Erem Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Kaputu açıp o koca turbo salyangozuna baktığınızda gördüğünüz şey sadece bir metal parçası değil, motorun ciğerlerine zorla hava pompalayan hırslı bir makinedir. Sanayide ustaların "bu araba doluyor ama boşalmıyor" dediği o meşhur yüksek turbo basıncı sorunu, aslında motorun nefes darlığı çekmek yerine aşırı oksijenden boğulması durumudur. Yıllarca gazete haberlerinde teknik arızaları sade dille anlatmaya çalışmış biri olarak söcontent söyleyeyim; turbo yüksek basınç üretiyorsa, sistemde bir şeyler patlamaya hazır bir düdüklü tencere gibi sıkışıp kalmıştır... Basınç yükselir, çekiş bir anlık muazzam artar, sonra pat! Araç kendini korumaya alır.
Wastegate denilen o küçücük tahliye kapağı pas tutup kilitlendiğinde, turbonun ürettiği fazla hava gidecek yer bulamaz ve doğrudan silindirlerin tepesine biner. Motor kontrol ünitesi (ECU) "yeter artık, fazla hava geliyor" diye çığlık atsa da, mekanik kapak açılmadığı sürece o devasa basınç içeri dolmaya devam eder. Birkaç milimetrelik bir milin oksitlenmesi, yüz binlerce liralık bir motoru bir anda çöp edebilir mi? Maalesef ediyor, hem de hiç acımadan...
Elektronik sensörlerin insanı nasıl kandırdığını bilmezseniz, arızayı hep en pahalı parçada arar, paranızla rezil olursunuz. Turbo basınç sensörü (MAP sensörü) kurumla kaplandığında ECU'ya yanlış veriler gönderir; ortada hiçbir şey yokken basıncı yüksek sanabilir veya tam tersi, basınç fırlamışken ECU bunu fark edemez. Bazen de o incecik vakum hortumlarından biri çatlamıştır ve bütün sistemin dengesi altüst olmuştur... Bir hortum çatlağı yüzünden turbo değiştirmeye çalışan ustalara denk gelmek istemiyorsanız, önce basit detaylara bakacaksınız.
Değişken geometrili turbolardaki (VGT) o minik kanatçıklar kurum bağladığı zaman, motor düşük devirden yüksek devire geçerken o kanatlar açılmaz, sıkışır kalır. Egzoz gazı daracık alandan öyle bir hızla geçer ki, turbo pervanesi çıldırmış gibi dönmeye başlar; yani yüksek basınç kaçınılmaz olur. Kurum, modern dizel araçların en sessiz ve en tehlikeli düşmanıdır. Şehir içinde sürekli düşük devirde araba kullanıp "ben aracı hiç yormuyorum" diye sevinmeyin... Asıl o zaman turbonun boğazını sıkıyorsunuz.
Aşırı basınçla sürülen bir aracın piston delmesi, silindir kapak contasını yakması veya intercooler'ı patlatması an meselesidir. Gösterge panelinde arıza lambası yandığında veya araç aniden gaz kesip limp moda (koruma modu) geçtiğinde sakın gaza basmaya devam etmeyin. Kenara çekin, motoru soluklandırın. Turbo basıncı şakaya gelmez; fazla güç kulağa hoş gelebilir ama bedeli ağır olur.
Wastegate denilen o küçücük tahliye kapağı pas tutup kilitlendiğinde, turbonun ürettiği fazla hava gidecek yer bulamaz ve doğrudan silindirlerin tepesine biner. Motor kontrol ünitesi (ECU) "yeter artık, fazla hava geliyor" diye çığlık atsa da, mekanik kapak açılmadığı sürece o devasa basınç içeri dolmaya devam eder. Birkaç milimetrelik bir milin oksitlenmesi, yüz binlerce liralık bir motoru bir anda çöp edebilir mi? Maalesef ediyor, hem de hiç acımadan...
Elektronik sensörlerin insanı nasıl kandırdığını bilmezseniz, arızayı hep en pahalı parçada arar, paranızla rezil olursunuz. Turbo basınç sensörü (MAP sensörü) kurumla kaplandığında ECU'ya yanlış veriler gönderir; ortada hiçbir şey yokken basıncı yüksek sanabilir veya tam tersi, basınç fırlamışken ECU bunu fark edemez. Bazen de o incecik vakum hortumlarından biri çatlamıştır ve bütün sistemin dengesi altüst olmuştur... Bir hortum çatlağı yüzünden turbo değiştirmeye çalışan ustalara denk gelmek istemiyorsanız, önce basit detaylara bakacaksınız.
Değişken geometrili turbolardaki (VGT) o minik kanatçıklar kurum bağladığı zaman, motor düşük devirden yüksek devire geçerken o kanatlar açılmaz, sıkışır kalır. Egzoz gazı daracık alandan öyle bir hızla geçer ki, turbo pervanesi çıldırmış gibi dönmeye başlar; yani yüksek basınç kaçınılmaz olur. Kurum, modern dizel araçların en sessiz ve en tehlikeli düşmanıdır. Şehir içinde sürekli düşük devirde araba kullanıp "ben aracı hiç yormuyorum" diye sevinmeyin... Asıl o zaman turbonun boğazını sıkıyorsunuz.
Aşırı basınçla sürülen bir aracın piston delmesi, silindir kapak contasını yakması veya intercooler'ı patlatması an meselesidir. Gösterge panelinde arıza lambası yandığında veya araç aniden gaz kesip limp moda (koruma modu) geçtiğinde sakın gaza basmaya devam etmeyin. Kenara çekin, motoru soluklandırın. Turbo basıncı şakaya gelmez; fazla güç kulağa hoş gelebilir ama bedeli ağır olur.
