Kerim Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Motorun o kendine has, tıkır tıkır çalışan ritmi aniden bozulup araç hafifçe titremeye başladığında tecrübeli her sürücünün içini hafif bir huzursuzluk kaplar. Kadranın bir köşesinde o sarı renkli motor arıza lambası göz kırpmaya başladığında ise meselenin adı az çok bellidir; teşhis cihazını bağladığınızda karşınıza çıkan P0302 kodu, doğrudan ikinci silindirde bir tekleme yaşandığını fısıldar bize. Aslında bakarsanız motor dediğimiz mekanizma inanılmaz bir zamanlama sanatıdır ve dert sadece benzin veya dizelin yanmaması değil, o silindirin zamanında ateşleme yapamayarak bütün harmoniyi bozmasıdır. Bazen bir buji tırnağının kurum bağlamasıdır sebep, bazen de yaşlanmış bir ateşleme bobininin artık pes etme noktasına gelmesi... Direksiyondaki o mikro titreşimi hissettiğiniz an bunu geçiştirmek, sorunu görmezden gelmek uzun vadede cebinizi ciddi anlamda yakabilir.
Nedir peki bu tekleme dediğimiz meret ve sürücü koltuğundaki insan bunu tam olarak nasıl hisseder? Araç rölantide çalışırken sanki altında hafif bir deprem oluyormuş gibi sarsılır, gaza bastığınızda ise o eski canavar gider, yerine isteksiz ve çekişten düşmüş bir makine gelir. Hatta bazen hızlanmaya çalıştığınızda motorun boğulduğunu, nefessiz kaldığını açıkça anlarsınız; tam bir şeyleri topluyor derken araba sallanmaya devam eder... Bu durum tam da ikinci silindirin görevini yapmayı reddetmesinden kaynaklanır işte. Silindirlerin her biri sırayla gücü krank miline aktarmak zorundadır ve zincirin bir halkası koptuğunda, diğer üç veya beş silindir o eksik halkanın yükünü taşımak zorunda kalır. Haliyle o pürüzsüz sürüş keyfi bir anda yerini tedirgin edici bir sarsıntıya bırakır.
Ateşleme sisteminin elemanlarına odaklanmak genellikle bu işte atılacak en mantıklı, en doğru ilk adımdır. Bir usta tecrübesiyle söylemek gerekir ki, P0302 kodunu gördüğümüzde ilk şüpheli her zaman iki numaralı silindirin bujisi ve bobinidir; nitekim elektriğin doğru zamanda doğru şiddette sıçramadığı bir ortamda patlama beklemek biraz safça olur. Bobini dördüncü silindirle çaprazlayıp denemek, arızanın kod değiştirip değiştirmediğini bakmak harika bir arıza arama yöntemidir mesela... Eğer kod P0304’e kayıyorsa tebrikler, suçluyu yakaladınız demektir. Ancak yeni nesil araçlarda sadece buji değişiyle kurtulacağınızı sanıyorsanız yanılıyorsunuz, bazen kablo tesisatındaki küçücük bir temassızlık bile sistemi felç etmeye yeter.
İşin yakıt boyutunu da asla göz ardı etmemek lazım, neticede ateşleme kadar silindire giren benzin veya motorinin miktarı da hayati önem taşır. İki numaralı silindire bakan yakıt enjektörü tıkanmışsa veya elektriksel bir arıza yüzünden yeterince yakıt püskürtemiyorsa, silindir içi karışım fakir kalır ve patlama gerçekleşemez. Ya da tam tersi, enjektör açık kalıp silindiri adeta yakıta boğuyordur ki bu durum bujinin ıslanmasına ve yine teklemesine yol açar... Depoya sürekli kalitesiz yakıt koymak, yakıt filtresini yıllarca değiştirmemek zamanla bu hassas enjektör iğnelerini bozar. Bazen sadece bir temizleyici katkı maddesi mucizeler yaratabilir ama çoğu zaman enjektörü söküp tezgahta teste sokmak tek kesin çözümdür.
Peki ya sorun ne ateşlemede ne de yakıttaysa, işte o zaman işin içine biraz daha derin mekanik mevzular girer ki mekanikçi dostlarımız bu kısımdan pek hoşlanmaz. Silindir kapak contasının iki numaralı silindir etrafından su sızdırması, kompresyon kaçakları veya zamanla aşınan subaplar... Kompresyon testi yaptırdığınızda iki numaralı silindirin basıncı diğerlerine göre dip yapıyorsa, üzgünüm ama sorun basit bir parça değişimiyle çözülecek gibi değildir. O silindirin içine hava-yakıt karışımını hapsedip sıkıştıramıyorsanız, dünyanın en iyi bujisini de taksanız o patlamayı elde edemezsiniz. Hatta vakum kaçakları, emme manifoldunun o bölgesinden ekstra hava emilmesi bile karışım oranını altüst ederek bu kodu panoya yazdırabilir.
