Ahmet Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Arabanın altına yatıp o karmaşık demir yığınından yükselen tıkırtıları saatlerce dinlediğim eski sanayi günlerini hatırlıyorum da, mekanik aslında insanı hiç yanıltmaz. Otomatik vitesli bir aracın direksiyonundayken o yumuşak geçişlerin arkasında devasa bir hidrolik beyin ve o beyni yöneten minicik elektrikli vanalar, yani solenoidler çalışır. Bir gün gaza yüklendiğinizde arabanın devri yükseliyor ama araç bir türlü hızlanmıyorsa, hani sanki birisi arkadan arabayı tutuyormuş gibi bir his çökerse içinize, işte orada durup bir düşünmek lazım. solenoid valf tam da o anda ya takılı kalmıştır ya da yağ basıncını doğru ayarlayamıyordur. Geçmişte kaç tane sürücünün "eyvah şanzıman elimde kaldı" diye panikle tamircilere koştuğunu, aslında işin sadece ufak bir elektrik arızasından ibaret olduğunu gördüğümü anlatamam...
Vitesin iki ile üç arasında gidip gelirken aniden boşa düşmesi, devir saatinin bir anda çıldırmış gibi yukarı fırlaması az şey değildir hani, insanı yolda giderken bir anlık soğuk terler içinde bırakır. Bazen de tam tersi olur; kırmızı ışıkta durursunuz, araba birinci vitese geçmek bilmez, sanki üçüncü viteste kalkmaya çalışıyormuş gibi titrer durur. Şanzıman beyni o solenoide "açıl" emri gönderir göndermesine de, içeride biriken tortular veya yıpranan contalar yüzünden o minik mekanizma tepki veremez. Aynı şeyi başka bir açıdan söylersek, elektronik aksam görevini yapsa bile mekanik vana yağın geçişine izin vermediği için şanzıman ne yapacağını şaşırır, bocalayıp kalır. Otomatik şanzıman yağı deyip geçmemek, onun temizliğini aksatmamak belki de bu yüzden hayatidir işte.
Yolda akıp giderken gösterge panelinde aniden beliren o motor kontrol lambası ya da "transmission error" uyarısı her zaman devasa bir felaketin habercisi olmak zorunda değil, sakin kalmakta fayda var. Aracın beyni, solenoidden gelen direnç değerinin normalin dışında olduğunu hissettiği an kendini korumaya alır ve hemen o bilinen koruma moduna geçer. Hatta çoğu zaman araba kendisini tek bir vitese kilitler ki daha büyük bir hasar oluşmasın, usta diliyle söylersek limp mode denen duruma düşer. Böyle bir durumda panikleyip arabayı zorlamak yerine kenara çekip bir nefes almak, motoru kapatıp biraz beklemek yapılacak en mantıklı harekettir...
Bazen de o geçişler o kadar sertleşir ki, vites her değiştiğinde arkadan biri size çarpmış gibi vuruntu hissedersiniz. Yağ sıcaklığı arttıkça bu vuruntuların daha da belirginleştiğini fark ettiyseniz, arızalı bir vites geçiş solenoidinin son demlerini yaşadığına emin olabilirsiniz neredeyse. Isınan yağ incelir, incelen yağ da zaten sorunlu çalışan solenoidin basıncı tutmasını iyice zorlaştırır. Paranızı hemen koca bir şanzıman revizyonuna gömmek yerine önce bir bilgisayara bağlatıp hangi solenoidin hata kodunu verdiğine baktırmanız sizi ciddi bir masraftan kurtarabilir. Direksiyon başındaki O yumuşaklık kaybolduysa, araç sizinle kavga ediyormuş gibi hissettiriyorsa kulak vermek gerekir arabaya.
Vitesin iki ile üç arasında gidip gelirken aniden boşa düşmesi, devir saatinin bir anda çıldırmış gibi yukarı fırlaması az şey değildir hani, insanı yolda giderken bir anlık soğuk terler içinde bırakır. Bazen de tam tersi olur; kırmızı ışıkta durursunuz, araba birinci vitese geçmek bilmez, sanki üçüncü viteste kalkmaya çalışıyormuş gibi titrer durur. Şanzıman beyni o solenoide "açıl" emri gönderir göndermesine de, içeride biriken tortular veya yıpranan contalar yüzünden o minik mekanizma tepki veremez. Aynı şeyi başka bir açıdan söylersek, elektronik aksam görevini yapsa bile mekanik vana yağın geçişine izin vermediği için şanzıman ne yapacağını şaşırır, bocalayıp kalır. Otomatik şanzıman yağı deyip geçmemek, onun temizliğini aksatmamak belki de bu yüzden hayatidir işte.
Yolda akıp giderken gösterge panelinde aniden beliren o motor kontrol lambası ya da "transmission error" uyarısı her zaman devasa bir felaketin habercisi olmak zorunda değil, sakin kalmakta fayda var. Aracın beyni, solenoidden gelen direnç değerinin normalin dışında olduğunu hissettiği an kendini korumaya alır ve hemen o bilinen koruma moduna geçer. Hatta çoğu zaman araba kendisini tek bir vitese kilitler ki daha büyük bir hasar oluşmasın, usta diliyle söylersek limp mode denen duruma düşer. Böyle bir durumda panikleyip arabayı zorlamak yerine kenara çekip bir nefes almak, motoru kapatıp biraz beklemek yapılacak en mantıklı harekettir...
Bazen de o geçişler o kadar sertleşir ki, vites her değiştiğinde arkadan biri size çarpmış gibi vuruntu hissedersiniz. Yağ sıcaklığı arttıkça bu vuruntuların daha da belirginleştiğini fark ettiyseniz, arızalı bir vites geçiş solenoidinin son demlerini yaşadığına emin olabilirsiniz neredeyse. Isınan yağ incelir, incelen yağ da zaten sorunlu çalışan solenoidin basıncı tutmasını iyice zorlaştırır. Paranızı hemen koca bir şanzıman revizyonuna gömmek yerine önce bir bilgisayara bağlatıp hangi solenoidin hata kodunu verdiğine baktırmanız sizi ciddi bir masraftan kurtarabilir. Direksiyon başındaki O yumuşaklık kaybolduysa, araç sizinle kavga ediyormuş gibi hissettiriyorsa kulak vermek gerekir arabaya.
