ve EGR valfini tıkar. Zincirleme bir reaksiyondan bahsediyorum burada, tek bir bileşen bozulmaz, domino taşları gibi öndeki arkadakini devirir. Hani derler ya "ucuz etin yahnisi yenmez" diye, vallahi kirli mazotun da hesabı sanayide ustaya ödenir... Aracın motor ömrünü yarı yarıya düşürmek, cebinizdeki parayı çöpe atmak istiyorsanız rastgele yerlerden yakıt almaya devam edin derim.
Arabanıza gerçekten acıyorsanız, o motorun feryadını duymak istemiyorsanız yapacağınız şey basit; bilmediğiniz, kuytu köşede kalmış, tank temizliği hak getire olan istasyonların yanından bile geçmeyeceksiniz. Aracın bakım periyodunu beklemeden, sırf "biraz daha gider" demeden o yakıt filtresini her yağ değişiminde söküp atacaksınız, yenisini takacaksınız. Kaliteli yakıt bir lüks değil, bu yüksek teknolojili motorlar için adeta bir zorunluluk, bir yaşam destek ünitesidir. Yoksa bir gün otobanın ortasında aracınız aniden koruma moduna geçip stop ettiğinde, çekicinin tepesinde tamircinin yolunu tutarken... Neyse, gerisini siz anlayın artık.
