Aydın Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Gazetecilik yıllarımda Sanayi Sitesi’nin tozunu az yutmadım; o yüzden kaputu açtığımda neyin neresinden sızlandığını kokusundan anlarım. SEAT’ların o kendine has İspanyol mizacı ile Alman mühendisliğinin birleşimi harikadır ama bir gün motor ışığı o sarı gözünü size diktiğinde işler değişir. Kütle Hava Akış Sensörü, yani bizim sanayideki adıyla MAF sensörü, motorun ciğerlerine giren havanın miktarını ve yoğunluğunu ECU’ya bildiren o minicik ama krallar gibi hükmeden parçadır. O pes ettiğinde, koskoca turbo benzinli ya da dizel makine birden ne yapacağını bilemeyen acemi bir sürücüye dönüşür.
Aracın gaz pedalına basıyorsunuz ama o eski şahlanıştan eser yok, sanki arkadan biri arabayı tutuyor gibi... Motor Kontrol Ünitesi (ECU) hava kütlesini tam okuyamadığı zaman yanma odasına ne kadar yakıt püskürteceğini bilemez ve direkt "güvenli moda" geçer. İşte o an anlarsınız ki silindirlerin içinde ideal stokiyometrik oran, yani o meşhur 14.7:1 hava-yakıt dengesi tamamen çöp olmuştur. Hava az, yakıt çok kalır; araba boğulur, çekişten düşer, zengin karışım yüzünden egzozdan zifiri siyah bir duman yükselmeye başlar.
Siyah duman bir yana, o egzoz kokusu burnunuza geldi mi... Bazen de tam tersi olur; sensör içeri fazla hava giriyor sanır ve yakıtı öyle bir kısar ki fakir karışıma düşen motor rölantide tir tir titremeye başlar. Kırmızı ışıkta beklerken devir saatinin bir aşağı bir yukarı o deli gibi dansı yok mu? Hah, işte tam olarak o can sıkıcı dalgalanmadan bahsediyorum. Motor kendi kendini yer durur, stop edecekmiş gibi sarsılır ama bir türlü stop da etmez, sinirlerinizi altüst eder.
Yıllarca köşemde otomobil teknolojileri yazdım, yüzlerce usta dinledim; bu meretin arızalanmasının arkasında genellikle tek bir ihmal yatar. Kalitesiz, ucuz bir hava filtresi taktıysanız ya da o filtreyi zamanında değiştirmediyseniz, geçmiş olsun. Filtreden sızan mikro toz tanecikleri, MAF sensörünün içindeki o hassas platin ısıtmalı teli veya filmi zamanla kurumla, yağla kaplar. Sensör doğru sıcaklık farkını ölçemez hale gelince de ECU’ya saçma sapan voltaj sinyalleri göndermeye başlar.
Hemen gidip sanayide "bu parça bozuk" diyen ilk ustaya inanıp binlerce lira ödemeyin, bir durun soluklanın. Bazen sorun sensörün kendisinde değil, sadece o narin telin üzerindeki katmandadır. Piyasadaki özel MAF sensör temizleme spreyleriyle —sakın balata spreyi falan sıkmayın, o hassas devreleri yakarsınız— güzelce yıkayıp kurutmak mucizeler yaratabilir. Temizlersiniz, takarsınız ve o ölü gibi duran araba bir anda eski canlılığına kavuşur...
Sorunu çözmezseniz ne mi olur? O bozuk sensörle gezmeye devam ederseniz, zengin karışımın yakamadığı o fazla benzin gidersiniz doğrudan katalitik konvertörü tıkarsınız, oksijen sensörünü de bozarsınız. Küçücük bir parçayı ihmal etmek yüzünden günün sonunda motorun tüm emisyon sistemini kucağınıza alırsınız. Aracınızın dilinden anlamak zorundasınız; rölantideki o küçük sarsıntı, gaza bastığınızdaki o anlık duraksama aslında arabanın size attığı bir çığlıktır.
Aracın gaz pedalına basıyorsunuz ama o eski şahlanıştan eser yok, sanki arkadan biri arabayı tutuyor gibi... Motor Kontrol Ünitesi (ECU) hava kütlesini tam okuyamadığı zaman yanma odasına ne kadar yakıt püskürteceğini bilemez ve direkt "güvenli moda" geçer. İşte o an anlarsınız ki silindirlerin içinde ideal stokiyometrik oran, yani o meşhur 14.7:1 hava-yakıt dengesi tamamen çöp olmuştur. Hava az, yakıt çok kalır; araba boğulur, çekişten düşer, zengin karışım yüzünden egzozdan zifiri siyah bir duman yükselmeye başlar.
Siyah duman bir yana, o egzoz kokusu burnunuza geldi mi... Bazen de tam tersi olur; sensör içeri fazla hava giriyor sanır ve yakıtı öyle bir kısar ki fakir karışıma düşen motor rölantide tir tir titremeye başlar. Kırmızı ışıkta beklerken devir saatinin bir aşağı bir yukarı o deli gibi dansı yok mu? Hah, işte tam olarak o can sıkıcı dalgalanmadan bahsediyorum. Motor kendi kendini yer durur, stop edecekmiş gibi sarsılır ama bir türlü stop da etmez, sinirlerinizi altüst eder.
Yıllarca köşemde otomobil teknolojileri yazdım, yüzlerce usta dinledim; bu meretin arızalanmasının arkasında genellikle tek bir ihmal yatar. Kalitesiz, ucuz bir hava filtresi taktıysanız ya da o filtreyi zamanında değiştirmediyseniz, geçmiş olsun. Filtreden sızan mikro toz tanecikleri, MAF sensörünün içindeki o hassas platin ısıtmalı teli veya filmi zamanla kurumla, yağla kaplar. Sensör doğru sıcaklık farkını ölçemez hale gelince de ECU’ya saçma sapan voltaj sinyalleri göndermeye başlar.
Hemen gidip sanayide "bu parça bozuk" diyen ilk ustaya inanıp binlerce lira ödemeyin, bir durun soluklanın. Bazen sorun sensörün kendisinde değil, sadece o narin telin üzerindeki katmandadır. Piyasadaki özel MAF sensör temizleme spreyleriyle —sakın balata spreyi falan sıkmayın, o hassas devreleri yakarsınız— güzelce yıkayıp kurutmak mucizeler yaratabilir. Temizlersiniz, takarsınız ve o ölü gibi duran araba bir anda eski canlılığına kavuşur...
Sorunu çözmezseniz ne mi olur? O bozuk sensörle gezmeye devam ederseniz, zengin karışımın yakamadığı o fazla benzin gidersiniz doğrudan katalitik konvertörü tıkarsınız, oksijen sensörünü de bozarsınız. Küçücük bir parçayı ihmal etmek yüzünden günün sonunda motorun tüm emisyon sistemini kucağınıza alırsınız. Aracınızın dilinden anlamak zorundasınız; rölantideki o küçük sarsıntı, gaza bastığınızdaki o anlık duraksama aslında arabanın size attığı bir çığlıktır.
