Burak Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Motor kaputunu açıp o karmaşık hortumların, kabloların arasına şöyle bir baktığında gözüne pek çarpmayacak kadar küçük bir parçadır aslında bu regülatör; fakat işlevi öyle hafife alınacak türden değil. Senin o gaza bastığında arabanın anında şahlanması ya da tam tersine sanki arkadan biri çekiyormuş gibi isteksizce hızlanması doğrudan depodan gelen yakıtın silindirlere hangi basınçla püskürtüldüğüyle alakalıdır. Regülatör dediğimiz bu mekanizma diyaframı veya yayıyla bozulmaya başladığında sistemdeki o hassas denge bir anda altüst olur... Araba rölantide çalışırken sanki her an stop edecekmiş gibi tir tir titremeye başlar, devir saatinin ibresi kendi kendine yukarı aşağı oynar durur. Hani bazen kırmızı ışıkta beklerken ayağının altındaki o motorun ritmi değişir ya, işte tam olarak o garip sarsıntının arkasında basıncın bir düşüp bir yükselmesi yatıyor olabilir.
Sabahları arabanın başına geçip kontağı çevirdiğinde o tanıdık, hızlı çalışan motor sesini duymak yerine marşın dakikalarca dönüp durması insanı çileden çıkarmaya yeter de artar bile. Yakıt sistemindeki basınç regülatörünün içindeki sızdırmazlık elemanları kaçırmaya başladığında, sen aracı park edip gittiğin o uzun saatler boyunca yakıt kütüğü içerisindeki o hayati basınç tamamen sıfırlanır. Sonra ne mi olur? Motor çalışabilmek için ihtiyaç duyduğu o doymuş yakıtı enjektörlerin ucunda hazır bulamaz ve benzin pompası sıfırdan hattı doldurana kadar sen marşa basmak zorunda kalırsın... Yani öyle tek tıkta çalışan arabanın bir anda eski model, nazlı bir araca dönüşmesinin altında yatan gizli sebep çoğu zaman bu küçük metal kutudur.
Egzozdan çıkan o keskin, insanı genizini yakan çiğ benzin kokusunu hiç fark ettin mi son zamanlarda veya arkandan siyah bir duman bulutu gelip gelmediğini? Regülatör diyaframı delindiğinde vakum hortumu aracılığıyla emme manifolduna fazladan yakıt emilmeye başlar ki bu da motorun yanma odasına olması gerekenden kat kat daha zengin bir karışımın girmesi demektir. Araba o kadar çok benzin yakmaya başlar ki yakıt göstergesinin adeta gözünün önünde eridiğini hissedersin; yakıt deposunu daha dün doldurmuş olsan bile o ibre hızla aşağı düşer. Hatta bu durum uzun süre fark edilmezse o yanmayan fazla benzin buji tırnaklarını kurumla kaplar, ateşlemeyi sakatlar ve en sonunda katalitik konvertörü bile tıkayarak sana binlerce liralık ekstra masraf çıkarabilir.
Sürüş esnasında tam bir aracı sollayacakken gaza basarsın ama araba bir türlü o beklediğin ivmelenmeyi yakalayamaz, adeta boğulur ya... İster istemez pedalın tabanına kadar basarsın ama motordan sadece boş bir uğultu yükselir, araç ivmelenmek yerine yığılıp kalır. İşte bu durum regülatörün yüksek devirlerde ihtiyaç duyulan o fazla yakıt basıncını sabitleyemeyip sistemin yakıtsız kalmasından, yani fakir karışıma düşmesinden kaynaklanır. Hani insan koşarken aniden nefessiz kalır da adım atamaz ya, motor da tam olarak aynı çaresizliği yaşar o an. Bazen tam tersi olur, düşük hızda giderken araba kendi kendine öne doğru silkeler, silindirlerin ritmi bozulur ve sen ne kadar yumuşak kullanmaya çalışsan da o sarsıntılı sürüşten kurtulamazsın.
