Burak Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Garajın loş ışığında, elinde tornavida, motor kaputunun altına eğilmiş o adamın yerinde yıllarca ben oldum... Gösterge panelinde o lanet sarı motor arıza lambası yanıp söndüğünde, insanın içine düşen o ince sızı hiç eksilmez; hele bir de cihazı bağlayıp ekranda o soğuk "P0084" kodunu gördüğün an, dünya başınıza yıkılmış gibi hissedersiniz. Bilgisayar ekranındaki bu teknik ibare aslında çok basit bir gerçeği fısıldıyor kulağınıza: Egzoz supap zamanlaması kontrol solenoid devresinde bir terslik var, yani beyin ile motorun kalbi arasındaki o kritik iletişim kopmuş durumda. Aslında bu kodu ilk okuduğumda kendi kendime mırıldanmıştım; "Yine hangi kablo kemirildi acaba?" diye...
Sistem dediğimiz şey kusursuz bir mekanik dans gibidir ama işin içine elektronik girince o dans bazen tökezliyor. P0084 kodu, motor kontrol ünitesinin yani ECU'nun, egzoz tarafındaki VVT (değişken supap zamanlaması) solenoidine gönderdiği sinyalin yerine ulaşamadığını ya da akım değerlerinde anormallik olduğunu söyler bize. Ya solenoidin kendisi içten kavruldu ve görevini yapamıyor ya da yılların verdiği o yorgunlukla soketlerin içi rutubetle doldu... Eskiden karbüratörlü arabalarımız vardı, ne arıza kodu bilirmiştik ne de bu kadar kafa patlatırdık; şimdi ise en küçük bir temassızlık bile aracı koruma moduna sokmaya yetiyor da artıyor bile.
Peki o sarı lamba yanıp sönmeye başladığında motorun içinde neler dönüyor acaba? Egzoz gazlarının dışarı atılma zamanlaması şaşar, motor adeta nefes alamayan astımlı bir hasta gibi boğulmaya başlar ve özellikle alt devirlerde o tatlı çekiş gücü birdenbire kaybolup gider. Yakıt tüketiminin tavan yapması da işin tuzu biberidir; çünkü beyin, supapların nerede olduğunu kestiremediği için silindirlere rastgele yakıt Püskürtmeye başlar... Debriyajdan ayağınızı çekerken arabanın silkelenmesi, trafikte stop etme eğilimi göstermesi hep bu minicik solenoidin işini düzgün yapmamasındandır.
Çözüm için öyle hemen sanayi yollarını aşındırıp ustaların eline düşmeyin derim ben, önce kendi imkânlarınızla kaputu açıp elinizi kirletmeyi deneyin. İlk bakacağınız yer motorun üst kapağının kenarında, o yağ kokulu köşede duran solenoidin kablo demetidir; soketi yerinden çıkarıp içine bir bakın, oksitlenme var mı, tırnakları kırıksa temassızlık yapıyor olabilir... Bazen sadece kaliteli bir kontak spreyi ile o soketi temizleyip yerine oturtmak bütün derdi çözer atar, lamba da söner gider kendiliğinden. Ama yok, multimetreyi elinize alıp direnç ölçtüğünüzde değerler o fabrikasyon aralığın dışındaysa, artık o solenoidi değiştirmenin vakti gelmiş demektir; maalesef tamiri olmaz, yenisini alıp takacaksınız.
Parçayı değiştirmek işin en kolay kısmı aslında, asıl mesele o arızanın neden tekrar etmeyeceğini garanti altına almakta yatıyor. Kalitesiz motor yağı kullanmanın, değişim periyotlarını binlerce kilometre geciktirmenin o minik yağ kanallarını nasıl katran gibi tıkadığını kendi gözlerimle çok gördüm... Yağ filtresi zamanında değişmezse, pislikler o hassas solenoidin içine dolar ve mekanizmayı kilitler; yani motora koyduğunuz yağın kalitesi, arabanın ömrünü doğrudan belirleyen en temel unsurdur. Usta parçasını takıp faturayı elinize tutuşturur ama size bu detayları kimse anlatmaz; işte bu yüzden bazen kendi doktorumuz kendimiz olmak zorundayız...
Sistem dediğimiz şey kusursuz bir mekanik dans gibidir ama işin içine elektronik girince o dans bazen tökezliyor. P0084 kodu, motor kontrol ünitesinin yani ECU'nun, egzoz tarafındaki VVT (değişken supap zamanlaması) solenoidine gönderdiği sinyalin yerine ulaşamadığını ya da akım değerlerinde anormallik olduğunu söyler bize. Ya solenoidin kendisi içten kavruldu ve görevini yapamıyor ya da yılların verdiği o yorgunlukla soketlerin içi rutubetle doldu... Eskiden karbüratörlü arabalarımız vardı, ne arıza kodu bilirmiştik ne de bu kadar kafa patlatırdık; şimdi ise en küçük bir temassızlık bile aracı koruma moduna sokmaya yetiyor da artıyor bile.
Peki o sarı lamba yanıp sönmeye başladığında motorun içinde neler dönüyor acaba? Egzoz gazlarının dışarı atılma zamanlaması şaşar, motor adeta nefes alamayan astımlı bir hasta gibi boğulmaya başlar ve özellikle alt devirlerde o tatlı çekiş gücü birdenbire kaybolup gider. Yakıt tüketiminin tavan yapması da işin tuzu biberidir; çünkü beyin, supapların nerede olduğunu kestiremediği için silindirlere rastgele yakıt Püskürtmeye başlar... Debriyajdan ayağınızı çekerken arabanın silkelenmesi, trafikte stop etme eğilimi göstermesi hep bu minicik solenoidin işini düzgün yapmamasındandır.
Çözüm için öyle hemen sanayi yollarını aşındırıp ustaların eline düşmeyin derim ben, önce kendi imkânlarınızla kaputu açıp elinizi kirletmeyi deneyin. İlk bakacağınız yer motorun üst kapağının kenarında, o yağ kokulu köşede duran solenoidin kablo demetidir; soketi yerinden çıkarıp içine bir bakın, oksitlenme var mı, tırnakları kırıksa temassızlık yapıyor olabilir... Bazen sadece kaliteli bir kontak spreyi ile o soketi temizleyip yerine oturtmak bütün derdi çözer atar, lamba da söner gider kendiliğinden. Ama yok, multimetreyi elinize alıp direnç ölçtüğünüzde değerler o fabrikasyon aralığın dışındaysa, artık o solenoidi değiştirmenin vakti gelmiş demektir; maalesef tamiri olmaz, yenisini alıp takacaksınız.
Parçayı değiştirmek işin en kolay kısmı aslında, asıl mesele o arızanın neden tekrar etmeyeceğini garanti altına almakta yatıyor. Kalitesiz motor yağı kullanmanın, değişim periyotlarını binlerce kilometre geciktirmenin o minik yağ kanallarını nasıl katran gibi tıkadığını kendi gözlerimle çok gördüm... Yağ filtresi zamanında değişmezse, pislikler o hassas solenoidin içine dolar ve mekanizmayı kilitler; yani motora koyduğunuz yağın kalitesi, arabanın ömrünü doğrudan belirleyen en temel unsurdur. Usta parçasını takıp faturayı elinize tutuşturur ama size bu detayları kimse anlatmaz; işte bu yüzden bazen kendi doktorumuz kendimiz olmak zorundayız...
