Hakan Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Kaputu açtığınızda o ince, sürtünmeye benzer gıcırtıyı duymak insanı bir an duraklatır; alternatörün içindeki rulmanlar kuruyup aşındığında bilyaların misket gibi birbirine çarpması tam olarak böyle tıkırtılı bir metal gürültüsü yaratır. Bakır sargıların ortasında dakikada binlerce kez dönen o rotor mili, zamanla gres yağını kaybettiği için yataklara baskı yapmaya başlar. Hatta Bando veya Continental marka bir V kayışının kasnağa aşırı gergin bağlanması da bu rulman ömrünü doğrudan yarı yarıya düşürür. Ses ilk başlarda rölantide hafif bir uğultu gibidir, gaz verdikçe incelir, sanki kaputun altında bir şeyler zımparalanıyormuş gibi... Bir süre sonra ısınan sürtünme yüzeyleri genleştiğinde ses daha belirgin, daha rahatsız edici bir şıkırtıya dönüşür.
Rölantide çalışırken farları açtığınızda ya da klimayı devreye soktuğunuzda sesteki o ritim birden değişiyor mu? Alternatör, araçtaki elektrik yükü arttıkça statör sargılarına daha fazla manyetik direnç uygular ve bu durum rotora fazladan yük bindirip yıpranmış bilyaların üzerindeki baskıyı katlar. Diyot tablası akımı doğrultmaya çalışırken stator ile rotor arasındaki o milimetrik hava boşluğu, bozulan rulman yüzünden yalpalama yaparsa rotor stator çekirdeğine sürtmeye başlar. Metalin metale temas ettiği o an... İşte o zaman iş sadece bir rulman değişimiyle kalmaz, alternatörün stator sargıları da yanar. Akü ikaz ışığı göstergede aniden yanıp sönüyorsa, diyotların arkasındaki kömürler yani fırçalar da bu yalpalamadan nasibini alıyor demektir.
Götürdüğünüz ustanın önce stetoskop benzeri bir dinleme çubuğuyla ya da uzunca bir tornavidanın sapını kulağına dayayarak alternatör gövdesini dinlemesini isteyin. Otomatik gergiyi gevşetip V kayışını boşa çıkardıktan sonra alternatör kasnağını elle hızlıca çevirdiğinizde elinize o pürüzlü, takılan his geliyorsa teşhis kesinleşmiştir. Kasnak rulmanı mı yoksa arka kapak bilyası mı bozuk, bunu anlamak için alternatörün tamamen sökülüp Valeo veya Bosch marka orijinal rulman takımıyla revize edilmesi gerekir. Bazen sadece serbest zamanlı kasnak (overrun pulley) içindeki kilit mekanizması bozulur ve o da tıpkı rulman dağılmış gibi garip bir vuruntu sesi yapar. Erken fark edilirse basit bir rulman presleme işlemiyle çözülecek konu, ihmal edilirse otobanın ortasında şarjı kesip direksiyonu sertleştirerek sizi yarı yolda bırakabilir.
Rölantide çalışırken farları açtığınızda ya da klimayı devreye soktuğunuzda sesteki o ritim birden değişiyor mu? Alternatör, araçtaki elektrik yükü arttıkça statör sargılarına daha fazla manyetik direnç uygular ve bu durum rotora fazladan yük bindirip yıpranmış bilyaların üzerindeki baskıyı katlar. Diyot tablası akımı doğrultmaya çalışırken stator ile rotor arasındaki o milimetrik hava boşluğu, bozulan rulman yüzünden yalpalama yaparsa rotor stator çekirdeğine sürtmeye başlar. Metalin metale temas ettiği o an... İşte o zaman iş sadece bir rulman değişimiyle kalmaz, alternatörün stator sargıları da yanar. Akü ikaz ışığı göstergede aniden yanıp sönüyorsa, diyotların arkasındaki kömürler yani fırçalar da bu yalpalamadan nasibini alıyor demektir.
Götürdüğünüz ustanın önce stetoskop benzeri bir dinleme çubuğuyla ya da uzunca bir tornavidanın sapını kulağına dayayarak alternatör gövdesini dinlemesini isteyin. Otomatik gergiyi gevşetip V kayışını boşa çıkardıktan sonra alternatör kasnağını elle hızlıca çevirdiğinizde elinize o pürüzlü, takılan his geliyorsa teşhis kesinleşmiştir. Kasnak rulmanı mı yoksa arka kapak bilyası mı bozuk, bunu anlamak için alternatörün tamamen sökülüp Valeo veya Bosch marka orijinal rulman takımıyla revize edilmesi gerekir. Bazen sadece serbest zamanlı kasnak (overrun pulley) içindeki kilit mekanizması bozulur ve o da tıpkı rulman dağılmış gibi garip bir vuruntu sesi yapar. Erken fark edilirse basit bir rulman presleme işlemiyle çözülecek konu, ihmal edilirse otobanın ortasında şarjı kesip direksiyonu sertleştirerek sizi yarı yolda bırakabilir.
