Ayhan Usta
Kayıtlı Kullanıcı
AdBlue denilen bu meret aslında %32,5 yüksek saflıkta üre ile %67,5 deiyonize sudan ibaret kimyasal bir çözelti; yani işin özü, egzozdan çıkan zehirli azot oksit gazlarını zararsız azota ve su buharına dönüştürmek için tasarlanmış hassas bir sıvı. Sıcaklık 260 derece sınırının altına düştüğünde ya da araç sürekli kısa mesafede sürülüp sistem yeterince ısınmadığında, bu su buharlaşıp gidiyor ve geriye o lanet olası beyaz, sert, kireç benzeri üre kristalleri kalıyor. SCR enjektörünün ucunu tıkıyor, pompayı zorluyor, depoda birikip şamandırayı kilitliyor ve bir sabah aniden gösterge panelinde motor arıza ışığıyla birlikte koca bir geri sayım görüyorsunuz... Aracınız 500 kilometre sonra çalışmayacak!
O beyaz kayalaşmış artıkları kazımak için sakın tornavida, tel fırça ya da zımpara gibi kaba aletlere sarılmayın, sistemi kendi elinizle çöpe atarsınız. Çözüm aslında fiziksel kaba kuvvet değil, doğru ısı ve kimyasal çözünürlükte gizli. Saf sıcak su... Evet, üre kristalleri yüksek sıcaklıktaki suda inanılmaz hızlı çözünür; enjektörü veya tıkalı boruyu söküp 80-90 derecelik sıcak su dolu bir kapta beklettiğinizde o sert tabakanın tıpkı çaya atılan şeker gibi eriyip gittiğine gözlerinizle şahit olursunuz. Kimyasal çözücü diye satılan ağır sanayi tinerlerini veya balata spreylerini o hassas plastiğin, contaların üzerine sıkmaya kalkmayın; sistemi temizleyeyim derken contaları eritip depoyu kökten bozarsınız.
Sadece mekanik parçayı söküp kaynar suya basmak yetiyor mu peki, depodaki ve boruların içindeki görünmeyen o mikronluk birikintileri ne yapacaksınız? Piyasa AdBlue önleyici veya kristal çözücü katkı maddeleriyle dolu ama bunları kullanırken zamanlama her şeydir. Kristalleşme henüz başlangıç aşamasındaysa, yani sistem tamamen taşlaşıp kanalları tıkamadıysa, kaliteli bir AdBlue kristal önleyici katkıyı depoya ekleyip aracı uzun yolda yüksek devirde sürmek biriken tortuları çözer. Fakat borunun içi sıva gibi kaplanmış, sıvı akışı sıfıra inmişse depaya dökülecek hiçbir mucizevi sıvı o tıkalı kanaldan geçemez... Dolayısıyla kimyasal katkılardan mucize beklemek yerine önce sistemi söküp fiziki olarak temizlemek, katkıyı ise koruyucu bakım olarak düzenli kullanmak en mantıklısı.
SCR enjektörünü yerinden sökerken o plastik klipslerin ne kadar kırılgan olduğunu unutursanız, küçük bir temizlik operasyonu size onlarca bin liralık yeni bir tesisat harcamasına patlar. Enjektörün ucunda göreceğiniz o mikronluk püskürtme deliklerini açmak için toplu iğne, tel sokmaya çalışmak yapılan en büyük acemiliktir; oradaki hassas nozulun geometrisini bozduğunuz an AdBlue püskürtmeyi bırakır, damlatmaya başlar. Basınçlı sıcak suyla yumuşattığınız parçaya sadece yumuşak bir fırça veya mikrofiber bezle müdahale edin, bırakın kimya kendi işini yapsın. Temizlik bittikten sonra parçayı kurulamadan veya tesisattaki nemi tamamen tahliye etmeden yerine takarsanız, kalan su damlaları yeni dolduracağınız AdBlue'nun kimyasını bozar ve yine başa dönersiniz.
