Mustafa Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Aracınızın gösterge panelinde aniden beliren o turuncu motor ışığı ya da AdBlue ikazı aslında çoğumuzun sabah işe yetişmeye çalışırken hiç de görmek istemediği o tatsız sürprizlerden biridir. Günümüz dizel araçlarında çevre standartlarını tutturabilmek adına entegre edilen bu SCR, yani Seçici Katalitik İndirgeme mekanizması, azot oksit gazlarını zararsız azota ve su buharına dönüştürmek için harıl harıl çalışırken bazen sistemin kendi içinde tıkanıklıklar yaşanabiliyor. Depodaki AdBlue sıvısının niteliği bozulduğunda veya sıvı kalitesiz seçildiğinde, sistemin kılcal hatlarında kristalleşmeler başlıyor ve bu durum enjektör uçlarını tıkalayarak dozajlamayı tamamen aksatıyor... Egzozdan salınan gazların temizlenemediğini fark eden araç beyni ise sürücüyü uyarmak için hemen paneli aydınlatıveriyor, tabii biz de direksiyon başında "yine ne oldu acaba" diye düşünmeden edemiyoruz.
Egzozdan aniden yükselmeye başlayan o keskin, göz yakan kokuya veya hafif beyazımsı dumana hiç denk geldiniz mi son zamanlarda? SCR sistemindeki dozaj enjektörü arızalandığında ya da sıvı akışı kontrol dışı kaldığında, egzoz sistemine gereğinden fazla AdBlue püskürtülebiliyor ve bu durum yanmadan dışarı fırlayan amonyak buharı yüzünden arkamızda oldukça ağır bir koku bırakmamıza yol açıyor. Bazen de tam tersi yaşanıyor; enjektör tıkandığı için hiç sıvı gitmiyor ve egzoz sıcaklığı ideal bantta tutulamadığı için zararlı emisyon değerleri tavan yapıyor. Araç içerisine kadar nüfuz edebilen bu garip koku, aslında egzoz hattında kimyasal dengenin altüst olduğunun ve katalizörün görevini tam yapamadığının en belirgin habercilerinden biri.
Yokuş yukarı tırmanırken arabanın aniden gaz kesmesi, çekişten düşmesi ve sanki arkadan biri aracı çekiyormuş gibi isteksizce ilerlemesi çoğumuzun canını sıkan bir durumdur. SCR sistemi arıza sinyali verdiğinde, modernize edilmiş araç motor kontrol üniteleri çevreyi korumak adına motoru koruma moduna, yani halk arasındaki adıyla "limp mode"a alabiliyor. Güçten düşen, torku kısıtlanan araç böylece daha az zararlı gaz üretsin isteniyor ama bu da şehirlerarası yolda sollama yaparken bizi oldukça zor bir durumda bırakabiliyor... Gaza ne kadar basarsanız basın araba hızlanmak istemez, motor devri sınırlanır ve adeta yürümeye hevesi kalmamış bir hal alır.
Hani derler ya, arabanın göstergesinde geri sayım başladıysa servisin yolu görünmüştür diye... Sistemde oluşan bir basınç kaybı veya sensör hatası düzeltilmediğinde, araç bilgisayarı "Şu kadar kilometre sonra motor yeniden çalıştırılamayacak" şeklinde oldukça ciddi ve ürkütücü bir uyarı mesajı basabilir ekrana. Bu durum dizel araç üreticilerinin emisyon yasaları gereği sisteme koymak zorunda kaldığı bir tür güvenlik kilididir aslında; AdBlue tüketimi durduğunda aracın çevreyi kirletmeye devam etmesini engellemek için doğrudan çalıştırma engeli konur. Kalan mesafeyi her gördüğümüzde stres seviyemizin biraz daha artması son derece doğal, bu yüzden uyarıyı ilk gördüğünüzde işi şansa bırakmayıp bir uzmana danışmak en mantıklı adım olacaktır.
