Eren Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Motor kaputunu kaldırdığınızda o tanıdık içten yanmalı gürültünün yerini ritimsiz bir sarsıntı aldığında, aslında emme manifoldundan silindirlere giren havanın dengesi bozulmuştur. Sürücü koltuğundaki birikiminiz size o devir saatinin 800 ile 1000 devir/dakika arasında çakılı kalması gerektiğini söyler. Fakat o ibre iblis görmüş gibi 500'e düşüp sonra 1500'e fırlıyorsa... İnce bir işçiliğin, yakıt-hava karışımındaki o hassas stoikiyometrik oranın (14.7:1) bozulduğunun resmidir bu.
Boğaz kelebeğinin (throttle body) çevresinde zamanla biriken karter havalandırma kurumları ve karbon artıkları, kelebeğin mikro düzeydeki açısını doğrudan kilitler. Sürücü ayağını gazdan çektiğinde ECU, motorun stop etmemesi için bypass kanalını devreye sokar ki işte tam bu noktada biriken tortular havanın geçişini engeller. Bir bakmışsınız beyin, oksijen sensöründen (lambda) gelen zengin/fakir karışım sinyallerini düzeltmeye çalışırken devir ibresini bir aşağı bir yukarı savurup duruyor.
Yakıt sistemindeki en ufak bir basınç kaybı veya enjektör püstürtme debisindeki milisaniyelik sapmalar rölantiyi darmadağın etmeye yeter de artar bile. Yakıt rayındaki basınç regülatörü vakum kaçırıyorsa ne olacak peki? Motor o an ihtiyaç duyduğu 3 bar seviyesindeki sabit benzin basıncını bulamaz. Bulamayınca da silindirlerdeki yanma odasında düzensiz alev cepheleri oluşur, krank mili bir an yavaşlar bir an hızlanır.
Vakum sızıntılarını tespit etmek deneyimli bir tamircinin duman cihazıyla dakikalarını almaz ama sürücüye günlerce kafa patlatır. Emme manifoldu contası ısı döngülerinden dolayı sertleşip çatladığında, emilen ekstra ve ölçülemeyen hava (unmetered air) kütle hava akış sensörünü (MAF) tamamen devre dışı bırakır. İçeri giren havadan habersiz kalan kontrol ünitesi ne kadar benzin püskürteceğini şaşırır...
Ateşleme sistemindeki yıpranmış bir buji tırnak aralığı, düşük devirde yüksek direnç demektir. Bobinlerin ürettiği yüksek voltaj, rölanti gibi düşük tork talebinin olduğu anlarda ark oluşturmakta zorlanır. Yanmayan yakıt birikip egzozdan atılırken, siz direksiyondaki o mikro titreşimlerle aracın nefessiz kaldığını iliklerinize kadar hissedersiniz.
Rölanti kontrol valfi (IACV) denilen o küçük adım motoru, zamanla elektriksel direnç artışı yaşar ya da mekanik olarak sıkışır. Bazen temizlemek yeterli gelir, bazen de parçanın içindeki bobin sarımlarının ömrünü tamamladığını kabullenip yenisiyle değiştirmek gerekir. Temizlikle kurtarırım sanırsınız ama adaptasyon cihazına bağlamadan o sistem kolay kolay huzura kavuşmaz.
Krank mili konum sensörü ile eksantrik sensörü arasındaki senkronizasyon kaymaları, Triger kayışının bir diş atlaması kadar yıkıcı sonuçlar doğurabilir. Pistonun üst ölü noktaya çıkış anı ile kıvılcımın çakma anı milisaniyelik bir sapmaya uğradığında, motor rölantide kendi kendini sarsarak çalıştırmaya başlar. Hatta bazen feneri alıp hava filtresi kutusundan giren hortumların altına tek tek bakmaktan başka çare kalmaz.
Boğaz kelebeğinin (throttle body) çevresinde zamanla biriken karter havalandırma kurumları ve karbon artıkları, kelebeğin mikro düzeydeki açısını doğrudan kilitler. Sürücü ayağını gazdan çektiğinde ECU, motorun stop etmemesi için bypass kanalını devreye sokar ki işte tam bu noktada biriken tortular havanın geçişini engeller. Bir bakmışsınız beyin, oksijen sensöründen (lambda) gelen zengin/fakir karışım sinyallerini düzeltmeye çalışırken devir ibresini bir aşağı bir yukarı savurup duruyor.
Yakıt sistemindeki en ufak bir basınç kaybı veya enjektör püstürtme debisindeki milisaniyelik sapmalar rölantiyi darmadağın etmeye yeter de artar bile. Yakıt rayındaki basınç regülatörü vakum kaçırıyorsa ne olacak peki? Motor o an ihtiyaç duyduğu 3 bar seviyesindeki sabit benzin basıncını bulamaz. Bulamayınca da silindirlerdeki yanma odasında düzensiz alev cepheleri oluşur, krank mili bir an yavaşlar bir an hızlanır.
Vakum sızıntılarını tespit etmek deneyimli bir tamircinin duman cihazıyla dakikalarını almaz ama sürücüye günlerce kafa patlatır. Emme manifoldu contası ısı döngülerinden dolayı sertleşip çatladığında, emilen ekstra ve ölçülemeyen hava (unmetered air) kütle hava akış sensörünü (MAF) tamamen devre dışı bırakır. İçeri giren havadan habersiz kalan kontrol ünitesi ne kadar benzin püskürteceğini şaşırır...
Ateşleme sistemindeki yıpranmış bir buji tırnak aralığı, düşük devirde yüksek direnç demektir. Bobinlerin ürettiği yüksek voltaj, rölanti gibi düşük tork talebinin olduğu anlarda ark oluşturmakta zorlanır. Yanmayan yakıt birikip egzozdan atılırken, siz direksiyondaki o mikro titreşimlerle aracın nefessiz kaldığını iliklerinize kadar hissedersiniz.
Rölanti kontrol valfi (IACV) denilen o küçük adım motoru, zamanla elektriksel direnç artışı yaşar ya da mekanik olarak sıkışır. Bazen temizlemek yeterli gelir, bazen de parçanın içindeki bobin sarımlarının ömrünü tamamladığını kabullenip yenisiyle değiştirmek gerekir. Temizlikle kurtarırım sanırsınız ama adaptasyon cihazına bağlamadan o sistem kolay kolay huzura kavuşmaz.
Krank mili konum sensörü ile eksantrik sensörü arasındaki senkronizasyon kaymaları, Triger kayışının bir diş atlaması kadar yıkıcı sonuçlar doğurabilir. Pistonun üst ölü noktaya çıkış anı ile kıvılcımın çakma anı milisaniyelik bir sapmaya uğradığında, motor rölantide kendi kendini sarsarak çalıştırmaya başlar. Hatta bazen feneri alıp hava filtresi kutusundan giren hortumların altına tek tek bakmaktan başka çare kalmaz.
