Kerem Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Geri vitese taktığınız an o tanıdık "bip" sesinin gelmemesi ya da hiç sebep yokken ekranda beliren kırmızı ikazlar... Tampona gizlenmiş o minicik ultrasonik sensörler, aslında 40 kHz civarında yüksek frekanslı ses dalgaları yayarak çalışır. Gönderilen bu dalga öndeki engelden seker, sensörün piezoelectric kristaline geri döner ve kontrol ünitesi (PDC) geçen süreyi hesaplayarak mesafeyi belirler. İşin içine giren bir miktar çamur, basınçlı yıkama sonrası yuvasına sızan su ya da minik bir taş darbesi bu hassas piezoelektrik yapının titreşim frekansını tamamen bozabilir. Arka tamponun altındaki o küçük dairesel plastik kapakların üzerini parmağınızla hafifçe silmek bile bazen sorunu çözer; zira yüzeydeki mikro katman dalganın kırılmasına yol açar.
Gösterge panelinde aniden beliren park asistanı hatası genellikle sistemdeki voltaj dalgalanmalarından veya oksitlenen soketlerden kaynaklanır. Aracın CAN-Bus veri hattı üzerinden park sensörü kontrol modülüne iletilen voltajın 12 voltun altına düşmesi, işlemcinin sensörlerden gelen analog veriyi okumasını engeller. Tamponun iç kısmında açıkta kalan kablo demetleri, yoldan sıçrayan tuzlu su ve neme doğrudan maruz kaldığı için zamanla korozyona uğrar. Bir multimeter ile soket pinlerindeki direnci ölçtüğünüzde normalde birkaç ohm olması gereken değerin sonsuz dirence çıktığını görürsünüz... Kablo tesisatındaki bu mikro kopukluklar, sistemin sürekli olarak kendini korumaya almasına ve arızaya geçmesine neden olur.
Bazen sensörün kendisi sağlam olsa bile tamponun içindeki montaj braketinin esnemesi ultrasonik dalganın açısını tamamen değiştirebilir. Sensörün yaydığı konik ses dalgası yere çok yakın bir açıyla fırlatıldığında, sistem asfaltın kendisini devasa bir engel olarak algılamaya başlar. Neden sürekli ötmeye başlar ki bu meret? Tampona alınan hafif bir sürtme darbesi sensörün açısını sadece iki derece aşağı bükerse, araç boş sokakta bile arkasında duvar varmış gibi bas bas bağırır. Plastik tırnakların kontrol edilmesi, sensörün tampon yüzeyiyle tam 90 derecelik dik açısını koruduğundan emin olunması bu yüzden şarttır.
Sistemde tek bir sensörün bozulması, seri bağlı kontrol mimarisi yüzünden tüm park asistanının devre dışı kalmasına yol açabilir. Park modülü açılışta her bir piezo transdüserine milisaniyelik bir kontrol sinyali gönderir ve yankı alamazsa güvenlik protokolü gereği tüm sistemi kapatır. Kendi başınıza teşhis koymak istiyorsanız çok basit bir yöntem var: Kontağı açıp aracı geri vitese takın, ardından kulağınızı sensörlere tek tek yaklaştırın. Çalışan bir ultrasonik sensörden çok hafif, seri bir "tık tık tık" sesi duyarsınız. O çıtırtıyı duymuyorsanız... Ya piezo elemanı ömrünü tamamlamıştır ya da modülden o kanala besleme voltajı gitmiyordur.
