Kerim Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Geçenlerde sanayiye uğradığımda ustamla çay içerken yanımıza yanaşan bir arabanın şanzımanından gelen o geniz yakan kokuyu duyunca eski günlerim geldi aklıma; hani şu arabayı ilk aldığımız zamanlar neyin ne olduğunu bilmeden bindiğimiz dönemler... Bir otomatik şanzıman yağının yandığını anlamanın en garantili, en kaçarsız yolu o kaputu açtığınız an burnunuza gelen o keskin, plastikle yanık yağın karışımı garip kokudur aslında. Normalde tatlımsı, hafif kimyasal bir kokusu olan o kapağı çıkardığınızda, adeta kalitesiz bir plastik parçayı ocağın üstünde unutmuşsunuz gibi berbat bir koku yayılan ortama. Zaten o kokuyu bir kere ciğerlerinize çektiniz mi, bir daha hayat boyu unutmanız imkansız; beyin onu doğrudan arıza kodu olarak hafızaya kazıyor. Yağ özelliğini yitirmiş, sürtünmeye dayanamamış ve içerideki balataları pişirmeye başlamış demektir bu durum.
Çubuğu çekip peçeteye damlattığınızda gördüğünüz o berrak pembe ya da kırmızımsı ton gitmişse, yerine katran gibi simsiyah veya çamurlu kahverengi bir sıvı gelmişse başınız gerçekten belada demektir... Rengin koyulaşması yetmezmiş gibi bir de parmaklarınızın arasında gezdirdiğinizde o pürüzsüz kayganlık hissi yerine elinize minik tortular, pürüzler geliyorsa şanzıman içeride kendi kendini yemeye başlamıştır. Bazen kendi kendime soruyorum, insan arabasının sesini ve hissini nasıl dinlemez diye. Işıklarda durduğunuzda araba gaza basmadan gitmek istemiyorsa, vites geçişlerinde sanki arkadan biri birden vuruyormuş gibi bir silkeleme yapıyorsa o yağ çoktan ömrünü tamamlamıştır. Bir de bakarsınız araç kendi kendine vites düşürür, ya da tam tersi üst vitese geçmekte inat eder durur...
Rampa yukarı çıkarken motor devri yükseliyor ama araba bir türlü hızlanmıyorsa, hani o kaçırma dediğimiz illet var ya, işte tam olarak o an şanzıman yağının artık görevini yapmadığını kabullenmek gerekir. Balatalar birbirine tutunamıyor, yağ aradaki o hidrolik basıncı sağlayamadığı için güç tekerleklere aktarılamıyor bir türlü. Arabanın motoru avazı çıktığı kadar bağırıyor ama siz yerinizde sayıyorsunuz sanki. Vites kolunu D konumuna aldığınızda o alışık olduğunuz hafif öne atılma hissi yerine birkaç saniyelik garip bir bekleme, bir kararsızlık yaşanıyorsa şanzıman size son uyarısını veriyordur. Beklemeyin, gidip bir usta kapısı çalın.
Soğuk havalarda araba ilk çalıştığında vitesler yağ gibi akarken, biraz yol yapıp şanzıman ısınınca vuruntuların başlaması tam olarak bu yanık yağ sorununa işaret eder. Çünkü yanan yağ viskozitesini kaybetmiştir; ısındıkça su gibi incelecek ve o yüksek basınca dayanamayacaktır. Bazen gösterge panelinde bir arıza lambası yanmaz bile, elektronik sistem her şeyin yolunda olduğunu sanır ama mekanik içeride can çekişiyordur. Birkaç bin lira harcayıp yağı ve filtreyi değiştirmekten kaçınırken, günün sonunda kucağınızda komple şanzıman revizyonu faturasıyla kalakalırsınız. Yağı belirli aralıklarla denetlemek, o çubuğu çekip koklamak bir araba sahibinin kendine ve cebine yapabileceği en büyük iyiliktir aslında...
Çubuğu çekip peçeteye damlattığınızda gördüğünüz o berrak pembe ya da kırmızımsı ton gitmişse, yerine katran gibi simsiyah veya çamurlu kahverengi bir sıvı gelmişse başınız gerçekten belada demektir... Rengin koyulaşması yetmezmiş gibi bir de parmaklarınızın arasında gezdirdiğinizde o pürüzsüz kayganlık hissi yerine elinize minik tortular, pürüzler geliyorsa şanzıman içeride kendi kendini yemeye başlamıştır. Bazen kendi kendime soruyorum, insan arabasının sesini ve hissini nasıl dinlemez diye. Işıklarda durduğunuzda araba gaza basmadan gitmek istemiyorsa, vites geçişlerinde sanki arkadan biri birden vuruyormuş gibi bir silkeleme yapıyorsa o yağ çoktan ömrünü tamamlamıştır. Bir de bakarsınız araç kendi kendine vites düşürür, ya da tam tersi üst vitese geçmekte inat eder durur...
Rampa yukarı çıkarken motor devri yükseliyor ama araba bir türlü hızlanmıyorsa, hani o kaçırma dediğimiz illet var ya, işte tam olarak o an şanzıman yağının artık görevini yapmadığını kabullenmek gerekir. Balatalar birbirine tutunamıyor, yağ aradaki o hidrolik basıncı sağlayamadığı için güç tekerleklere aktarılamıyor bir türlü. Arabanın motoru avazı çıktığı kadar bağırıyor ama siz yerinizde sayıyorsunuz sanki. Vites kolunu D konumuna aldığınızda o alışık olduğunuz hafif öne atılma hissi yerine birkaç saniyelik garip bir bekleme, bir kararsızlık yaşanıyorsa şanzıman size son uyarısını veriyordur. Beklemeyin, gidip bir usta kapısı çalın.
Soğuk havalarda araba ilk çalıştığında vitesler yağ gibi akarken, biraz yol yapıp şanzıman ısınınca vuruntuların başlaması tam olarak bu yanık yağ sorununa işaret eder. Çünkü yanan yağ viskozitesini kaybetmiştir; ısındıkça su gibi incelecek ve o yüksek basınca dayanamayacaktır. Bazen gösterge panelinde bir arıza lambası yanmaz bile, elektronik sistem her şeyin yolunda olduğunu sanır ama mekanik içeride can çekişiyordur. Birkaç bin lira harcayıp yağı ve filtreyi değiştirmekten kaçınırken, günün sonunda kucağınızda komple şanzıman revizyonu faturasıyla kalakalırsınız. Yağı belirli aralıklarla denetlemek, o çubuğu çekip koklamak bir araba sahibinin kendine ve cebine yapabileceği en büyük iyiliktir aslında...
