Ayhan Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Gösterge panelinde o sarı renkli, sanki küçük baloncuklar püskürten egzoz sembolü belirdiğinde insanın içine hemen bir kurt düşer. Modern dizel motorların çevreyle barışık kalabilmesi için tasarlanan bu parça, şehir içindeki dur-kalk trafiğinde, o bitmek bilmeyen kısa mesafeli yolculuklarda kurumla dolar. Arabayı hemen sağa çekip stop etmek ilk refleksimiz olabilir ama aslında bu ışık size bir felaket haberi vermiyor, sadece dolmaya başladım ve biraz ilgiye ihtiyacım var diyor. Eğer motor arıza lambasıyla birlikte yanmıyorsa veya araç bariz bir şekilde çekişten düşmediyse, panik yapmadan yola devam edilebilir. Tabii bu durum, sorunu görmezden gelip günlerce aynı şekilde gezebileceğiniz anlamına da gelmiyor...
Yolculuğa devam ederken motorun sesini dinlemek, vites geçişlerindeki o ufak isteksizlikleri hissetmeye çalışmak size çok şey anlatır. Filtrenin kendi kendini temizleyebilmesi, yani bizim o teknik adıyla rejenerasyon dediğimiz süreci başlatabilmesi için motorun ve egzozun belli bir sıcaklığa ulaşması şart. Kısa mesafelerde motor ısınamadan kontağı kapattığımız için bu döngü hep yarım kalıyor, kurumlar biriktikçe birikiyor. Bu yüzden o lambayı gördükten sonra aracı stop etmek yerine, müsait bir otoyola çıkıp motoru biraz rahatlatmak en mantıklı adım olacaktır. Belki de arabanız sizden sadece yarım saatlik kesintisiz bir sürüş talep ediyordur, kim bilir?
Peki, bu durumda ne kadar ileri gidebiliriz, sınırlarımız tam olarak nerede bitiyor? Motor devrini iki bin ile iki bin beş yüz devir arasında sabit tutarak, mümkünse dördüncü veya beşinci viteste yapılacak yirmi-yirmi beş dakikalık bir seyir, sistemin kendi kendini temizlemesi için gereken o yüksek ısıyı sağlayacaktır. Şehir içi trafiğinde sıkışıp kaldıysanız ve o hızlara çıkma imkanınız yoksa, filtredeki doluluk oranı kritik seviyeye doğru tırmanmaya devam eder. Bir süre sonra sistem kurumları yakamaz hale gelir ve o zaman işin rengi tamamen değişir; servis yolu görünür. Kendi kendine temizleme fırsatını kaçıran bir filtre, zamanla motorun nefes almasını zorlaştırarak yakıt tüketimini de gözle görülür bir şekilde artıracaktır.
Bazı sürücüler lambanın yandığını fark ettiği an aracı yüksek devirlerde çok agresif kullanarak filtreyi açabileceğini düşünür ki bu oldukça riskli bir yaklaşımdır. Aşırı yüksek devir ve ani hızlanmalar egzoz sıcaklığını kontrolsüz şekilde fırlatabilir, zaten tıkanıklık yüzünden baskı altında olan sisteme gereksiz bir yük daha bindirir. Sakin, istikrarlı ve motoru boğmayacak bir tempoda sürmek, o kurumların yavaş yavaş, sağlığa zarar vermeden yakılmasını sağlar. Unutmamak gerekir ki, otomobil mekaniği aceleyi ve sert hamleleri pek sevmez, her şeyin bir ritmi vardır. Eğer bu sakin sürüşe rağmen lamba sönmüyorsa, hatta yanıp sönmeye başladıysa, artık manuel müdahale zamanı gelmiş demektir.