Sürücülerin sıkça gözden kaçırdığı bir diğer detay ise aftermarket denilen sonradan yapılan tampon boyama işlemleridir. Fabrikasyon boya kalınlığı genellikle 100-120 mikron civarındayken, acemi bir ustanın sensör üzerine attığı kalın vernik katmanı membran ağırlığını artırır. Sensör yüzeyindeki bu ekstra kütle, kristalin amaçlanan frekansta salınım yapmasını engeller ve sinyalin sönümlenmesine sebep olur. Kalın boya yüzünden körleşen sensör ya engeli çok geç görür ya da sürekli yanlış alarm üretir. Kim derdi ki iki kat fazla atılan verniğin o hassas akustik dengeleri tamamen altüst edeceğini? Böyle durumlarda sensör yüzeyindeki boyayı ince bir zımparayla orijinal katmana kadar kazımak veya sensörü tamamen yenilemek tek çözümdür.
Gösterge panelinde aniden beliren park asistanı hatası genellikle sistemdeki voltaj dalgalanmalarından veya oksitlenen soketlerden kaynaklanır. Aracın CAN-Bus veri hattı üzerinden park sensörü kontrol modülüne iletilen voltajın 12 voltun altına düşmesi, işlemcinin sensörlerden gelen analog veriyi okumasını engeller. Tamponun iç kısmında açıkta kalan kablo demetleri, yoldan sıçrayan tuzlu su ve neme doğrudan maruz kaldığı için zamanla korozyona uğrar. Bir multimeter ile soket pinlerindeki direnci ölçtüğünüzde normalde birkaç ohm olması gereken değerin sonsuz dirence çıktığını görürsünüz... Kablo tesisatındaki bu mikro kopukluklar, sistemin sürekli olarak kendini korumaya almasına ve arızaya geçmesine neden olur.
Bazen sensörün kendisi sağlam olsa bile tamponun içindeki montaj braketinin esnemesi ultrasonik dalganın açısını tamamen değiştirebilir. Sensörün yaydığı konik ses dalgası yere çok yakın bir açıyla fırlatıldığında, sistem asfaltın kendisini devasa bir engel olarak algılamaya başlar. Neden sürekli ötmeye başlar ki bu meret? Tampona alınan hafif bir sürtme darbesi sensörün açısını sadece iki derece aşağı bükerse, araç boş sokakta bile arkasında duvar varmış gibi bas bas bağırır. Plastik tırnakların kontrol edilmesi, sensörün tampon yüzeyiyle tam 90 derecelik dik açısını koruduğundan emin olunması bu yüzden şarttır.
Sistemde tek bir sensörün bozulması, seri bağlı kontrol mimarisi yüzünden tüm park asistanının devre dışı kalmasına yol açabilir. Park modülü açılışta her bir piezo transdüserine milisaniyelik bir kontrol sinyali gönderir ve yankı alamazsa güvenlik protokolü gereği tüm sistemi kapatır. Kendi başınıza teşhis koymak istiyorsanız çok basit bir yöntem var: Kontağı açıp aracı geri vitese takın, ardından kulağınızı sensörlere tek tek yaklaştırın. Çalışan bir ultrasonik sensörden çok hafif, seri bir "tık tık tık" sesi duyarsınız. O çıtırtıyı duymuyorsanız... Ya piezo elemanı ömrünü tamamlamıştır ya da modülden o kanala besleme voltajı gitmiyordur.
Sürücülerin sıkça gözden kaçırdığı bir diğer detay ise aftermarket denilen sonradan yapılan tampon boyama işlemleridir. Fabrikasyon boya kalınlığı genellikle 100-120 mikron civarındayken, acemi bir ustanın sensör üzerine attığı kalın vernik katmanı membran ağırlığını artırır. Sensör yüzeyindeki bu ekstra kütle, kristalin amaçlanan frekansta salınım yapmasını engeller ve sinyalin sönümlenmesine sebep olur. Kalın boya yüzünden körleşen sensör ya engeli çok geç görür ya da sürekli yanlış alarm üretir. Kim derdi ki iki kat fazla atılan verniğin o hassas akustik dengeleri tamamen altüst edeceğini? Böyle durumlarda sensör yüzeyindeki boyayı ince bir zımparayla orijinal katmana kadar kazımak veya sensörü tamamen yenilemek tek çözümdür.
