Emre Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Direksiyona geçtiğimde gösterge panelinde aniden beliren o turuncu ABS ışığı var ya, işte o ışık bana gazetecilik yıllarımda takip ettiğim karmaşık polis polisiye haberlerini hatırlatır. Sorunun kendisi genellikle tekerlek sensörlerinden sanılsa da işin mutfağında, yani sigorta kutusunun derinliklerinde mütevazı bir elektro-mekanik anahtar yatar; ABS rölesi. Bu küçük parça arızalandığında beyne, yani ECU'ya giden voltaj akışı bir anda kesilir. Sonuç? Pedal birden sertleşir, sistem devre dışı kalır. Kendi aracımda da başıma geldiğinde fark ettim ki, aslında röle kontaklarındaki o minik oksitlenme bütün sistemi kilitlemeye yetiyor...
Fren pedalına bastığınızda altınızdan gelen o aşırı titreşim veya tam tersine pedalın pamuk gibi dip yapması sürücüyü panikletir. Pompa motoruna yüksek akım taşıyan rölenin içindeki bobin sargıları zamanla yüksek ısıdan dolayı eriyebilir veya yapışıp kalabilir. Röle yapışık kaldığında ne olur biliyor musunuz? Motoru stop etseniz bile ABS pompasının vızır vızır çalışmaya devam ettiğini duyarsınız. Aküyü bir gecede bitiren o gizemli cızırtının kaynağı işte tam olarak bu yapışmış kontak uçlarıdır. Eğer arabanız durduğu yerde akü tüketiyorsa, hemen o siyah plastik röle kutusuna bir kulak verin derim.
Arıza tespit cihazını OBD portuna bağladığınızda karşınıza çıkan C0110 veya C0020 gibi arıza kodları genelde doğrudan pompa devresini işaret eder. Rölenin bacakları arasındaki direnci bir multimetre ile ölçtüğünüzde 50 ile 100 ohm arasında bir değer görmeniz gerekirken, ekranda sonsuz direnç yani açık devre görüyorsanız parçanın ömrü dolmuş demektir. Yıllarca sanayide ustaların "bu beyin yanmış" diyerek insanları nasıl masrafa soktuğuna şahit oldum... Halbuki altı üstü elli liralık bir röle değişiminden bahsediyoruz burada. Kontak bacaklarını zımparalamak bazen geçici bir çözüm sağlasa da korozyon bir kere başladı mı o parçaya bir daha güven olmaz.
Islak zeminde aniden frene bastığınızda tekerleklerin kilitlendiğini hissettiğiniz o tehlikeli an var ya, işte o an rölenin görevini yapmadığının en somut kanıtıdır. Sistem normalde saniyede 15-20 kez hidrolik basıncı açıp kapatarak tekerleğin dönmesini sağlar ama röle akımı keserse hidrolik valfler açık ya da kapalı konumda çakılı kalır. Göstergedeki uyarı ışığı bazen çukurdan geçince söner, kasiste tekrar yanar. Bu durum röle yuvasındaki gevşeklikten veya lehim çatlaklarından kaynaklanır. Bağlantı bacaklarına temas spreyi sıkıp yuvayı temizlemek bazen mucizeler yaratabilir.
Sistemdeki voltaj dalgalanmaları veya ömrünü tamamlamış bir şarj dinamosu da bu hassas parçanın sonunu getirebilir. Alternatörden gelen düzensiz yüksek voltaj, rölenin diyot korumasını delip doğrudan ana karta zarar verebilir. Aracınızı çalıştırırken göstergedeki ABS ışığı birkaç saniye yanıp sönmüyorsa, yani o ilk kendi kendini test sürecini (self-test) tamamlayamıyorsa sorun büyük ihtimalle rölenin tetiklenememesidir. Direksiyondayken güvende hissetmek istiyorsanız, fren hidroliğinin rengini kontrol etmek kadar bu küçük elektrik bileşenini de gözden geçirmekte fayda var.
Fren pedalına bastığınızda altınızdan gelen o aşırı titreşim veya tam tersine pedalın pamuk gibi dip yapması sürücüyü panikletir. Pompa motoruna yüksek akım taşıyan rölenin içindeki bobin sargıları zamanla yüksek ısıdan dolayı eriyebilir veya yapışıp kalabilir. Röle yapışık kaldığında ne olur biliyor musunuz? Motoru stop etseniz bile ABS pompasının vızır vızır çalışmaya devam ettiğini duyarsınız. Aküyü bir gecede bitiren o gizemli cızırtının kaynağı işte tam olarak bu yapışmış kontak uçlarıdır. Eğer arabanız durduğu yerde akü tüketiyorsa, hemen o siyah plastik röle kutusuna bir kulak verin derim.
Arıza tespit cihazını OBD portuna bağladığınızda karşınıza çıkan C0110 veya C0020 gibi arıza kodları genelde doğrudan pompa devresini işaret eder. Rölenin bacakları arasındaki direnci bir multimetre ile ölçtüğünüzde 50 ile 100 ohm arasında bir değer görmeniz gerekirken, ekranda sonsuz direnç yani açık devre görüyorsanız parçanın ömrü dolmuş demektir. Yıllarca sanayide ustaların "bu beyin yanmış" diyerek insanları nasıl masrafa soktuğuna şahit oldum... Halbuki altı üstü elli liralık bir röle değişiminden bahsediyoruz burada. Kontak bacaklarını zımparalamak bazen geçici bir çözüm sağlasa da korozyon bir kere başladı mı o parçaya bir daha güven olmaz.
Islak zeminde aniden frene bastığınızda tekerleklerin kilitlendiğini hissettiğiniz o tehlikeli an var ya, işte o an rölenin görevini yapmadığının en somut kanıtıdır. Sistem normalde saniyede 15-20 kez hidrolik basıncı açıp kapatarak tekerleğin dönmesini sağlar ama röle akımı keserse hidrolik valfler açık ya da kapalı konumda çakılı kalır. Göstergedeki uyarı ışığı bazen çukurdan geçince söner, kasiste tekrar yanar. Bu durum röle yuvasındaki gevşeklikten veya lehim çatlaklarından kaynaklanır. Bağlantı bacaklarına temas spreyi sıkıp yuvayı temizlemek bazen mucizeler yaratabilir.
Sistemdeki voltaj dalgalanmaları veya ömrünü tamamlamış bir şarj dinamosu da bu hassas parçanın sonunu getirebilir. Alternatörden gelen düzensiz yüksek voltaj, rölenin diyot korumasını delip doğrudan ana karta zarar verebilir. Aracınızı çalıştırırken göstergedeki ABS ışığı birkaç saniye yanıp sönmüyorsa, yani o ilk kendi kendini test sürecini (self-test) tamamlayamıyorsa sorun büyük ihtimalle rölenin tetiklenememesidir. Direksiyondayken güvende hissetmek istiyorsanız, fren hidroliğinin rengini kontrol etmek kadar bu küçük elektrik bileşenini de gözden geçirmekte fayda var.
