Hakan Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Motor kaputunu açtığınızda o tanıdık radyatör hortumlarının birleştiği kuytu köşede, motorun gizli ısı bekçisi sessizce çalışır. Renault grubunun K4M, K9K ya da yeni nesil TCe motor ailesinde termostat, soğutma sıvısının devirdaim akışını mekanik veya elektronisze edilmiş bimetal yuvasında kontrol altında tutar. Gösterge panelindeki hararet çizgisinin ideal olan tam ortada sabitlenmeyip sürekli bir alt çizgiye düşmesi veya ani yükselişler sergilemesi, iç mekanizmadaki yay geriliminin artık milimetrik hassasiyetini kaybettiğine işaret eder. Termostat valfi tam açık konumda takılı kaldığında, antifrizli su sürekli ana radyatörden geçerek gereksiz yere soğur ve motor bir türlü ideal çalışma sıcaklığı olan 90 dereceye ulaşamaz.
Soğuk çalışan bir motor sadece kabin içini ısıtmakta yetersiz kalmaz, aynı zamanda yanma odasındaki ideal termodinamik verimliliği de çökerterek silindir duvarlarında yakıt yoğuşmasına sebep olur. ECU, motorun sürekli soğuk olduğunu algıladıkça zengin karışım haritasına geçer ve enjektör sürelerini uzatır. Renault araçlarda sürüş esnasında yakıt tüketiminizin aniden fırlaması ve egzoz gazında belirgin bir çiğ yakıt kokusu hissetmeniz, aslında motorun kendini korumak için çırpınmasından ibarettir... Zamanında müdahale edilmeyen açık kalmış bir termostat, katalitik konvertörün erken dolmasına ve motor yağının benzin veya motorinle seyrelerek yağlama kalitesini yitirmesine zemin hazırlar.
Peki ya bu valf kapalı konumda sıkışıp kalırsa? İşte o zaman motor bloğunda hapsolan yüksek sıcaklıktaki soğutma sıvısı gidecek yer bulamaz ve saniyeler içinde silindir kapak contasının üzerine aşırı termal yük bindirir. Plastik kökenli termostat gövdesi (housing) kullanılan Megane veya Clio modellerinde, kavitasyon ve yüksek basınç nedeniyle kutu dikiş yerlerinden mikro kılcal çatlaklar belirmeye başlar. Soğutma sıvısı eksiltme şikayetiyle servise gelen birçok araçta, sorunun radyatörden değil de doğrudan bu plastik kütüğün sıcak-soğuk genleşme yorulmasından kaynaklandığını görürüz.
Gövde çatlaklarından sızan pembe ya da kırmızı organik antifriz (OAT), şanzıman muhafazasının üzerine damlayarak orada kristalleşmiş beyazımsı bir tabaka bırakır. Bakım esnasında bu kalıntıları fark ettiğiniz an, sızıntının kaynağını uzakta aramamak gerekir. Sadece içteki termostat göbeğini değiştirmek bazen yetersiz bir çözümdür; çünkü deformed olmuş kompozit plastik gövde yeni contayı tam basamayacak ve ilk yüksek basınçta tekrar sızdıracaktır. Komple alüminyum muadillere geçmek veya kaliteli bir OEM gövde montajı yapmak, ileride yaşanacak beklenmedik su kayıplarının önüne geçen en mantıklı hamledir.
Değişim sırasında soğutma sisteminin havasını alma vidasından (bleeder screw) sistemdeki sıkışmış havayı tamamen tahliye etmek adeta bir cerrahi hassasiyet ister. Renault araçlarda radyatör üst hortumu ile kalorifer radyatörü girişindeki havayı tam almazsanız, yeni taktığınız termostat dahi hava cebi yüzünden doğru sıcaklığı hissedemez ve açma tepkisi gecikir. Antifriz seçiminde ise aracın fabrikasyon standardı olan Type D soğutma sıvısından şaşmamak, korozyonu ve termostat yayındaki kireçlenmeyi önlemek adına hayati önem taşır... Doğru ürün, doğru montaj ve sabırlı bir hava alma işlemi, aracınızın kalbini uzun süre ideal sıcaklıkta tutacaktır.
Soğuk çalışan bir motor sadece kabin içini ısıtmakta yetersiz kalmaz, aynı zamanda yanma odasındaki ideal termodinamik verimliliği de çökerterek silindir duvarlarında yakıt yoğuşmasına sebep olur. ECU, motorun sürekli soğuk olduğunu algıladıkça zengin karışım haritasına geçer ve enjektör sürelerini uzatır. Renault araçlarda sürüş esnasında yakıt tüketiminizin aniden fırlaması ve egzoz gazında belirgin bir çiğ yakıt kokusu hissetmeniz, aslında motorun kendini korumak için çırpınmasından ibarettir... Zamanında müdahale edilmeyen açık kalmış bir termostat, katalitik konvertörün erken dolmasına ve motor yağının benzin veya motorinle seyrelerek yağlama kalitesini yitirmesine zemin hazırlar.
Peki ya bu valf kapalı konumda sıkışıp kalırsa? İşte o zaman motor bloğunda hapsolan yüksek sıcaklıktaki soğutma sıvısı gidecek yer bulamaz ve saniyeler içinde silindir kapak contasının üzerine aşırı termal yük bindirir. Plastik kökenli termostat gövdesi (housing) kullanılan Megane veya Clio modellerinde, kavitasyon ve yüksek basınç nedeniyle kutu dikiş yerlerinden mikro kılcal çatlaklar belirmeye başlar. Soğutma sıvısı eksiltme şikayetiyle servise gelen birçok araçta, sorunun radyatörden değil de doğrudan bu plastik kütüğün sıcak-soğuk genleşme yorulmasından kaynaklandığını görürüz.
Gövde çatlaklarından sızan pembe ya da kırmızı organik antifriz (OAT), şanzıman muhafazasının üzerine damlayarak orada kristalleşmiş beyazımsı bir tabaka bırakır. Bakım esnasında bu kalıntıları fark ettiğiniz an, sızıntının kaynağını uzakta aramamak gerekir. Sadece içteki termostat göbeğini değiştirmek bazen yetersiz bir çözümdür; çünkü deformed olmuş kompozit plastik gövde yeni contayı tam basamayacak ve ilk yüksek basınçta tekrar sızdıracaktır. Komple alüminyum muadillere geçmek veya kaliteli bir OEM gövde montajı yapmak, ileride yaşanacak beklenmedik su kayıplarının önüne geçen en mantıklı hamledir.
Değişim sırasında soğutma sisteminin havasını alma vidasından (bleeder screw) sistemdeki sıkışmış havayı tamamen tahliye etmek adeta bir cerrahi hassasiyet ister. Renault araçlarda radyatör üst hortumu ile kalorifer radyatörü girişindeki havayı tam almazsanız, yeni taktığınız termostat dahi hava cebi yüzünden doğru sıcaklığı hissedemez ve açma tepkisi gecikir. Antifriz seçiminde ise aracın fabrikasyon standardı olan Type D soğutma sıvısından şaşmamak, korozyonu ve termostat yayındaki kireçlenmeyi önlemek adına hayati önem taşır... Doğru ürün, doğru montaj ve sabırlı bir hava alma işlemi, aracınızın kalbini uzun süre ideal sıcaklıkta tutacaktır.
