Hakan Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Sıfır kutusundan çıkan gıcır gıcır fren disklerini araca taktırdınız ve sanayiden içiniz rahat ayrıldınız... İlk kırmızı ışığa yaklaşırken ayağınızı frene hafifçe koydunuz, o da ne? Direksiyon elinizin altında bir sağa bir sola sallanmaya, adeta titremeye başladı. İnsan ister istemez çıldırıyor, daha yeni para bayıldım bu parçaya diyor değil mi? Yaşadığınız bu durum otomotiv dünyasında sandığınızdan çok daha yaygın bir kabus.
Ustanız parçanın hatalı olduğunu söyleyip suçu hemen yedek parçacıya atabilir. Zaten piyasada uydurma parça çok, diskin kendisi yamuk çıkmıştır deyip kestirip atmak en kolay yol... Peki gerçekten sorun sıfır parçada mı, yoksa gözden kaçan küçücük bir ayrıntıda mı? Çoğu zaman sıfır diskler kusursuzdur ama altına yapılan işçilik tam bir felakettir.
Disk ile porya dediğimiz o göbek metalinin arasına giren mikron ölçeğindeki bir pas tanesi bile bütün dengeleri altüst etmeye yeter. Disk poryaya sıfıra sıfır oturmak zorundadır, milimetrenin onda biri kadar bir eğrilik bile tekerlek dönerken devasa bir yalpalama yaratır. Sanayide ustalar tel fırçayla o yüzeyi pırıl pırıl zımparalamadan yeni diski paldır küldür cıvatalarsa, o direksiyon titremeye mahkumdur. Yüzeyin ayna gibi tertemiz olması şart, başka yolu yok.
Montaj sırasında bijonları sıkan ustanın havalı tabancayı alıp bilinçsizce yüklenmesi da ayrı bir dert. Bütün bijonların eşit torkta, yani aynı sıkılıkta sıkılması gerektiğini biliyor muydunuz? Birini çok sıkıp diğerini gevşek bıraktığınızda, o yepyeni döküm disk sıcaklığın da etkisiyle saniyeler içinde formunu kaybedip eğrilir... Sonra uğraş dur, frene bastıkça elin titresin.
Sadece montaj hatası da değil, yeni takılan fren disklerinin bir alıştırma süreci olduğunu kaç kişi biliyor ki? Kutudan çıkar çıkmaz otoyola çıkıp yüksek hızda sert fren yaparsanız, sıfır diski kendi ellerinizle yakarsınız. Disk ile yeni balatanın birbirine alışması için ilk birkaç yüz kilometre tatlı sert frenler yapmalı, sistemi aşırı ısıtmaktan kaçınmalısınız.
Bazı ustalar çözüm olarak "gel bunu torna yapalım, sıfırlayalım" derler. Durun bir dakika, yeni aldığınız ve dünyalar kadar para ödediğiniz parçayı daha ilk günden kestirip biçtirmek mantıklı mı gerçekten? Sorunun kaynağı porya yüzeyindeki pislikse veya aks bilyasındaki boşluksa, diski bin kere torna etseniz de o titreme birkaç gün sonra hortlayacaktır.
Jantların balans ayarından tutun da fren kaliper pistonunun takılı kalmasına kadar onlarca farklı sebep bu hissi tetikleyebilir. Ama tecrübeyle sabittir ki, parça değişiminden hemen sonra başlayan titremelerin yüzde doksanı aceleye getirilmiş, özen gösterilmemiş işçilikten kaynaklanır... Aracınızı teslim almadan önce ustanızın o porya yüzeyini pırıl pırıl temizlediğinden emin olun, paranızı da canınızı da sokakta bulmadınız sonuçta.
Ustanız parçanın hatalı olduğunu söyleyip suçu hemen yedek parçacıya atabilir. Zaten piyasada uydurma parça çok, diskin kendisi yamuk çıkmıştır deyip kestirip atmak en kolay yol... Peki gerçekten sorun sıfır parçada mı, yoksa gözden kaçan küçücük bir ayrıntıda mı? Çoğu zaman sıfır diskler kusursuzdur ama altına yapılan işçilik tam bir felakettir.
Disk ile porya dediğimiz o göbek metalinin arasına giren mikron ölçeğindeki bir pas tanesi bile bütün dengeleri altüst etmeye yeter. Disk poryaya sıfıra sıfır oturmak zorundadır, milimetrenin onda biri kadar bir eğrilik bile tekerlek dönerken devasa bir yalpalama yaratır. Sanayide ustalar tel fırçayla o yüzeyi pırıl pırıl zımparalamadan yeni diski paldır küldür cıvatalarsa, o direksiyon titremeye mahkumdur. Yüzeyin ayna gibi tertemiz olması şart, başka yolu yok.
Montaj sırasında bijonları sıkan ustanın havalı tabancayı alıp bilinçsizce yüklenmesi da ayrı bir dert. Bütün bijonların eşit torkta, yani aynı sıkılıkta sıkılması gerektiğini biliyor muydunuz? Birini çok sıkıp diğerini gevşek bıraktığınızda, o yepyeni döküm disk sıcaklığın da etkisiyle saniyeler içinde formunu kaybedip eğrilir... Sonra uğraş dur, frene bastıkça elin titresin.
Sadece montaj hatası da değil, yeni takılan fren disklerinin bir alıştırma süreci olduğunu kaç kişi biliyor ki? Kutudan çıkar çıkmaz otoyola çıkıp yüksek hızda sert fren yaparsanız, sıfır diski kendi ellerinizle yakarsınız. Disk ile yeni balatanın birbirine alışması için ilk birkaç yüz kilometre tatlı sert frenler yapmalı, sistemi aşırı ısıtmaktan kaçınmalısınız.
Bazı ustalar çözüm olarak "gel bunu torna yapalım, sıfırlayalım" derler. Durun bir dakika, yeni aldığınız ve dünyalar kadar para ödediğiniz parçayı daha ilk günden kestirip biçtirmek mantıklı mı gerçekten? Sorunun kaynağı porya yüzeyindeki pislikse veya aks bilyasındaki boşluksa, diski bin kere torna etseniz de o titreme birkaç gün sonra hortlayacaktır.
Jantların balans ayarından tutun da fren kaliper pistonunun takılı kalmasına kadar onlarca farklı sebep bu hissi tetikleyebilir. Ama tecrübeyle sabittir ki, parça değişiminden hemen sonra başlayan titremelerin yüzde doksanı aceleye getirilmiş, özen gösterilmemiş işçilikten kaynaklanır... Aracınızı teslim almadan önce ustanızın o porya yüzeyini pırıl pırıl temizlediğinden emin olun, paranızı da canınızı da sokakta bulmadınız sonuçta.