Arabanın altına şöyle bir eğilip baktığında ya da motor bölümünü incelediğinde, regülatörün bağlı olduğu vakum hortumunu çekip çıkardığında içinden benzin damladığını görürsen hiç vakit kaybetmeden o parçayı gözden geçirmen gerekir. Normal şartlarda o küçük siyah hortumun içerisinde sadece hava vakumu olması gerekirken benzin varlığı tamamen dahili bir sızıntının belgesidir. Yağ çubuğunu çekip kokladığında burnuna benzin kokusu geliyorsa durum daha da ciddidir; zira silindirlere fazla dolan benzin segmanların arasından süzülerek doğrudan motor yağına karışmaya başlamıştır. Motor yağının vizkozitesini bozan bu durum, yatak sarmaya kadar varabilecek büyük mekanik felaketlerin habercisidir... Böyle bir şüpheye düştüğünde aracı zorlamak yerine hemen bir yakıt basınç manifoldu bağlatıp sistemdeki gerçek bar değerini ölçtürmek en mantıklı hareket olacaktır.
Sabahları arabanın başına geçip kontağı çevirdiğinde o tanıdık, hızlı çalışan motor sesini duymak yerine marşın dakikalarca dönüp durması insanı çileden çıkarmaya yeter de artar bile. Yakıt sistemindeki basınç regülatörünün içindeki sızdırmazlık elemanları kaçırmaya başladığında, sen aracı park edip gittiğin o uzun saatler boyunca yakıt kütüğü içerisindeki o hayati basınç tamamen sıfırlanır. Sonra ne mi olur? Motor çalışabilmek için ihtiyaç duyduğu o doymuş yakıtı enjektörlerin ucunda hazır bulamaz ve benzin pompası sıfırdan hattı doldurana kadar sen marşa basmak zorunda kalırsın... Yani öyle tek tıkta çalışan arabanın bir anda eski model, nazlı bir araca dönüşmesinin altında yatan gizli sebep çoğu zaman bu küçük metal kutudur.
Egzozdan çıkan o keskin, insanı genizini yakan çiğ benzin kokusunu hiç fark ettin mi son zamanlarda veya arkandan siyah bir duman bulutu gelip gelmediğini? Regülatör diyaframı delindiğinde vakum hortumu aracılığıyla emme manifolduna fazladan yakıt emilmeye başlar ki bu da motorun yanma odasına olması gerekenden kat kat daha zengin bir karışımın girmesi demektir. Araba o kadar çok benzin yakmaya başlar ki yakıt göstergesinin adeta gözünün önünde eridiğini hissedersin; yakıt deposunu daha dün doldurmuş olsan bile o ibre hızla aşağı düşer. Hatta bu durum uzun süre fark edilmezse o yanmayan fazla benzin buji tırnaklarını kurumla kaplar, ateşlemeyi sakatlar ve en sonunda katalitik konvertörü bile tıkayarak sana binlerce liralık ekstra masraf çıkarabilir.
Sürüş esnasında tam bir aracı sollayacakken gaza basarsın ama araba bir türlü o beklediğin ivmelenmeyi yakalayamaz, adeta boğulur ya... İster istemez pedalın tabanına kadar basarsın ama motordan sadece boş bir uğultu yükselir, araç ivmelenmek yerine yığılıp kalır. İşte bu durum regülatörün yüksek devirlerde ihtiyaç duyulan o fazla yakıt basıncını sabitleyemeyip sistemin yakıtsız kalmasından, yani fakir karışıma düşmesinden kaynaklanır. Hani insan koşarken aniden nefessiz kalır da adım atamaz ya, motor da tam olarak aynı çaresizliği yaşar o an. Bazen tam tersi olur, düşük hızda giderken araba kendi kendine öne doğru silkeler, silindirlerin ritmi bozulur ve sen ne kadar yumuşak kullanmaya çalışsan da o sarsıntılı sürüşten kurtulamazsın.
Arabanın altına şöyle bir eğilip baktığında ya da motor bölümünü incelediğinde, regülatörün bağlı olduğu vakum hortumunu çekip çıkardığında içinden benzin damladığını görürsen hiç vakit kaybetmeden o parçayı gözden geçirmen gerekir. Normal şartlarda o küçük siyah hortumun içerisinde sadece hava vakumu olması gerekirken benzin varlığı tamamen dahili bir sızıntının belgesidir. Yağ çubuğunu çekip kokladığında burnuna benzin kokusu geliyorsa durum daha da ciddidir; zira silindirlere fazla dolan benzin segmanların arasından süzülerek doğrudan motor yağına karışmaya başlamıştır. Motor yağının vizkozitesini bozan bu durum, yatak sarmaya kadar varabilecek büyük mekanik felaketlerin habercisidir... Böyle bir şüpheye düştüğünde aracı zorlamak yerine hemen bir yakıt basınç manifoldu bağlatıp sistemdeki gerçek bar değerini ölçtürmek en mantıklı hareket olacaktır.
