Aydın Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Gösterge panelinde ansızın yanan o sarı motor simgesi çoğu zaman direkt egzoz sistemindeki bir tıkanıklığın habercisidir. Buji veya oksijen sensörü kaynaklı bir hata kodundan şüphelenip sanayiye gittiğinizde, bilgisayara bağlanan aracın P0420 hatası vermesi neredeyse kesin gibidir. Yanma odasından çıkan zararlı gazları zararsız bileşenlere dönüştüren bu pahalı parçanın içi petek yapısındadır... Seramik hücreler aşırı ısıdan eridiğinde veya kalitesiz yakıt artıkları yüzünden tıkandığında, egzoz gazı dışarı rahatça süzülemez. Gaz rahat çıkamayınca sistem geri tepme yapar; araba birden çekişten düşer, arkadan sanki yük çekiyormuşsunuz gibi bir his çöker içinize.
Aracın altında, tam da motor ile egzoz borusunun birleştiği o sıcak hatta bir şeyler ters gitmeye başladığında ses de değişir. Rölantide beklerken alt taraftan gelen metalik bir zırıltı veya sarsıntılı çalışma, seramik peteğin kırılıp kutunun içinde serbestçe sallandığının belirgin kanıtıdır. Bazen de gaza bastığınızda egzozdan bildiğiniz çürük yumurta kokusu yayılır... Yakıt tam yanmadığı için ortaya çıkan kükürt gazı dönüşüme uğrayamaz ve doğrudan atmosfere salınır. Egzoz emisyon değerleri o an tavan yapar; muayeneden geçmeniz artık tamamen imkansız bir hal almıştır.
Yanma odasına yeterince taze hava girememesinin sebebi, egzoz tarafındaki geri basıncın silindirlerin içini tam boşaltamamasıdır aslında. Turbo şarjlı araçlarda bu durum turbonun besleme basıncını düşürür, atmosferik motorlarda ise direkt tork kaybı olarak sürücüye yansır. Yakıt tüketimi bir anda %20-30 civarında artar; yani araba gitmediği gibi depoyu da adeta sömürmeye başlar. Göstergedeki o lamba bazen yanıp söner, bazen sabit kalır... Lambanın sürekli yanması sorunun kronikleştiğini ve katalizörün tamamen dolduğunu gösterir.
Egzoz gazının sıcaklığını ve oksijen oranını kontrol eden iki farklı O2 sensörü vardır; biri konvertörün girişinde, diğeri ise tam çıkışında durur. Girişteki sensörle çıkıştaki sensör aynı veriyi okumaya başladığında, araç beyni katalitik dönüştürücünün görevini yapmadığını anlar ve hemen arıza lambasını yakar. Bazen sorun sadece bu sensörlerin kablosundaki bir kopukluktan ibarettir, ama çoğunlukla seramik peteklerin karbon kurumlarıyla kaplanmış olması asıl nedendir. Zengin karışımla çalışan bir motor, yani silindirlere fazladan benzin veya motorin gönderen bir arıza, bu değerli parçanın ömrünü yarı yarıya kısaltır.
Ustanız size direkt parçayı değiştirelim diyebilir, fakat öncelikle sorunun kök nedenini yani bujileri ve ateşleme bobinlerini kontrol ettirmek çok daha mantıklı bir adımdır. Çıkma parça almak ya da içini boşalttırıp iptal etmek görünürde ucuz bir kaçış yoludur... Ancak iptal edilen bir egzoz sistemi hem çevreye aşırı zehirli gaz salar hem de yeni nesil araçlarda motor beyninin sürekli hata moduna geçmesine yol açar. Kaliteli bir temizleme sıvısı veya yüksek ısıda yapılan rejenere işlemleri bazen tıkanıklığı açabilir. Erken teşhis koyup müdahale ettiğinizde, cebinizi yakacak devasa bir yedek parça faturasından son anda kurtulmuş olursunuz.
Aracın altında, tam da motor ile egzoz borusunun birleştiği o sıcak hatta bir şeyler ters gitmeye başladığında ses de değişir. Rölantide beklerken alt taraftan gelen metalik bir zırıltı veya sarsıntılı çalışma, seramik peteğin kırılıp kutunun içinde serbestçe sallandığının belirgin kanıtıdır. Bazen de gaza bastığınızda egzozdan bildiğiniz çürük yumurta kokusu yayılır... Yakıt tam yanmadığı için ortaya çıkan kükürt gazı dönüşüme uğrayamaz ve doğrudan atmosfere salınır. Egzoz emisyon değerleri o an tavan yapar; muayeneden geçmeniz artık tamamen imkansız bir hal almıştır.
Yanma odasına yeterince taze hava girememesinin sebebi, egzoz tarafındaki geri basıncın silindirlerin içini tam boşaltamamasıdır aslında. Turbo şarjlı araçlarda bu durum turbonun besleme basıncını düşürür, atmosferik motorlarda ise direkt tork kaybı olarak sürücüye yansır. Yakıt tüketimi bir anda %20-30 civarında artar; yani araba gitmediği gibi depoyu da adeta sömürmeye başlar. Göstergedeki o lamba bazen yanıp söner, bazen sabit kalır... Lambanın sürekli yanması sorunun kronikleştiğini ve katalizörün tamamen dolduğunu gösterir.
Egzoz gazının sıcaklığını ve oksijen oranını kontrol eden iki farklı O2 sensörü vardır; biri konvertörün girişinde, diğeri ise tam çıkışında durur. Girişteki sensörle çıkıştaki sensör aynı veriyi okumaya başladığında, araç beyni katalitik dönüştürücünün görevini yapmadığını anlar ve hemen arıza lambasını yakar. Bazen sorun sadece bu sensörlerin kablosundaki bir kopukluktan ibarettir, ama çoğunlukla seramik peteklerin karbon kurumlarıyla kaplanmış olması asıl nedendir. Zengin karışımla çalışan bir motor, yani silindirlere fazladan benzin veya motorin gönderen bir arıza, bu değerli parçanın ömrünü yarı yarıya kısaltır.
Ustanız size direkt parçayı değiştirelim diyebilir, fakat öncelikle sorunun kök nedenini yani bujileri ve ateşleme bobinlerini kontrol ettirmek çok daha mantıklı bir adımdır. Çıkma parça almak ya da içini boşalttırıp iptal etmek görünürde ucuz bir kaçış yoludur... Ancak iptal edilen bir egzoz sistemi hem çevreye aşırı zehirli gaz salar hem de yeni nesil araçlarda motor beyninin sürekli hata moduna geçmesine yol açar. Kaliteli bir temizleme sıvısı veya yüksek ısıda yapılan rejenere işlemleri bazen tıkanıklığı açabilir. Erken teşhis koyup müdahale ettiğinizde, cebinizi yakacak devasa bir yedek parça faturasından son anda kurtulmuş olursunuz.
