Yusuf Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Sürekli değişken oranlı iletim sistemlerinde Kasnak (pulley) çaplarının hidrolik basınçla sürekli değişmesi, kayış ile yüzey arasında ciddi bir sürtünme kuvveti doğurur. Bu mekanik temas esnasında açığa çıkan termal yük, doğrudan şanzıman hidrolik sıvısının (CVTF) üzerine biner. Sistemdeki ısı sensörü belirli bir santigrat derece eşiğini aştığında, elektronik kontrol ünitesi (TCU) koruma modunu devreye sokar... Aracın birden ivmelenmek yerine devir artırmasına rağmen hızlanamaması tam olarak bu yüzdendir. Yüksek tork talebi altında konik makaraların sıkıştırma basıncı maksimuma ulaşır, bu da yağ kalitesinin sınırlarını zorlar.
Sıcaklık ivmesinin bu denli hızlı yükselmesinin arkasında genellikle yağın vizkozite kaybı yatar mı? Yanıtı ararken doğrudan hidrolik bloğun içerisindeki solenoid valflerin çalışma toleranslarına bakmak gerekir. Zamanla Termal bozunmaya uğrayan yağ, kütlesel yoğunluğunu kaybettiğinde yağ pompası yeterli hat basıncını üretmekte zorlanır. Sistem basıncı düştükçe çelik kayışın kasnak üzerindeki mikro kayma oranı artar, mikro kayma ise ısıyı katlayarak büyütür. Yağ değişim periyotlarını aksatmak, adeta bu mekanik döngüyü kendi haline terk etmektir aslında...
Aracın ön tampon bölgesinde yer alan harici şanzıman yağ soğutucusunun (oil cooler) petekleri toz veya çamur ile kaplandığında, Isı transfer katsayısı düşer. Radyatör üzerinden geçen hava debisi azaldıkça, şanzıman sıvısının ideal çalışma aralığı olan 70-90°C bandında kalması imkansızlaşır. Şehir içi dur-kalk trafiğinde tork konvertörünün sürekli kayma modunda kalması da sıvıyı doğrudan ısıtır. Peteklerin dış yüzey temizliği kadar, soğutma hattındaki termostatik valfin zamanında açıp açmadığı da kontrol edilmelidir.
Yüksek süratte uzun süre seyretmek veya dik eğimli yollarda aracı agresif kullanmak, şanzıman içi sürtünmeyi zirveye taşır. Sürüş esnasında gaz pedalına aniden yüklenmek yerine, kademeli basınç uygulamak mekanik stresi belirgin şekilde azaltacaktır. İvmelenme esnasında gazı sabitleyip sistemin kasnak oranlarını kendi ayarlamasına izin vermek, termal birikimin önüne geçer. Yani pedalla vedalaşır gibi yumuşak dokunuşlar yapmak... Sürekli dipgaz kullanımı tork yükünü maksimize eder, bu da ısınmayı kaçınılmaz kılar.
Gösterge panelinde beliren derece uyarısı veya belirsiz devir dalgalanmaları görüldüğünde, aracı derhal uygun bir yere çekip rölantide bekletmek en doğru adımdır. Motoru aniden stop etmek, yağ pompasının durmasına ve dolaşımın kesilerek sıcaklığın şanzıman blok içinde hapsolmasına yol açar. Motor çalışır vaziyette iken fanın devreye girmesini beklemek, sıvının soğutucu radyatörde sirküle olarak ısısını atmasını sağlar. Birkaç dakika rölantide çalışma, şanzımanın iç sıcaklığını güvenli sınırlara indirmek için fazlasıyla yeterlidir.
Sıcaklık ivmesinin bu denli hızlı yükselmesinin arkasında genellikle yağın vizkozite kaybı yatar mı? Yanıtı ararken doğrudan hidrolik bloğun içerisindeki solenoid valflerin çalışma toleranslarına bakmak gerekir. Zamanla Termal bozunmaya uğrayan yağ, kütlesel yoğunluğunu kaybettiğinde yağ pompası yeterli hat basıncını üretmekte zorlanır. Sistem basıncı düştükçe çelik kayışın kasnak üzerindeki mikro kayma oranı artar, mikro kayma ise ısıyı katlayarak büyütür. Yağ değişim periyotlarını aksatmak, adeta bu mekanik döngüyü kendi haline terk etmektir aslında...
Aracın ön tampon bölgesinde yer alan harici şanzıman yağ soğutucusunun (oil cooler) petekleri toz veya çamur ile kaplandığında, Isı transfer katsayısı düşer. Radyatör üzerinden geçen hava debisi azaldıkça, şanzıman sıvısının ideal çalışma aralığı olan 70-90°C bandında kalması imkansızlaşır. Şehir içi dur-kalk trafiğinde tork konvertörünün sürekli kayma modunda kalması da sıvıyı doğrudan ısıtır. Peteklerin dış yüzey temizliği kadar, soğutma hattındaki termostatik valfin zamanında açıp açmadığı da kontrol edilmelidir.
Yüksek süratte uzun süre seyretmek veya dik eğimli yollarda aracı agresif kullanmak, şanzıman içi sürtünmeyi zirveye taşır. Sürüş esnasında gaz pedalına aniden yüklenmek yerine, kademeli basınç uygulamak mekanik stresi belirgin şekilde azaltacaktır. İvmelenme esnasında gazı sabitleyip sistemin kasnak oranlarını kendi ayarlamasına izin vermek, termal birikimin önüne geçer. Yani pedalla vedalaşır gibi yumuşak dokunuşlar yapmak... Sürekli dipgaz kullanımı tork yükünü maksimize eder, bu da ısınmayı kaçınılmaz kılar.
Gösterge panelinde beliren derece uyarısı veya belirsiz devir dalgalanmaları görüldüğünde, aracı derhal uygun bir yere çekip rölantide bekletmek en doğru adımdır. Motoru aniden stop etmek, yağ pompasının durmasına ve dolaşımın kesilerek sıcaklığın şanzıman blok içinde hapsolmasına yol açar. Motor çalışır vaziyette iken fanın devreye girmesini beklemek, sıvının soğutucu radyatörde sirküle olarak ısısını atmasını sağlar. Birkaç dakika rölantide çalışma, şanzımanın iç sıcaklığını güvenli sınırlara indirmek için fazlasıyla yeterlidir.
