Kerem Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Sanayinin tozunu yutmuş, Peugeot direksiyonunda binlerce kilometre devirmiş her sürücü o malum anı çok iyi bilir; gösterge panelinde aniden beliren o can sıkıcı motor arıza lambası ve ardından gelen ekrandaki o meşum uyarı. Dizel partikül filtresi, yani bizim bildiğimiz adıyla DPF, modern dizel araçların adeta hem kurtarıcısı hem de baş belası haline geldi. Şehir içi trafiğinde dur-kalk yapmaktan bunalmış bir BlueHDi motorun altından gelen o boğuk ses, aslında filtrenin nefes alamadığının, kurumla dolup taştığının ilk ve en net habercisidir. Arabanın arkasından sanki görünmez bir römork bağlamışsınız gibi bir ağırlık çöker üzerinize, basarsınız gaza ama o eski çeviklikten, o ataklıktan eser kalmamıştır. Egzoz gazı rahatça dışarı atılamadığı için motor kendi kendini boğmaya başlar ve siz koltukta çaresizce devir saatinin isteksizce yükselişini izlersiniz.
Yüksek süratlere çıkmak istediğinizde ya da dik bir rampayı tırmanırken motorun aniden koruma moduna geçmesi, gücün bir anda yarı yarıya kesilmesi tam bir kabustur. Gaz pedalının altındaki o bomboş hissi bilirsiniz; araba gitmek istemez, devir çevirmez, resmen sizinle inatlaşır. Hızlanmaya çalışırken motor kaputunun altından gelen o tuhaf, hırıltılı ıslık sesi de cabası... İşte bu durum, filtrenin gözeneklerinin tamamen tıkandığını ve egzoz geri basıncının tavan yaptığını gösteren en sert tokatlardan biridir sürücüye. Sadece çekiş düşmez, araba resmen yola tutunmaktan vazgeçer, gaz tepkileri sağırlaşır.
Bir sabah arabanızı çalıştırırsınız ve egzozdan çiğ yakıt kokusuna benzer, genzi yakan, ağır bir kokunun yayıldığını fark edersiniz. Rejenerasyon yapmaya çalışan ama bir türlü o yüksek ısıya ulaşamayan sistem, yakıtı silindirlerin içine boca edip duruyordur çünkü. Bu kalitesiz yanma süreci sadece kokudan ibaret kalmaz, dikiz aynasına baktığınızda arkada bıraktığınız o hafif beyaz veya gri duman dalgasını net bir şekilde görürsünüz. Arabanın durduğu yerde rölantide çalışırken bile normalin üzerinde bir devirde kalması, fanın kendi kendine en yüksek hızda çılgınlar gibi dönmesi hep bu yüzdendir; araba çaresizce o filtreyi yakarak temizlemek istiyordur ama nafile...
Burada asıl büyük tehlike, filtrenin içinde biriken o amansız kurumun bir süre sonra motor yağının kimyasını bozmaya başlamasıdır. Ekranda DPF uyarısı varken aracı bu şekilde kullanmaya devam etmek, silindir çeperlerinden sızan mazotun motor yağına karışmasına ve yağ seviyesinin tehlikeli biçimde yükselmesine yol açar. Yağın yağlama özelliğini kaybetmesi demek, çok kısa bir süre içinde motor yataklarının sarılması, turbonun elinize alınması demektir. Yağ çubuğunu çekip kokladığınızda eğer net bir mazot kokusu alıyorsanız, artık o filtre temizliğinin çoktan geçmiş olduğunu ve motorun alarm verdiğini anlamanız gerekir.
Fransız mühendislerin bu arabalara koyduğu o hassas AdBlue ve DPF kombinasyonu, en ufak bir kalitesiz yakıtta ya da sürekli kısa mesafe kullanımlarında hemen havlu atar. Çözümü sürekli serviste aramak yerine, ayda en az bir kez aracı otobana çıkarıp yüksek devirde, tabiri caizse ciğerini açarak kullanmak bu sistemin ömrünü uzatmanın en kestirme yoludur. Aksi takdirde o lamba yine yanacak, o araba yine gitmeyecek ve siz kendinizi sanayinin ortasında usta usta gezerken bulacaksınız... Kulak verin o motordan gelen seslere, o çekişteki isteksizliğe; çünkü araba size sorununu çok önceden anlatmaya başlıyor aslında.
Yüksek süratlere çıkmak istediğinizde ya da dik bir rampayı tırmanırken motorun aniden koruma moduna geçmesi, gücün bir anda yarı yarıya kesilmesi tam bir kabustur. Gaz pedalının altındaki o bomboş hissi bilirsiniz; araba gitmek istemez, devir çevirmez, resmen sizinle inatlaşır. Hızlanmaya çalışırken motor kaputunun altından gelen o tuhaf, hırıltılı ıslık sesi de cabası... İşte bu durum, filtrenin gözeneklerinin tamamen tıkandığını ve egzoz geri basıncının tavan yaptığını gösteren en sert tokatlardan biridir sürücüye. Sadece çekiş düşmez, araba resmen yola tutunmaktan vazgeçer, gaz tepkileri sağırlaşır.
Bir sabah arabanızı çalıştırırsınız ve egzozdan çiğ yakıt kokusuna benzer, genzi yakan, ağır bir kokunun yayıldığını fark edersiniz. Rejenerasyon yapmaya çalışan ama bir türlü o yüksek ısıya ulaşamayan sistem, yakıtı silindirlerin içine boca edip duruyordur çünkü. Bu kalitesiz yanma süreci sadece kokudan ibaret kalmaz, dikiz aynasına baktığınızda arkada bıraktığınız o hafif beyaz veya gri duman dalgasını net bir şekilde görürsünüz. Arabanın durduğu yerde rölantide çalışırken bile normalin üzerinde bir devirde kalması, fanın kendi kendine en yüksek hızda çılgınlar gibi dönmesi hep bu yüzdendir; araba çaresizce o filtreyi yakarak temizlemek istiyordur ama nafile...
Burada asıl büyük tehlike, filtrenin içinde biriken o amansız kurumun bir süre sonra motor yağının kimyasını bozmaya başlamasıdır. Ekranda DPF uyarısı varken aracı bu şekilde kullanmaya devam etmek, silindir çeperlerinden sızan mazotun motor yağına karışmasına ve yağ seviyesinin tehlikeli biçimde yükselmesine yol açar. Yağın yağlama özelliğini kaybetmesi demek, çok kısa bir süre içinde motor yataklarının sarılması, turbonun elinize alınması demektir. Yağ çubuğunu çekip kokladığınızda eğer net bir mazot kokusu alıyorsanız, artık o filtre temizliğinin çoktan geçmiş olduğunu ve motorun alarm verdiğini anlamanız gerekir.
Fransız mühendislerin bu arabalara koyduğu o hassas AdBlue ve DPF kombinasyonu, en ufak bir kalitesiz yakıtta ya da sürekli kısa mesafe kullanımlarında hemen havlu atar. Çözümü sürekli serviste aramak yerine, ayda en az bir kez aracı otobana çıkarıp yüksek devirde, tabiri caizse ciğerini açarak kullanmak bu sistemin ömrünü uzatmanın en kestirme yoludur. Aksi takdirde o lamba yine yanacak, o araba yine gitmeyecek ve siz kendinizi sanayinin ortasında usta usta gezerken bulacaksınız... Kulak verin o motordan gelen seslere, o çekişteki isteksizliğe; çünkü araba size sorununu çok önceden anlatmaya başlıyor aslında.
