Aydın Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Sabah kontağı çevirdiğinizde o her zamanki tok, güven veren motor sesi yerine sanki kaputun altında birileri metal kaşıklarla birbirine vuruyormuş gibi ritimsiz, sinir bozucu bir şakırtı duyuyorsanız, geçmiş olsun. Dizel motorun kalbi sayılan enjektörler "ben gidiyorum" diye bas bas bağırıyordur o an ve siz muhtemelen yakıt filtresini en son ne zaman değiştirdiğinizi hatırlamaya çalışıyorsunuzdur. Enjektör memesinin milimetrik delikleri tıkanmaya başladığında ya da o hassas iğne mekanizması aşındığında, silindirin içine gitmesi gereken yakıt bir sis bulutu gibi değil, resmen damla damla, kontrolsüzce akar. Bu kontrolsüz işeme durumu da motorun içindeki o kusursuz yanma dengesini altüst ederek vaktinden önce patlamalara, yani o kulağı tırmalayan metalik şakırtı seslerine sebep olur. Sesi duymazdan gelip müziğin sesini açmak bir yöntem elbet, ta ki o piston delinene kadar...
Gaza bastığınızda o eski yırtıcı ivmelenmeyi bulamıyor, araba sanki arkadan birisi görünmez bir halatla çekiyormuş gibi hantallaşıyorsa suçluyu çok uzakta aramayın. Yakıt rayındaki basınç ne kadar yüksek olursa olsun, arızalı bir enjektör o basıncı silindir odasına doğru zamanda ve doğru miktarda aktaramaz; haliyle motorun üreteceği güç de kuşa döner. Rampada vites küçültmek zorunda kaldığınızda, düz yolda sollamaya çıkarken aniden gelen o korkutucu kararsızlık anlarında aslında sistem size net bir mesaj veriyor. İstediği kadar Turbo beslemeli olsun, silindire giren hava ile buluşacak olan yakıt miktarı mikron düzeyinde sapma gösterdi mi, o çok övündüğünüz yüksek tork gücü bir anda uçup gider. Bir yerlerde bir şeyler tıkanmış, bir valf kaçırıyor ya da püskürtme açısı tamamen bozulmuştur kesin.
Dikiz aynasına baktığınızda arkanızdan gelen kapkara bir duman bulutu görüyorsanız, araba resmen çiğ yakıt kusuyor demektir ve bunun lamı cimi yok. Yanma odasına pülverize şekilde, yani adeta bir gaz bulutu gibi girmesi gereken motorin, enjektör ucu bozulduğunda direkt sıvı halde damlar ve bu yüksek ısıda tam olarak yanamayan yakıt, egzozdan simsiyah kurum olarak dışarı atılır. Sadece çevre düşmanlığı da değil bu durum, cebinizdeki parayı da çiğ çiğ egzozdan fırlatmaktır, neticede yanmayan yakıt size yol olarak geri dönmez. Bazen de tam tersi olur, enjektör açık kalır ve içeri o kadar çok yakıt basar ki, motor o boğulma hissiyle birlikte gri-beyaz arası, çiğ mazot kokan berbat bir duman salmaya başlar. Kokuyu aldığınız an durup bir düşünmek lazım...
Rölantide beklerken devir saatinin kendi kendine aşağı yukarı oynaması, direksiyonda ve koltukta hissedilen o garip, sarsıntılı titreme hareketleri enjektör dengesizliğinin en net vizörüdür. Dört silindirli bir motor düşünün, üçü saat gibi tıkır tıkır çalışırken bir tanesi enjektörün yakıt kaçırması ya da hiç püskürtmemesi yüzünden sürekli ritmi kaçırıyor ve bu durum krank miline dengesiz yük bindiriyor. Işıklarda durduğunuzda araba altınızda beşik gibi sallanıyorsa, motor sanki her an stop edecekmiş gibi öksürüyorsa, silindirlerin içindeki güç dağılımı tamamen adaletsiz bir hal almıştır. Bu düzensizlik zamanla motor kulaklarını koparır, şanzımanı yorar, aktarma organlarına kalıcı hasarlar verir ki, basit bir enjektör revizyonundan kaçarken kendinizi komple motor yaptırırken bulabilirsiniz.
Aracı stop edip eve çıktınız, sabah geldiniz ve marşa basıyorsunuz ama motor bir türlü marş almıyor, marş motoru dönüyor dönüyor ama o ilk ateşleme bir türlü gerçekleşmiyor. Enjektörlerin geri dönüş hatları aşındığında veya iç sızdırmazlık elemanları özelliğini yitirdiğinde, sistemdeki yakıt basıncı siz arabayı bıraktığınızda depoya geri kaçar ve hat tamamen boşalır. Sabah motoru çalıştırmak istediğinizde yüksek basınç pompası o boşalan hattı tekrar doldurup gereken bar seviyesine ulaştırana kadar marşa basmak zorunda kalırsınız, bu da hem aküyü bitirir hem de marş dinamosunun ömründen yer. Hatta bazen o kadar uzun sürer ki bu süreç, pompanın kuru çalışmaktan kendi kendini yemeye başladığını bile fark etmezsiniz. Tek marşta alan o eski arabadan eser kalmamıştır artık...
