Ayhan Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Sürüş esnasında direksiyona yansıyan o hafif titreme aslında her şeyin başlangıcıdır. Ön salıncak burçları deforme olduğunda Audi'nin o meşhur yol tutuş karakteri birdenbire yok olur, aracın burnu virajda dışarı kaymaya başlar. Sertleşen kauçuk takozlar darbe emiş kapasitesini yitirince piston mili milimetrik olarak eğilir. Amortisör yağ sızdırmaya başladığı an zaten sistem hidrolik basıncını koruyamaz hâle gelmiştir. Amortisör kule rulmanındaki aşınma ise çukurlara girildiğinde kabin içine o sinir bozucu tok sesi vurur. Değişim sırasında sadece patlak tarafı değil, aks üzerindeki çifti birden yenilemek şarttır.
Sert bir çukura düştükten sonra araç bir tarafa doğru eğik mi duruyor? Havalı süspansiyon sistemine sahip A6 veya Q7 modellerinde kompresörün sürekli çalışması, körüklerde kılcal bir kaçağın habercisidir. Airmatic sistemindeki vana bloğu (valve block) O-ringleri zamanla kurur ve hava basıncı istenen barda sabit kalamaz. Sürekli yüksek basınç altında çalışan kompresör rölesi yapışıp kaldığında ise sistem aşırı ısınarak kendini korumaya alır... Arka süspansiyondaki seviye sensörlerinin (level sensor) kolu kırıldığında araç yolun yüksekliğini yanlış hesaplar. Bilgisayara bağlayıp adaptasyon yapmadan bu sorunu çözebilmek imkânsızdır.
Mag Ride (Magnetic Ride) opsiyonlu bir S Line kullanıyorsanız işler biraz daha karmaşıklaşır. Amortisörün içindeki sentetik sıvı, manyetik alana maruz kaldığında milisaniyeler içinde akışkanlığını değiştirir, süspansiyon sertleşir. Elektromanyetik bobin arızalandığında gösterge panelinde beliren damper control uyarısı sürüş keyfini bir anda böler. Tamiri neredeyse imkânsız olan bu elektronik amortisörleri orijinal parça koduyla birebir değiştirmek gerekir. Yan sanayi veya düz amortisör takıp sensörleri kandırmaya çalışmak... Arabanın bütün dengesini altüst eder.
Virajlarda gövdenin aşırı yatması sadece yayların değil, gazlı amortisörün içindeki nitrojen gazının kaçmasıyla doğrudan alakalıdır. Çift tüplü (twin-tube) tasarıma sahip OEM amortisörlerde alt supap valfi tıkandığında piston yağ akışını sağlayamaz ve araç adeta bir beşik gibi sallanmaya başlar. Rot kafaları ve z rotlar sağlam görünse bile amortisörün sönümleme oranı düştüğü için fren mesafesi belirgin şekilde uzar. Abs sisteminin erken devreye girmesi de tam olarak bu sebepledir. Tekerlek yola tam basmaz, havada sekme yapar.
Kasislerden geçerken gıcırtı sesi geliyorsa sprey yağ sıkıp geçiştirmek yapılan en büyük hatadır. Amortisör toz körüğü yırtıldığında içeri giren çamur ve ince kum taneleri pürüzsüz piston milini çizer. Çizilen milden sızan hidrolik sıvı, keçeyi tamamen bozarak parçayı kullanılamaz hâle getirir. Rot ayarına girmeden önce alt takımdaki bu boşlukların tek tek kontrol edilmesi hayati önem taşır. Yeni amortisör takılırken kule civatalarının tork anahtarı ile fabrikasyon değerinde sıkılması gerekir, aksi halde gövde burulmalarında diş sıyırma riski doğar.
Sert bir çukura düştükten sonra araç bir tarafa doğru eğik mi duruyor? Havalı süspansiyon sistemine sahip A6 veya Q7 modellerinde kompresörün sürekli çalışması, körüklerde kılcal bir kaçağın habercisidir. Airmatic sistemindeki vana bloğu (valve block) O-ringleri zamanla kurur ve hava basıncı istenen barda sabit kalamaz. Sürekli yüksek basınç altında çalışan kompresör rölesi yapışıp kaldığında ise sistem aşırı ısınarak kendini korumaya alır... Arka süspansiyondaki seviye sensörlerinin (level sensor) kolu kırıldığında araç yolun yüksekliğini yanlış hesaplar. Bilgisayara bağlayıp adaptasyon yapmadan bu sorunu çözebilmek imkânsızdır.
Mag Ride (Magnetic Ride) opsiyonlu bir S Line kullanıyorsanız işler biraz daha karmaşıklaşır. Amortisörün içindeki sentetik sıvı, manyetik alana maruz kaldığında milisaniyeler içinde akışkanlığını değiştirir, süspansiyon sertleşir. Elektromanyetik bobin arızalandığında gösterge panelinde beliren damper control uyarısı sürüş keyfini bir anda böler. Tamiri neredeyse imkânsız olan bu elektronik amortisörleri orijinal parça koduyla birebir değiştirmek gerekir. Yan sanayi veya düz amortisör takıp sensörleri kandırmaya çalışmak... Arabanın bütün dengesini altüst eder.
Virajlarda gövdenin aşırı yatması sadece yayların değil, gazlı amortisörün içindeki nitrojen gazının kaçmasıyla doğrudan alakalıdır. Çift tüplü (twin-tube) tasarıma sahip OEM amortisörlerde alt supap valfi tıkandığında piston yağ akışını sağlayamaz ve araç adeta bir beşik gibi sallanmaya başlar. Rot kafaları ve z rotlar sağlam görünse bile amortisörün sönümleme oranı düştüğü için fren mesafesi belirgin şekilde uzar. Abs sisteminin erken devreye girmesi de tam olarak bu sebepledir. Tekerlek yola tam basmaz, havada sekme yapar.
Kasislerden geçerken gıcırtı sesi geliyorsa sprey yağ sıkıp geçiştirmek yapılan en büyük hatadır. Amortisör toz körüğü yırtıldığında içeri giren çamur ve ince kum taneleri pürüzsüz piston milini çizer. Çizilen milden sızan hidrolik sıvı, keçeyi tamamen bozarak parçayı kullanılamaz hâle getirir. Rot ayarına girmeden önce alt takımdaki bu boşlukların tek tek kontrol edilmesi hayati önem taşır. Yeni amortisör takılırken kule civatalarının tork anahtarı ile fabrikasyon değerinde sıkılması gerekir, aksi halde gövde burulmalarında diş sıyırma riski doğar.