Şehir içinde dur-kalk yaparken depodaki sıvının bayatlamasına izin vermek, bu sorunu kendi ellerinizle davet etmek demektir. Altı aydan fazla depoda bekleyen AdBlue yapısı gereği bozulmaya, çökmeye ve kristallere dönüşmeye başlar. Aracınızı sürekli düşük devirde, kısa mesafelerde kullanıyorsanız egzoz sıcaklığı hiçbir zaman o ürenin tam gaz gazlaşacağı dereceye ulaşmaz. Haftada bir kez de olsa arabayı otobana çıkarıp biraz bağırtmak, egzoz hattını iyice ısıtıp sistemin kendi kendini yakarak temizlemesine fırsat vermek gerekir; yani iş biraz da sizin sürüş alışkanlığınızda bitiyor...
O beyaz kayalaşmış artıkları kazımak için sakın tornavida, tel fırça ya da zımpara gibi kaba aletlere sarılmayın, sistemi kendi elinizle çöpe atarsınız. Çözüm aslında fiziksel kaba kuvvet değil, doğru ısı ve kimyasal çözünürlükte gizli. Saf sıcak su... Evet, üre kristalleri yüksek sıcaklıktaki suda inanılmaz hızlı çözünür; enjektörü veya tıkalı boruyu söküp 80-90 derecelik sıcak su dolu bir kapta beklettiğinizde o sert tabakanın tıpkı çaya atılan şeker gibi eriyip gittiğine gözlerinizle şahit olursunuz. Kimyasal çözücü diye satılan ağır sanayi tinerlerini veya balata spreylerini o hassas plastiğin, contaların üzerine sıkmaya kalkmayın; sistemi temizleyeyim derken contaları eritip depoyu kökten bozarsınız.
Sadece mekanik parçayı söküp kaynar suya basmak yetiyor mu peki, depodaki ve boruların içindeki görünmeyen o mikronluk birikintileri ne yapacaksınız? Piyasa AdBlue önleyici veya kristal çözücü katkı maddeleriyle dolu ama bunları kullanırken zamanlama her şeydir. Kristalleşme henüz başlangıç aşamasındaysa, yani sistem tamamen taşlaşıp kanalları tıkamadıysa, kaliteli bir AdBlue kristal önleyici katkıyı depoya ekleyip aracı uzun yolda yüksek devirde sürmek biriken tortuları çözer. Fakat borunun içi sıva gibi kaplanmış, sıvı akışı sıfıra inmişse depaya dökülecek hiçbir mucizevi sıvı o tıkalı kanaldan geçemez... Dolayısıyla kimyasal katkılardan mucize beklemek yerine önce sistemi söküp fiziki olarak temizlemek, katkıyı ise koruyucu bakım olarak düzenli kullanmak en mantıklısı.
SCR enjektörünü yerinden sökerken o plastik klipslerin ne kadar kırılgan olduğunu unutursanız, küçük bir temizlik operasyonu size onlarca bin liralık yeni bir tesisat harcamasına patlar. Enjektörün ucunda göreceğiniz o mikronluk püskürtme deliklerini açmak için toplu iğne, tel sokmaya çalışmak yapılan en büyük acemiliktir; oradaki hassas nozulun geometrisini bozduğunuz an AdBlue püskürtmeyi bırakır, damlatmaya başlar. Basınçlı sıcak suyla yumuşattığınız parçaya sadece yumuşak bir fırça veya mikrofiber bezle müdahale edin, bırakın kimya kendi işini yapsın. Temizlik bittikten sonra parçayı kurulamadan veya tesisattaki nemi tamamen tahliye etmeden yerine takarsanız, kalan su damlaları yeni dolduracağınız AdBlue'nun kimyasını bozar ve yine başa dönersiniz.
Şehir içinde dur-kalk yaparken depodaki sıvının bayatlamasına izin vermek, bu sorunu kendi ellerinizle davet etmek demektir. Altı aydan fazla depoda bekleyen AdBlue yapısı gereği bozulmaya, çökmeye ve kristallere dönüşmeye başlar. Aracınızı sürekli düşük devirde, kısa mesafelerde kullanıyorsanız egzoz sıcaklığı hiçbir zaman o ürenin tam gaz gazlaşacağı dereceye ulaşmaz. Haftada bir kez de olsa arabayı otobana çıkarıp biraz bağırtmak, egzoz hattını iyice ısıtıp sistemin kendi kendini yakarak temizlemesine fırsat vermek gerekir; yani iş biraz da sizin sürüş alışkanlığınızda bitiyor...
