Eren Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Yolda giderken aniden kesilen o radyo sesi, aslında büyük bir fırtınanın değil, minicik bir metal parçasının pes ediş çığlığıdır. Direksiyon başındayken her şey tıkırında giderken bir anda sönen panel ışıkları canınızı sıkabilir, farkındayım. Aracın sigortası durup dururken atmaz; o minik kahramanlar aslında kendilerini feda ederek arabanızın beynini, tesisatını ve hatta sizi mutlak bir yangından korur. Akım dediğimiz o deli fişek enerji, kabloların taşıyabileceğinden fazla yüklenirse sigorta "buraya kadar" der. Bir nevi elektrik sisteminin erken uyarı alarmıdır o, can kurtarır...
Eski model bir arabada da olsa, sıfır kilometre bir canavarda da olsa elektrik hatası affetmez, hemen faturayı keser. Çakmaklığa taktığınız o kalitesiz telefon şarj aleti var ya, işte tam bir baş belası. Çoğu zaman "buna ne gerek var şimdi" dediğimiz yan sanayi aksesuarlar, amfi sistemleri, sonradan takılan o cafcaflı LED farlar akımı öyle bir emer ki... Kablolar ısınır, sistem zorlanır ve kaçınılmaz son gerçekleşir. Arabanın orijinal elektrik haritasına dışarıdan yapılan her hoyrat müdahale, sigorta kutusuna bırakılmış bir saatli bombadır aslında.
Kabloların zamanla aşınması, birbirine sürtünmesi ve çıplak kalmasıyla tetiklenen kısa devre gerçeğiyle yüzleşmek zorundayız. Kaputun altı sürekli sallanan, ısınan, soğuyan, nemlenen vahşi bir dünya. Orada bir yerlerde, gözle görülmeyen küçücük bir izolasyon sıyrığı şasiye değdiği an kıvılcım çakar. Ne oluyor peki o zaman? Devre tamamlanamıyor, akım tavan yapıyor ve sigorta saniyeler içinde eriyip akışı kesiyor. Arızayı bulmadan sürekli yeni sigorta takmak ise sadece acıyı ertelemektir, sorunu çözmez.
Peki, bagajda yedek sigorta taşımayan kaç kişiyiz bu hayatta? Çoğu sürücü başımıza gelene kadar o kutunun varlığını bile unutur, nerede olduğunu bilmez. Oysa torpidonun altında ya da kaputun köşesinde bekleyen o plastik kapaklı kutu, arabanın sigorta duvarıdır. Atan sigortayı yenisiyle değiştirmek dünyanın en basit işidir ama ufak bir kuralı var: Asla ama asla daha yüksek amperli bir sigorta takmayın. On amperlik yere yirmi amperlik takarsanız, sigorta atmaz belki ama bu sefer komple tesisatı yakarsınız... Arabayı kelimenin tam anlamıyla küle çevirirsiniz, şakası yok.
Oksitlenme denen o sinsi düşman, bazen hiçbir yüksek akım olmasa bile sigortayı yerinden eder, temassızlık yaratır. Özellikle kış aylarında, nemli bölgelerde ya da motor yıkama sonrasında kutunun içine sızan o mikroskobik su damlaları zamanla metali çürütür. Bakarsınız sigorta sağlamdır, erimemiştir ama elektrik yine de geçmez. Temizlemek gerekir, bazen sadece söküp takmak bile işe yarar. Elektrik işi nazlıdır, temizlik sever, titizlik ister.
Sürüş esnasında birden fazla elektrikli donanım aynı anda çöktüyse, panik yapmadan önce ana sigortalara odaklanmak en mantıklı yoldur. Camlar açılmıyor, silecekler çalışmıyor, farlar sönük mü? Sakin olun, muhtemelen hepsi tek bir büyük sigorta hattına bağlıdır ve o hat çökmüştür. Servise gidip binlerce lira dökmeden önce elinize bir fener alıp o küçük şeffaf plastiklerin ortasındaki tel kopmuş mu diye bakmak hayat kurtarır. Bazen çözüm, sadece birkaç liralık bir plastik parçası kadar yakındır bize...
Eski model bir arabada da olsa, sıfır kilometre bir canavarda da olsa elektrik hatası affetmez, hemen faturayı keser. Çakmaklığa taktığınız o kalitesiz telefon şarj aleti var ya, işte tam bir baş belası. Çoğu zaman "buna ne gerek var şimdi" dediğimiz yan sanayi aksesuarlar, amfi sistemleri, sonradan takılan o cafcaflı LED farlar akımı öyle bir emer ki... Kablolar ısınır, sistem zorlanır ve kaçınılmaz son gerçekleşir. Arabanın orijinal elektrik haritasına dışarıdan yapılan her hoyrat müdahale, sigorta kutusuna bırakılmış bir saatli bombadır aslında.
Kabloların zamanla aşınması, birbirine sürtünmesi ve çıplak kalmasıyla tetiklenen kısa devre gerçeğiyle yüzleşmek zorundayız. Kaputun altı sürekli sallanan, ısınan, soğuyan, nemlenen vahşi bir dünya. Orada bir yerlerde, gözle görülmeyen küçücük bir izolasyon sıyrığı şasiye değdiği an kıvılcım çakar. Ne oluyor peki o zaman? Devre tamamlanamıyor, akım tavan yapıyor ve sigorta saniyeler içinde eriyip akışı kesiyor. Arızayı bulmadan sürekli yeni sigorta takmak ise sadece acıyı ertelemektir, sorunu çözmez.
Peki, bagajda yedek sigorta taşımayan kaç kişiyiz bu hayatta? Çoğu sürücü başımıza gelene kadar o kutunun varlığını bile unutur, nerede olduğunu bilmez. Oysa torpidonun altında ya da kaputun köşesinde bekleyen o plastik kapaklı kutu, arabanın sigorta duvarıdır. Atan sigortayı yenisiyle değiştirmek dünyanın en basit işidir ama ufak bir kuralı var: Asla ama asla daha yüksek amperli bir sigorta takmayın. On amperlik yere yirmi amperlik takarsanız, sigorta atmaz belki ama bu sefer komple tesisatı yakarsınız... Arabayı kelimenin tam anlamıyla küle çevirirsiniz, şakası yok.
Oksitlenme denen o sinsi düşman, bazen hiçbir yüksek akım olmasa bile sigortayı yerinden eder, temassızlık yaratır. Özellikle kış aylarında, nemli bölgelerde ya da motor yıkama sonrasında kutunun içine sızan o mikroskobik su damlaları zamanla metali çürütür. Bakarsınız sigorta sağlamdır, erimemiştir ama elektrik yine de geçmez. Temizlemek gerekir, bazen sadece söküp takmak bile işe yarar. Elektrik işi nazlıdır, temizlik sever, titizlik ister.
Sürüş esnasında birden fazla elektrikli donanım aynı anda çöktüyse, panik yapmadan önce ana sigortalara odaklanmak en mantıklı yoldur. Camlar açılmıyor, silecekler çalışmıyor, farlar sönük mü? Sakin olun, muhtemelen hepsi tek bir büyük sigorta hattına bağlıdır ve o hat çökmüştür. Servise gidip binlerce lira dökmeden önce elinize bir fener alıp o küçük şeffaf plastiklerin ortasındaki tel kopmuş mu diye bakmak hayat kurtarır. Bazen çözüm, sadece birkaç liralık bir plastik parçası kadar yakındır bize...
