Kerem Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Motor bloğunun derinliklerinde sessiz sedasız çalışan o küçük metal parça, aslında triger sisteminin adeta kalbidir. Çoğu sürücü kaputu açtığında sadece devasa plastik kapaklar görür ama biz usta mekanikerler biliriz ki, o kapağın altındaki zincir gergisi gevşerse motor bir saniyede hurdaya döner. Yağ pompası motor çalışır çalışmaz yüksek bir basınç üretmeye başlar ve bu basınç direkt olarak gergi mekanizmasının içindeki pistonu iter. İtilen piston, zincirdeki o tehlikeli boşluğu anında alarak subap zamanlamasının kusursuz kalmasını sağlar. Eğer bu hidrolik destek olmasaydı, yüksek devirlerde sallanan bir zincir motor bloğunu içeriden paramparça ederdi...
Yağın viskozitesi, yani o akışkanlık kıvamı dediğimiz mevzu bu sistemin can damarıdır. Kalın yağ kullanırsanız ne olur biliyor musunuz; motor soğukken o daracık gergi kanallarından geçemez ve zincir ilk çalıştırmada şakırdamaya başlar. Biz her zaman üreticinin önerdiği tam sentetik yağlardan şaşmamanızı boşuna söylemiyoruz. İncecik yağ kanallarının tıkanması, gergideki basıncın düşmesi demektir. Basınç düştüğü an zincir gevşer, sente atlar ve pistonlar subaplara vurur. Sonrası malum; binlerce liralık motor rektefiye faturası önünüze geliverir.
Sistem aslında kendi içinde mükemmel bir dengeye sahip ama ihmal edildiğinde affı yok. Yağ basıncıyla dolan o minik hazne, zincirin gerginliğini motorun devrine göre anlık olarak ayarlar. Gaza bastığınızda pompa daha hızlı döner, basınç artar ve gergi zinciri daha sıkı tutar. Ayağınızı gazdan çektiğinizde ise basınç dengelenir. İşte bu sürekli değişken yapı, kalitesiz yağ filtreleri yüzünden saniyeler içinde bozulabilir. Çin malı, ne idüğü belirsiz filtreler basıncı düşürür. Gergiye gitmesi gereken o hayati basınç filtrede kaybolursa ne olacak...
Peki, bu sistemin ömrünü uzatmak için aslında ne yapmalıyız? Cevap basit ama uygulamada hep sınıfta kalıyoruz: Motoru çalıştırır çalıştırmaz hemen gaza yüklenmeyeceksiniz. O yağın karterden çıkıp, pompadan geçip, motorun en üstündeki zincir gergisine ulaşması için birkaç saniye zaman tanıyın. Özellikle kış aylarında, motor soğukken yapılan ani hızlanmalar gergiyi susuz, yani yağsız bırakır. Kuru kuruya sürtünen metal parçalar da bir süre sonra aşınır ve basınç tutamaz hale gelir. Kendi aracınıza acımıyorsanız bile cebinizden çıkacak paraya acıyın derim.
Birçoğumuz motor sesindeki o ufak değişiklikleri kulak ardı ederiz, büyük hata. Sabahları aracı ilk çalıştırdığınızda gelen o iki üç saniyelik dizel motoru benzeri tıkırtı sesi var ya, işte o ses zincirin "ben gidiyorum" deme şeklidir. Yağ basıncı gergiye ulaşana kadar geçen o sürede zincir boşlukta sallanıyor demektir. Basınç tam oturduğunda ses kesilir ama o kısa sürede verilen zarar motorun ömründen çalar. Bu tıkırtıyı duyduğunuz an ustaya gitmezseniz, bir sonraki aşama yolda kalmaktır. Kronikleşen gergi sorunları er ya da geç triger setini koparır...
Yağın viskozitesi, yani o akışkanlık kıvamı dediğimiz mevzu bu sistemin can damarıdır. Kalın yağ kullanırsanız ne olur biliyor musunuz; motor soğukken o daracık gergi kanallarından geçemez ve zincir ilk çalıştırmada şakırdamaya başlar. Biz her zaman üreticinin önerdiği tam sentetik yağlardan şaşmamanızı boşuna söylemiyoruz. İncecik yağ kanallarının tıkanması, gergideki basıncın düşmesi demektir. Basınç düştüğü an zincir gevşer, sente atlar ve pistonlar subaplara vurur. Sonrası malum; binlerce liralık motor rektefiye faturası önünüze geliverir.
Sistem aslında kendi içinde mükemmel bir dengeye sahip ama ihmal edildiğinde affı yok. Yağ basıncıyla dolan o minik hazne, zincirin gerginliğini motorun devrine göre anlık olarak ayarlar. Gaza bastığınızda pompa daha hızlı döner, basınç artar ve gergi zinciri daha sıkı tutar. Ayağınızı gazdan çektiğinizde ise basınç dengelenir. İşte bu sürekli değişken yapı, kalitesiz yağ filtreleri yüzünden saniyeler içinde bozulabilir. Çin malı, ne idüğü belirsiz filtreler basıncı düşürür. Gergiye gitmesi gereken o hayati basınç filtrede kaybolursa ne olacak...
Peki, bu sistemin ömrünü uzatmak için aslında ne yapmalıyız? Cevap basit ama uygulamada hep sınıfta kalıyoruz: Motoru çalıştırır çalıştırmaz hemen gaza yüklenmeyeceksiniz. O yağın karterden çıkıp, pompadan geçip, motorun en üstündeki zincir gergisine ulaşması için birkaç saniye zaman tanıyın. Özellikle kış aylarında, motor soğukken yapılan ani hızlanmalar gergiyi susuz, yani yağsız bırakır. Kuru kuruya sürtünen metal parçalar da bir süre sonra aşınır ve basınç tutamaz hale gelir. Kendi aracınıza acımıyorsanız bile cebinizden çıkacak paraya acıyın derim.
Birçoğumuz motor sesindeki o ufak değişiklikleri kulak ardı ederiz, büyük hata. Sabahları aracı ilk çalıştırdığınızda gelen o iki üç saniyelik dizel motoru benzeri tıkırtı sesi var ya, işte o ses zincirin "ben gidiyorum" deme şeklidir. Yağ basıncı gergiye ulaşana kadar geçen o sürede zincir boşlukta sallanıyor demektir. Basınç tam oturduğunda ses kesilir ama o kısa sürede verilen zarar motorun ömründen çalar. Bu tıkırtıyı duyduğunuz an ustaya gitmezseniz, bir sonraki aşama yolda kalmaktır. Kronikleşen gergi sorunları er ya da geç triger setini koparır...