Yol bilgisayarında gördüğünüz o astronomik yakıt tüketim değerleri bir yazılım hatası değil, enjektörlerinizin artık görevini yapamadığının resmi belgesidir aslında. Sistem, arızalı enjektörün yarattığı güç kaybını telafi edebilmek için diğer sağlam silindirlere daha fazla yakıt göndermeye programlanmıştır ve bu da toplam tüketimi inanılmaz seviyelere çeker. Normalde koklaması gereken mazotu resmen içer araba, menziliniz bir anda yarı yarıya düşer ve siz sürekli kendinizi akaryakıt istasyonunda bulursunuz. Hem araba gitmez hem de normalin iki katı yakıt tüketir; bu tam anlamıyla bir mühendislik paradoksudur ve çözümü depoya atılacak kalitesiz temizleyici katkılarda aramak sadece zaman kaybıdır. Parayı nereye harcayacağınız bellidir aslında, doğruca iyi bir pompacıya...
Gaza bastığınızda o eski yırtıcı ivmelenmeyi bulamıyor, araba sanki arkadan birisi görünmez bir halatla çekiyormuş gibi hantallaşıyorsa suçluyu çok uzakta aramayın. Yakıt rayındaki basınç ne kadar yüksek olursa olsun, arızalı bir enjektör o basıncı silindir odasına doğru zamanda ve doğru miktarda aktaramaz; haliyle motorun üreteceği güç de kuşa döner. Rampada vites küçültmek zorunda kaldığınızda, düz yolda sollamaya çıkarken aniden gelen o korkutucu kararsızlık anlarında aslında sistem size net bir mesaj veriyor. İstediği kadar Turbo beslemeli olsun, silindire giren hava ile buluşacak olan yakıt miktarı mikron düzeyinde sapma gösterdi mi, o çok övündüğünüz yüksek tork gücü bir anda uçup gider. Bir yerlerde bir şeyler tıkanmış, bir valf kaçırıyor ya da püskürtme açısı tamamen bozulmuştur kesin.
Dikiz aynasına baktığınızda arkanızdan gelen kapkara bir duman bulutu görüyorsanız, araba resmen çiğ yakıt kusuyor demektir ve bunun lamı cimi yok. Yanma odasına pülverize şekilde, yani adeta bir gaz bulutu gibi girmesi gereken motorin, enjektör ucu bozulduğunda direkt sıvı halde damlar ve bu yüksek ısıda tam olarak yanamayan yakıt, egzozdan simsiyah kurum olarak dışarı atılır. Sadece çevre düşmanlığı da değil bu durum, cebinizdeki parayı da çiğ çiğ egzozdan fırlatmaktır, neticede yanmayan yakıt size yol olarak geri dönmez. Bazen de tam tersi olur, enjektör açık kalır ve içeri o kadar çok yakıt basar ki, motor o boğulma hissiyle birlikte gri-beyaz arası, çiğ mazot kokan berbat bir duman salmaya başlar. Kokuyu aldığınız an durup bir düşünmek lazım...
Rölantide beklerken devir saatinin kendi kendine aşağı yukarı oynaması, direksiyonda ve koltukta hissedilen o garip, sarsıntılı titreme hareketleri enjektör dengesizliğinin en net vizörüdür. Dört silindirli bir motor düşünün, üçü saat gibi tıkır tıkır çalışırken bir tanesi enjektörün yakıt kaçırması ya da hiç püskürtmemesi yüzünden sürekli ritmi kaçırıyor ve bu durum krank miline dengesiz yük bindiriyor. Işıklarda durduğunuzda araba altınızda beşik gibi sallanıyorsa, motor sanki her an stop edecekmiş gibi öksürüyorsa, silindirlerin içindeki güç dağılımı tamamen adaletsiz bir hal almıştır. Bu düzensizlik zamanla motor kulaklarını koparır, şanzımanı yorar, aktarma organlarına kalıcı hasarlar verir ki, basit bir enjektör revizyonundan kaçarken kendinizi komple motor yaptırırken bulabilirsiniz.
Aracı stop edip eve çıktınız, sabah geldiniz ve marşa basıyorsunuz ama motor bir türlü marş almıyor, marş motoru dönüyor dönüyor ama o ilk ateşleme bir türlü gerçekleşmiyor. Enjektörlerin geri dönüş hatları aşındığında veya iç sızdırmazlık elemanları özelliğini yitirdiğinde, sistemdeki yakıt basıncı siz arabayı bıraktığınızda depoya geri kaçar ve hat tamamen boşalır. Sabah motoru çalıştırmak istediğinizde yüksek basınç pompası o boşalan hattı tekrar doldurup gereken bar seviyesine ulaştırana kadar marşa basmak zorunda kalırsınız, bu da hem aküyü bitirir hem de marş dinamosunun ömründen yer. Hatta bazen o kadar uzun sürer ki bu süreç, pompanın kuru çalışmaktan kendi kendini yemeye başladığını bile fark etmezsiniz. Tek marşta alan o eski arabadan eser kalmamıştır artık...
Yol bilgisayarında gördüğünüz o astronomik yakıt tüketim değerleri bir yazılım hatası değil, enjektörlerinizin artık görevini yapamadığının resmi belgesidir aslında. Sistem, arızalı enjektörün yarattığı güç kaybını telafi edebilmek için diğer sağlam silindirlere daha fazla yakıt göndermeye programlanmıştır ve bu da toplam tüketimi inanılmaz seviyelere çeker. Normalde koklaması gereken mazotu resmen içer araba, menziliniz bir anda yarı yarıya düşer ve siz sürekli kendinizi akaryakıt istasyonunda bulursunuz. Hem araba gitmez hem de normalin iki katı yakıt tüketir; bu tam anlamıyla bir mühendislik paradoksudur ve çözümü depoya atılacak kalitesiz temizleyici katkılarda aramak sadece zaman kaybıdır. Parayı nereye harcayacağınız bellidir aslında, doğruca iyi bir pompacıya...
