Murat Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Otomobilinizle geri geri gitmek istediğinizde o vites kolunun bir türlü yuvasına oturmaması, sürücünün sabrını sınayan en net anlardan biridir. Debriyaja sonuna kadar basarsınız, kas gücünüzü kullanırsınız ama nafile; şanzımandan gelen o sinir bozucu sürtünme sesiyle baş başa kalırsınız. Çoğu zaman sorunun büyüklüğünü kestiremez, hemen en yakın tamirciyi aramayı düşünürüz. Aslında modern manuel vites kutularının doğasında, geri vites dişlisinin diğerleri gibi senkronize bir yapıya sahip olmaması yatar. Yani dişliler tam olarak durmadan o eşleşme gerçekleşmez... İnatçı bir çocuk gibi direnen vites koluna karşı yapılabilecek ilk şey, aracı milimetrik bile olsa tamamen durdurmaktır.
Debriyaj pedalının zemin halısına takılması ya da hidrolik sistemdeki ufacık bir hava boşluğu, tüm vites geçiş mekanizmasını felç etmeye yeter. Ayağınız pedalın dibine kadar indiğinde bile sistem aslında ayrılma işlemini tam olarak gerçekleştiremiyor olabilir. Mekanik bir kör düğüm. Bu durumda debriyajı tamamen bırakıp, vitesi boşa alıp, pedala yeniden ve bu kez daha kararlı basmak şaşırtıcı şekilde işi çözer. Çift debriyaj yapmak, eski toprak şoförlerin iyi bildiği ama şimdilerde unuttuğumuz harika bir reflekstir. Şanzıman yağının ömrünü tamamlamış olması da bu direncin arkasındaki gizli düşmandır; vizkozitesini kaybeden yağ, dişlilerin rahatça kaymasını engeller.
Şanzımanın içindeki o karmaşık dişli düzeni bazen sadece yanlış açıda durduğu için birbirine geçmeyi reddeder. Çözüm sanılandan çok daha basittir: vites kolunu önce birinci vitese takıp arabayı birkaç santim ileri oynatmak, ardından tekrar geri vitesi denemek. Dişlilerin konumunu manuel olarak değiştirdiğimizde, o kilitlenme aniden ortadan kalkıverir. Neden her seferinde en kötüsünü düşünüyoruz ki? Bazen sadece mekanik bir hizalama problemidir karşılaştığımız durum. Küçük bir hamle, sıkışmış dişlilerin aradıkları o boşluğu bulmalarını sağlar ve yolunuza kaldığınız yerden devam edersiniz.
Vites mekanizmasını şanzıman kutusuna bağlayan çubukların zamanla aşınması veya ayarından sapması, kolun olması gereken mesafeye ulaşmasını engeller. Siz kolu geri vites konumuna ittiğinizi sanırsınız ancak alttaki mekanizma çoktan pes etmiştir. Zamanın ve yolların getirdiği yıpranma payı... Eğer aracınız soğukken bu sorunu daha sık yapıyor, ısındığında ise adeta yağ gibi akıyorsa, gözünüzü şanzıman yağı seviyesine dikmeniz gerekir. Bakımı ihmal edilmiş bir şanzıman, sürücüsüne en beklemediği anda bu tarz küçük sürprizler yapmayı sever. Kronikleşen geçmeme durumlarında ise zorlamayı bırakıp bir uzmanın kapısını çalmak, daha büyük bir dişli kırılmasının önüne geçecektir.
Debriyaj pedalının zemin halısına takılması ya da hidrolik sistemdeki ufacık bir hava boşluğu, tüm vites geçiş mekanizmasını felç etmeye yeter. Ayağınız pedalın dibine kadar indiğinde bile sistem aslında ayrılma işlemini tam olarak gerçekleştiremiyor olabilir. Mekanik bir kör düğüm. Bu durumda debriyajı tamamen bırakıp, vitesi boşa alıp, pedala yeniden ve bu kez daha kararlı basmak şaşırtıcı şekilde işi çözer. Çift debriyaj yapmak, eski toprak şoförlerin iyi bildiği ama şimdilerde unuttuğumuz harika bir reflekstir. Şanzıman yağının ömrünü tamamlamış olması da bu direncin arkasındaki gizli düşmandır; vizkozitesini kaybeden yağ, dişlilerin rahatça kaymasını engeller.
Şanzımanın içindeki o karmaşık dişli düzeni bazen sadece yanlış açıda durduğu için birbirine geçmeyi reddeder. Çözüm sanılandan çok daha basittir: vites kolunu önce birinci vitese takıp arabayı birkaç santim ileri oynatmak, ardından tekrar geri vitesi denemek. Dişlilerin konumunu manuel olarak değiştirdiğimizde, o kilitlenme aniden ortadan kalkıverir. Neden her seferinde en kötüsünü düşünüyoruz ki? Bazen sadece mekanik bir hizalama problemidir karşılaştığımız durum. Küçük bir hamle, sıkışmış dişlilerin aradıkları o boşluğu bulmalarını sağlar ve yolunuza kaldığınız yerden devam edersiniz.
Vites mekanizmasını şanzıman kutusuna bağlayan çubukların zamanla aşınması veya ayarından sapması, kolun olması gereken mesafeye ulaşmasını engeller. Siz kolu geri vites konumuna ittiğinizi sanırsınız ancak alttaki mekanizma çoktan pes etmiştir. Zamanın ve yolların getirdiği yıpranma payı... Eğer aracınız soğukken bu sorunu daha sık yapıyor, ısındığında ise adeta yağ gibi akıyorsa, gözünüzü şanzıman yağı seviyesine dikmeniz gerekir. Bakımı ihmal edilmiş bir şanzıman, sürücüsüne en beklemediği anda bu tarz küçük sürprizler yapmayı sever. Kronikleşen geçmeme durumlarında ise zorlamayı bırakıp bir uzmanın kapısını çalmak, daha büyük bir dişli kırılmasının önüne geçecektir.