Egzoz sıcaklık sensörleri veya NOx sensörleri düzgün veri okuyamadığında, SCR ünitesi ne kadar AdBlue püskürteceğini bir türlü kestiremez ve sistem tamamen afallar. Sensörlerin üzerinin kurumla kaplanması ya da kablo tesisatında oluşan ufak bir korozyon bile, araç beynine yanlış sinyaller gitmesine ve sistemin çöktüğünü sanmasına sebep olabiliyor... Doğru ölçüm yapılamayınca hem AdBlue tüketimi anlamsız bir şekilde fırlayabilir hem de egzoz hattındaki pahalı bileşenler aşırı ısınmadan dolayı zarar görebilir. Arada sırada depodaki AdBlue seviyesini kontrol etmek, kaliteli sıvı kullanmak ve egzoz sistemini fazla zorlamamak aslında bu pahalı arızaların önüne geçebilmek adına alabileceğimiz en basit ama en etkili önlemlerin başında geliyor.
Egzozdan aniden yükselmeye başlayan o keskin, göz yakan kokuya veya hafif beyazımsı dumana hiç denk geldiniz mi son zamanlarda? SCR sistemindeki dozaj enjektörü arızalandığında ya da sıvı akışı kontrol dışı kaldığında, egzoz sistemine gereğinden fazla AdBlue püskürtülebiliyor ve bu durum yanmadan dışarı fırlayan amonyak buharı yüzünden arkamızda oldukça ağır bir koku bırakmamıza yol açıyor. Bazen de tam tersi yaşanıyor; enjektör tıkandığı için hiç sıvı gitmiyor ve egzoz sıcaklığı ideal bantta tutulamadığı için zararlı emisyon değerleri tavan yapıyor. Araç içerisine kadar nüfuz edebilen bu garip koku, aslında egzoz hattında kimyasal dengenin altüst olduğunun ve katalizörün görevini tam yapamadığının en belirgin habercilerinden biri.
Yokuş yukarı tırmanırken arabanın aniden gaz kesmesi, çekişten düşmesi ve sanki arkadan biri aracı çekiyormuş gibi isteksizce ilerlemesi çoğumuzun canını sıkan bir durumdur. SCR sistemi arıza sinyali verdiğinde, modernize edilmiş araç motor kontrol üniteleri çevreyi korumak adına motoru koruma moduna, yani halk arasındaki adıyla "limp mode"a alabiliyor. Güçten düşen, torku kısıtlanan araç böylece daha az zararlı gaz üretsin isteniyor ama bu da şehirlerarası yolda sollama yaparken bizi oldukça zor bir durumda bırakabiliyor... Gaza ne kadar basarsanız basın araba hızlanmak istemez, motor devri sınırlanır ve adeta yürümeye hevesi kalmamış bir hal alır.
Hani derler ya, arabanın göstergesinde geri sayım başladıysa servisin yolu görünmüştür diye... Sistemde oluşan bir basınç kaybı veya sensör hatası düzeltilmediğinde, araç bilgisayarı "Şu kadar kilometre sonra motor yeniden çalıştırılamayacak" şeklinde oldukça ciddi ve ürkütücü bir uyarı mesajı basabilir ekrana. Bu durum dizel araç üreticilerinin emisyon yasaları gereği sisteme koymak zorunda kaldığı bir tür güvenlik kilididir aslında; AdBlue tüketimi durduğunda aracın çevreyi kirletmeye devam etmesini engellemek için doğrudan çalıştırma engeli konur. Kalan mesafeyi her gördüğümüzde stres seviyemizin biraz daha artması son derece doğal, bu yüzden uyarıyı ilk gördüğünüzde işi şansa bırakmayıp bir uzmana danışmak en mantıklı adım olacaktır.
Egzoz sıcaklık sensörleri veya NOx sensörleri düzgün veri okuyamadığında, SCR ünitesi ne kadar AdBlue püskürteceğini bir türlü kestiremez ve sistem tamamen afallar. Sensörlerin üzerinin kurumla kaplanması ya da kablo tesisatında oluşan ufak bir korozyon bile, araç beynine yanlış sinyaller gitmesine ve sistemin çöktüğünü sanmasına sebep olabiliyor... Doğru ölçüm yapılamayınca hem AdBlue tüketimi anlamsız bir şekilde fırlayabilir hem de egzoz hattındaki pahalı bileşenler aşırı ısınmadan dolayı zarar görebilir. Arada sırada depodaki AdBlue seviyesini kontrol etmek, kaliteli sıvı kullanmak ve egzoz sistemini fazla zorlamamak aslında bu pahalı arızaların önüne geçebilmek adına alabileceğimiz en basit ama en etkili önlemlerin başında geliyor.