Süreci kendi akışına bıraktığımızda ve doğru adımları attığımızda o sarı ışığın kendiliğinden söndüğünü görmek, insana derin bir nefes aldırır. Ancak bazen ne yaparsanız yapın, o sembol orada öylece kalmaya devam eder, adeta sizinle inatlaşır. İşte o eşikte ısrarcı olmamak, aracı daha fazla zorlamadan uzman bir gözün kontrolüne bırakmak en doğrusudur. Bilgisayara bağlanarak yapılacak zorunlu bir rejenerasyon veya profesyonel bir temizlik işlemi, ileride çok daha büyük parça değişim maliyetlerinin önüne geçebilir. Arabanın dilinden anlamak, onun verdiği küçük sinyalleri doğru okumakla başlar; gerisi sadece doğru zamanda doğru kararı vermektir.
Yolculuğa devam ederken motorun sesini dinlemek, vites geçişlerindeki o ufak isteksizlikleri hissetmeye çalışmak size çok şey anlatır. Filtrenin kendi kendini temizleyebilmesi, yani bizim o teknik adıyla rejenerasyon dediğimiz süreci başlatabilmesi için motorun ve egzozun belli bir sıcaklığa ulaşması şart. Kısa mesafelerde motor ısınamadan kontağı kapattığımız için bu döngü hep yarım kalıyor, kurumlar biriktikçe birikiyor. Bu yüzden o lambayı gördükten sonra aracı stop etmek yerine, müsait bir otoyola çıkıp motoru biraz rahatlatmak en mantıklı adım olacaktır. Belki de arabanız sizden sadece yarım saatlik kesintisiz bir sürüş talep ediyordur, kim bilir?
Peki, bu durumda ne kadar ileri gidebiliriz, sınırlarımız tam olarak nerede bitiyor? Motor devrini iki bin ile iki bin beş yüz devir arasında sabit tutarak, mümkünse dördüncü veya beşinci viteste yapılacak yirmi-yirmi beş dakikalık bir seyir, sistemin kendi kendini temizlemesi için gereken o yüksek ısıyı sağlayacaktır. Şehir içi trafiğinde sıkışıp kaldıysanız ve o hızlara çıkma imkanınız yoksa, filtredeki doluluk oranı kritik seviyeye doğru tırmanmaya devam eder. Bir süre sonra sistem kurumları yakamaz hale gelir ve o zaman işin rengi tamamen değişir; servis yolu görünür. Kendi kendine temizleme fırsatını kaçıran bir filtre, zamanla motorun nefes almasını zorlaştırarak yakıt tüketimini de gözle görülür bir şekilde artıracaktır.
Bazı sürücüler lambanın yandığını fark ettiği an aracı yüksek devirlerde çok agresif kullanarak filtreyi açabileceğini düşünür ki bu oldukça riskli bir yaklaşımdır. Aşırı yüksek devir ve ani hızlanmalar egzoz sıcaklığını kontrolsüz şekilde fırlatabilir, zaten tıkanıklık yüzünden baskı altında olan sisteme gereksiz bir yük daha bindirir. Sakin, istikrarlı ve motoru boğmayacak bir tempoda sürmek, o kurumların yavaş yavaş, sağlığa zarar vermeden yakılmasını sağlar. Unutmamak gerekir ki, otomobil mekaniği aceleyi ve sert hamleleri pek sevmez, her şeyin bir ritmi vardır. Eğer bu sakin sürüşe rağmen lamba sönmüyorsa, hatta yanıp sönmeye başladıysa, artık manuel müdahale zamanı gelmiş demektir.
Süreci kendi akışına bıraktığımızda ve doğru adımları attığımızda o sarı ışığın kendiliğinden söndüğünü görmek, insana derin bir nefes aldırır. Ancak bazen ne yaparsanız yapın, o sembol orada öylece kalmaya devam eder, adeta sizinle inatlaşır. İşte o eşikte ısrarcı olmamak, aracı daha fazla zorlamadan uzman bir gözün kontrolüne bırakmak en doğrusudur. Bilgisayara bağlanarak yapılacak zorunlu bir rejenerasyon veya profesyonel bir temizlik işlemi, ileride çok daha büyük parça değişim maliyetlerinin önüne geçebilir. Arabanın dilinden anlamak, onun verdiği küçük sinyalleri doğru okumakla başlar; gerisi sadece doğru zamanda doğru kararı vermektir.