Görmezden gelip "araba nasıl olsa gidiyor" diyerek yola devam etmek bir sürücünün yapabileceği en büyük hatalardan biridir desam abartmış olmam. Tekleyen bir silindirden yanmadan atılan çiğ yakıt, egzoz sisteminden süzülerek doğrudan katalitik konvertöre ulaşır ve oradaki aşırı sıcaklıkla birleştiğinde konvertörü adeta eritir. Birkaç yüz liralık bir buji değişimini ertelemek yüzünden binlerce liralık bir egzoz sistemini heba etmek... İş buraya varmadan, göstergedeki o arıza lambasını gördüğünüzde hemen işinin ehli bir ustaya uğramak, aracın dilinden anlamak şart. Unutmayın, otomobiller bizimle tıkırtılarla, titreşimlerle ve arıza kodlarıyla konuşur; bize düşen sadece onları doğru dinlemektir.
Nedir peki bu tekleme dediğimiz meret ve sürücü koltuğundaki insan bunu tam olarak nasıl hisseder? Araç rölantide çalışırken sanki altında hafif bir deprem oluyormuş gibi sarsılır, gaza bastığınızda ise o eski canavar gider, yerine isteksiz ve çekişten düşmüş bir makine gelir. Hatta bazen hızlanmaya çalıştığınızda motorun boğulduğunu, nefessiz kaldığını açıkça anlarsınız; tam bir şeyleri topluyor derken araba sallanmaya devam eder... Bu durum tam da ikinci silindirin görevini yapmayı reddetmesinden kaynaklanır işte. Silindirlerin her biri sırayla gücü krank miline aktarmak zorundadır ve zincirin bir halkası koptuğunda, diğer üç veya beş silindir o eksik halkanın yükünü taşımak zorunda kalır. Haliyle o pürüzsüz sürüş keyfi bir anda yerini tedirgin edici bir sarsıntıya bırakır.
Ateşleme sisteminin elemanlarına odaklanmak genellikle bu işte atılacak en mantıklı, en doğru ilk adımdır. Bir usta tecrübesiyle söylemek gerekir ki, P0302 kodunu gördüğümüzde ilk şüpheli her zaman iki numaralı silindirin bujisi ve bobinidir; nitekim elektriğin doğru zamanda doğru şiddette sıçramadığı bir ortamda patlama beklemek biraz safça olur. Bobini dördüncü silindirle çaprazlayıp denemek, arızanın kod değiştirip değiştirmediğini bakmak harika bir arıza arama yöntemidir mesela... Eğer kod P0304’e kayıyorsa tebrikler, suçluyu yakaladınız demektir. Ancak yeni nesil araçlarda sadece buji değişiyle kurtulacağınızı sanıyorsanız yanılıyorsunuz, bazen kablo tesisatındaki küçücük bir temassızlık bile sistemi felç etmeye yeter.
İşin yakıt boyutunu da asla göz ardı etmemek lazım, neticede ateşleme kadar silindire giren benzin veya motorinin miktarı da hayati önem taşır. İki numaralı silindire bakan yakıt enjektörü tıkanmışsa veya elektriksel bir arıza yüzünden yeterince yakıt püskürtemiyorsa, silindir içi karışım fakir kalır ve patlama gerçekleşemez. Ya da tam tersi, enjektör açık kalıp silindiri adeta yakıta boğuyordur ki bu durum bujinin ıslanmasına ve yine teklemesine yol açar... Depoya sürekli kalitesiz yakıt koymak, yakıt filtresini yıllarca değiştirmemek zamanla bu hassas enjektör iğnelerini bozar. Bazen sadece bir temizleyici katkı maddesi mucizeler yaratabilir ama çoğu zaman enjektörü söküp tezgahta teste sokmak tek kesin çözümdür.
Peki ya sorun ne ateşlemede ne de yakıttaysa, işte o zaman işin içine biraz daha derin mekanik mevzular girer ki mekanikçi dostlarımız bu kısımdan pek hoşlanmaz. Silindir kapak contasının iki numaralı silindir etrafından su sızdırması, kompresyon kaçakları veya zamanla aşınan subaplar... Kompresyon testi yaptırdığınızda iki numaralı silindirin basıncı diğerlerine göre dip yapıyorsa, üzgünüm ama sorun basit bir parça değişimiyle çözülecek gibi değildir. O silindirin içine hava-yakıt karışımını hapsedip sıkıştıramıyorsanız, dünyanın en iyi bujisini de taksanız o patlamayı elde edemezsiniz. Hatta vakum kaçakları, emme manifoldunun o bölgesinden ekstra hava emilmesi bile karışım oranını altüst ederek bu kodu panoya yazdırabilir.
Görmezden gelip "araba nasıl olsa gidiyor" diyerek yola devam etmek bir sürücünün yapabileceği en büyük hatalardan biridir desam abartmış olmam. Tekleyen bir silindirden yanmadan atılan çiğ yakıt, egzoz sisteminden süzülerek doğrudan katalitik konvertöre ulaşır ve oradaki aşırı sıcaklıkla birleştiğinde konvertörü adeta eritir. Birkaç yüz liralık bir buji değişimini ertelemek yüzünden binlerce liralık bir egzoz sistemini heba etmek... İş buraya varmadan, göstergedeki o arıza lambasını gördüğünüzde hemen işinin ehli bir ustaya uğramak, aracın dilinden anlamak şart. Unutmayın, otomobiller bizimle tıkırtılarla, titreşimlerle ve arıza kodlarıyla konuşur; bize düşen sadece onları doğru dinlemektir.
