Aydın Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Sürücü koltuğuna oturup ayağınızı fren pedalına uzattığınızda o her zamanki sert, güven veren direnci bulamayıp pedalın adeta bir pamuk çuvalına basıyormuşçasına tabana doğru kayıp gitmesi... İnsanın içini aniden kaplayan o tedirginlik hissini daha önce yaşadıysanız, fren hidroliği basıncının düşmesinin ne kadar soğuk bir duş etkisi yarattığını çok iyi bilirsiniz. Sistemde yolunda gitmeyen bir şeyler olduğunda araç bunu size bağırarak söylemez, pedalın o hissizleşen yapısıyla sessiz bir feryat koparır aslında. Hidrolik sistem dediğimiz mekanizma tamamen kapalı ve dış dünya ile teması sınırlı bir sıvı devridaim hattından ibarettir; dolayısıyla orada yaratılan basıncın kaybolması öyle durup dururken, hiçbir sebep yokken yaşanacak bir doğa olayı değildir. Metal boruların, esnek kauçuk hortumların ve irili ufaklı rekorların arasından akıp giden o özel sıvının bir noktada kaçak yapması ya da sistemin içine sızan davetsiz bir misafir, yani hava kabarcıkları, bütün o mühendislik harikası durma gücünü bir anda buharlaştırıp yok edebilir.
Acaba en son ne zaman aracınızın kaputunu kaldırıp o küçük plastik depodaki sıvının seviyesine şöyle alıcı gözüyle baktınız? Birçok sürücünün periyodik bakımlarda bile gözden kaçırdığı, "nasıl olsa kapalı sistem, eksilmez" diyerek geçiştirdiği o hidrolik sıvısı zamanla özelliğini yitirir ve nem emmeye başlar. Nem demek, yüksek sıcaklıkta kaynayıp buharlaşan su tanecikleri demektir ki bu durum sistemin içerisinde tam anlamıyla bir hava kilidi yaratır. Gazlar sıvılar gibi sıkıştırılamaz; siz pedala bastığınızda hidrolik sıvısı balataları sıkıştırmak yerine o hava kabarcıklarını sıkıştırmaya çalışır ve sonuç olarak pedal boşluğa düşer, pedal tabana yapışır... Borulardaki gözle görülmeyen kılcal bir çatlak ya da tekerlek silindirlerindeki ömrünü tamamlamış basit bir kauçuk conta bile günün sonunda size o korkutucu pedal yumuşamasını yaşatmaya fazlasıyla yeter.
Fren balatalarınız aşındıkça pistonların daha fazla dışarı çıkması ve depodaki sıvının o boşluğu doldurmak için aşağı kayması ilk etapta basınç düşüklüğü gibi algılanabilir fakat bu durum aslında mekanik bir illüzyondan ibarettir. Gerçek ve tehlikeli bir basınç kaybını tespit etmek istiyorsanız ayağınızı pedalın üzerinde sabit tutup beklediğinizde pedalın yavaşça aşağıya doğru süzülüp süzülmediğine dikkat etmeniz gerekir. Eğer pedal ayağınızın altında direnç göstermeyip sürekli dibe doğru kayıyorsa, burada basit bir balata aşınmasından değil, ana merkez silindirinin iç contalarının kaçırmasından veya hat üzerindeki fiziksel bir sızıntıdan bahsetmek gerekir. Bir ustanın lifte kaldırdığı aracın altında el feneriyle o siyah esnek hortumları teker teker kıvırarak kaçak araması tam da bu yüzdendir; çünkü kauçuk malzemeler yıllar içinde sıcağa, soğuğa ve yoldan sıçrayan kimyasallara maruz kalarak çıtır çıtır çatlamaya başlar.
