Mehmet Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Pedalın hemen arkasına gizlenmiş o küçük plastik gövdeli parça, yani fren pedalı sensörü —halk arasında bilinen adıyla fren lambası anahtarı— aslında aracın güvenlik şebekesinin ilk şalteridir. Ayağınızı pedala bastığınız an, içindeki minik yaylı mekanizma serbest kalır ve iki ayrı elektrik devresini aynı anda tetikler; biri arkadaki stop lambalarını yakacak yüksek akım devresini kapatır, diğeri ise Motor Kontrol Üitesine (ECU) "sürücü yavaşlıyor" sinyalini gönderen düşük voltajlı mikro devreyi keser. Kontak noktalarında zamanla oluşan oksitlenme veya plastik tırnakların aşınması yüzünden bu sinyal kesilemeyince, araba bir anlığına ne yapacağını şaşırıyor tabi... Bazen stop lambaları arkada cayır cayır yanmaya devam eder, bazen de siz pedala asılsanız bile arkadaki sürücülerin ruhu bile duymaz.
Debriyajsız, tam otomatik veya çift kavramalı bir şanzıman kullanıyorsanız, bu küçük sensörün arızalanması sizi vites koluyla baş başa çaresiz bırakabilir. Park konumundaki (P) aracı Drive (D) konumuna alabilmek için fren pedalından gelen o onay sinyalinin vites kilit selonoidine ulaşması şarttır zira. Kontak açık, ayağınız frende ama vites bir türlü yerinden oynamıyor mu... Sensörün dahili kontaklarından biri sağlam olsa dahi, ECU'ya giden hat kopuksa araç güvenlik moduna geçer ve vites mekanizmasını kilitler. Birçok sürücü bunu şanzıman dağıldı sanıp panikler, oysa sorun ayağınızın altındaki birkaç yüz liralık basit bir parçanın iletkenliğini kaybetmesinden ibarettir.
Hız sabitleyiciyi (Cruise Control) devreye sokmaya çalışıp her defasında reddedildiğiniz oldu mu hiç? Otobanda giderken sistemin kendi kendine devreden çıkması veya tuşa bassanız da "bip" sesinden başka yanıt alamamanız, tam da bu sensörün saçmalamaya başladığının resmidir. ECU, pedalın konumunu milisaniyelik aralıklarla okur; sensördeki voltaj dalgalanması yüzünden araç aynı anda hem gaza hem frene basıldığını zannederse, güvenlik yazılımı anında devreye girer ve hız sabitlemeyi askıya alır. Ne gariptir ki, bazen hiç fren yapmadığınız halde sistem size "duruyoruz" muamelesi yapar.
Sadece ışık yakıp vites kilitlemekle kalsa iyi, bu nankör parça modern araçların tüm çekiş kontrol sistemlerini doğrudan felç edebilir. Gösterge panelinde aniden beliren ABS, ESP veya Hill Holder (yokuş kalkış desteği) uyarı ışıkları gözünüzü korkutmasın hemen. ABS beyni, tekerlek hız sensörlerinden gelen veriyi işlerken pedalın basılı olup olmadığını kontrol etmek zorundadır; pedal sensöründen mantıksız bir direnç değeri (örneğin 12V yerine tutarsız 4V sinyali) gelirse, sistem kendini korumaya alıp devre dışı bırakır. Yokuşun ortasında arkaya kaymaya başladığınızda anlarsınız desteğin gittiğini...
Ayağınızı frene bastığınızda arkada duran aracın tepkisizliği veya dikiz aynasından stopların yandığını görememek insanı strese sokar. Bir multi-metre alıp sensör soketindeki bacakların direncini (Ohm değerini) ölçmek aslında çocuk oyuncağıdır ama kim uğraşacak şimdi onunla... Göğsün altına uzanıp sensörü çeyrek tur sola çevirerek yerinden çıkarmak, plastiğin üzerindeki ayar tırnağını hafifçe dışarı çekip tekrar yerine oturtmak bazen hayat kurtarır. Olmadı, yenisiyle değiştirmek en temizi; çünkü o küçük anahtar sadece bir ışık açıp kapamıyor, doğrudan can taşıyor.
Debriyajsız, tam otomatik veya çift kavramalı bir şanzıman kullanıyorsanız, bu küçük sensörün arızalanması sizi vites koluyla baş başa çaresiz bırakabilir. Park konumundaki (P) aracı Drive (D) konumuna alabilmek için fren pedalından gelen o onay sinyalinin vites kilit selonoidine ulaşması şarttır zira. Kontak açık, ayağınız frende ama vites bir türlü yerinden oynamıyor mu... Sensörün dahili kontaklarından biri sağlam olsa dahi, ECU'ya giden hat kopuksa araç güvenlik moduna geçer ve vites mekanizmasını kilitler. Birçok sürücü bunu şanzıman dağıldı sanıp panikler, oysa sorun ayağınızın altındaki birkaç yüz liralık basit bir parçanın iletkenliğini kaybetmesinden ibarettir.
Hız sabitleyiciyi (Cruise Control) devreye sokmaya çalışıp her defasında reddedildiğiniz oldu mu hiç? Otobanda giderken sistemin kendi kendine devreden çıkması veya tuşa bassanız da "bip" sesinden başka yanıt alamamanız, tam da bu sensörün saçmalamaya başladığının resmidir. ECU, pedalın konumunu milisaniyelik aralıklarla okur; sensördeki voltaj dalgalanması yüzünden araç aynı anda hem gaza hem frene basıldığını zannederse, güvenlik yazılımı anında devreye girer ve hız sabitlemeyi askıya alır. Ne gariptir ki, bazen hiç fren yapmadığınız halde sistem size "duruyoruz" muamelesi yapar.
Sadece ışık yakıp vites kilitlemekle kalsa iyi, bu nankör parça modern araçların tüm çekiş kontrol sistemlerini doğrudan felç edebilir. Gösterge panelinde aniden beliren ABS, ESP veya Hill Holder (yokuş kalkış desteği) uyarı ışıkları gözünüzü korkutmasın hemen. ABS beyni, tekerlek hız sensörlerinden gelen veriyi işlerken pedalın basılı olup olmadığını kontrol etmek zorundadır; pedal sensöründen mantıksız bir direnç değeri (örneğin 12V yerine tutarsız 4V sinyali) gelirse, sistem kendini korumaya alıp devre dışı bırakır. Yokuşun ortasında arkaya kaymaya başladığınızda anlarsınız desteğin gittiğini...
Ayağınızı frene bastığınızda arkada duran aracın tepkisizliği veya dikiz aynasından stopların yandığını görememek insanı strese sokar. Bir multi-metre alıp sensör soketindeki bacakların direncini (Ohm değerini) ölçmek aslında çocuk oyuncağıdır ama kim uğraşacak şimdi onunla... Göğsün altına uzanıp sensörü çeyrek tur sola çevirerek yerinden çıkarmak, plastiğin üzerindeki ayar tırnağını hafifçe dışarı çekip tekrar yerine oturtmak bazen hayat kurtarır. Olmadı, yenisiyle değiştirmek en temizi; çünkü o küçük anahtar sadece bir ışık açıp kapamıyor, doğrudan can taşıyor.