Abs beyninin içindeki minik valflerin takılı kalması ya da sistemin elektronik kontrol ünitesinde meydana gelen anlık bir kilitlenme bile bazen pedaldaki o mekanik hissi tamamen ortadan kaldırabilir. Yağlı ellerle yapılmış dikkatsiz bir bakım sonrası sistemde kalan hava, yenilenmeyen eski hidrolik sıvısının yarattığı korozyon veya ana silindir p pistonunun iç kovanı çizmesi... Sebepler silsilesi uzayıp gider fakat hissettiğiniz netice her zaman aynıdır. Aracınızın durma mesafesinin uzadığını, pedalın eskisi gibi tepki vermediğini sezdiğiniz an maceraya girmeden, "biraz daha idare eder" kolaycılığına kaçmadan o hidrolik hattını baştan sona kontrol ettirmek, gerekirse sıvıyı tamamen boşaltıp doğru teknikle yeniden doldurtmak hayat ile aranızdaki o ince çizgiyi korumanın en kestirme yoludur.
Acaba en son ne zaman aracınızın kaputunu kaldırıp o küçük plastik depodaki sıvının seviyesine şöyle alıcı gözüyle baktınız? Birçok sürücünün periyodik bakımlarda bile gözden kaçırdığı, "nasıl olsa kapalı sistem, eksilmez" diyerek geçiştirdiği o hidrolik sıvısı zamanla özelliğini yitirir ve nem emmeye başlar. Nem demek, yüksek sıcaklıkta kaynayıp buharlaşan su tanecikleri demektir ki bu durum sistemin içerisinde tam anlamıyla bir hava kilidi yaratır. Gazlar sıvılar gibi sıkıştırılamaz; siz pedala bastığınızda hidrolik sıvısı balataları sıkıştırmak yerine o hava kabarcıklarını sıkıştırmaya çalışır ve sonuç olarak pedal boşluğa düşer, pedal tabana yapışır... Borulardaki gözle görülmeyen kılcal bir çatlak ya da tekerlek silindirlerindeki ömrünü tamamlamış basit bir kauçuk conta bile günün sonunda size o korkutucu pedal yumuşamasını yaşatmaya fazlasıyla yeter.
Fren balatalarınız aşındıkça pistonların daha fazla dışarı çıkması ve depodaki sıvının o boşluğu doldurmak için aşağı kayması ilk etapta basınç düşüklüğü gibi algılanabilir fakat bu durum aslında mekanik bir illüzyondan ibarettir. Gerçek ve tehlikeli bir basınç kaybını tespit etmek istiyorsanız ayağınızı pedalın üzerinde sabit tutup beklediğinizde pedalın yavaşça aşağıya doğru süzülüp süzülmediğine dikkat etmeniz gerekir. Eğer pedal ayağınızın altında direnç göstermeyip sürekli dibe doğru kayıyorsa, burada basit bir balata aşınmasından değil, ana merkez silindirinin iç contalarının kaçırmasından veya hat üzerindeki fiziksel bir sızıntıdan bahsetmek gerekir. Bir ustanın lifte kaldırdığı aracın altında el feneriyle o siyah esnek hortumları teker teker kıvırarak kaçak araması tam da bu yüzdendir; çünkü kauçuk malzemeler yıllar içinde sıcağa, soğuğa ve yoldan sıçrayan kimyasallara maruz kalarak çıtır çıtır çatlamaya başlar.
Abs beyninin içindeki minik valflerin takılı kalması ya da sistemin elektronik kontrol ünitesinde meydana gelen anlık bir kilitlenme bile bazen pedaldaki o mekanik hissi tamamen ortadan kaldırabilir. Yağlı ellerle yapılmış dikkatsiz bir bakım sonrası sistemde kalan hava, yenilenmeyen eski hidrolik sıvısının yarattığı korozyon veya ana silindir p pistonunun iç kovanı çizmesi... Sebepler silsilesi uzayıp gider fakat hissettiğiniz netice her zaman aynıdır. Aracınızın durma mesafesinin uzadığını, pedalın eskisi gibi tepki vermediğini sezdiğiniz an maceraya girmeden, "biraz daha idare eder" kolaycılığına kaçmadan o hidrolik hattını baştan sona kontrol ettirmek, gerekirse sıvıyı tamamen boşaltıp doğru teknikle yeniden doldurtmak hayat ile aranızdaki o ince çizgiyi korumanın en kestirme yoludur.
