Erem Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Debriyaj pedalının o eski, tanıdık direnci bir anda kaybolduysa hikaye başlamış demektir. Ayağınızın altındaki o hissin yumuşaması, pamuk gibi olması hiç hayra alamet değil... Sol ayağımızla kurduğumuz o sessiz bağ koptuğu an, sanayinin yolları görünür. Pedalın dibe vurup geri gelmemesi ya da vitese geçirmek için kas gücü uygulamak zorunda kalmamız hep aynı kapıya çıkıyor. Debriyaj merkezleri kaçırıyor olabilir, hidrolik bitmiş olabilir. Bir sabah arabaya bindiğinizde o pedalın size direnmediğini görürseniz, hemen bir ustaya görünmekte fayda var.
Vites kutusundan gelen o tuhaf, metalik sürtünme sesi aslında şanzımanın sessiz çığlığıdır. Durup dururken, özellikle araç boştayken bile alt taraftan bir uğultu, bir tırmalama sesi duyuyorsanız dişliler birbirini yiyor demektir. Yağsız kalan bir şanzıman ne kadar dayanabilir ki? Belki de içindeki rulmanlar ömrünü tamamladı, bilyalar dağılmak üzere... Araba resmen altınızda ağlıyor, duymamak için radyoyu açmak sadece kaçış olur. Şanzıman yağı azaldığında o dişlilerin birbirine her değişi, ömründen ömür götürür aracın.
Tam hızlanacakken vitesin kendi kendine "çat" diye boşa atması kadar insanı ürküten çok az şey vardır. Siz tam gaza basmışken, araba bir anda devirlenip boşa çıktığında direksiyonda öylece kalakalırsınız. Bu sadece can sıkıcı bir durum değil, aynı zamanda ciddi bir güvenlik zaafiyeti. Senkronmeçler aşındığında, vites hilalleri yıprandığında dişliler birbirini tutamaz hale gelir. Vitesi elinizle tutarak sürmeye çalışmak? Büyük hata, şanzımanı tamamen elinize alırsınız. Eğer vites yerinde durmuyorsa, o mekanizma içeride artık dikiş tutmuyor demektir.
O çok sevdiğimiz, arabayı sürdüğümüzü hissettiren vites geçişleri bir anda bir işkenceye, bir bilek güreşine dönüşüverir. Sabahları soğukta vitese geçmeyen, sanki arkasında bir duvar varmış gibi direnen o kol... Özellikle birinci ve geri vitese geçişlerde o dişli sıyırma sesi, hani o ciğerimizi söken "gırç" sesi yok mu? Senkronmeç dediğimiz o küçük pirinç parçalar görevini yapamadığında, dişlilerin hızını eşitleyemediğinde bu kabusu yaşarız. Zorlamayın, vites kolunu kırmaya çalışmanın kimseye faydası yok.
Aracın altına eğildiğinizde o koyu, ağır kokulu kırmızımsı yağı görmek canınızı sıkmaya yeter. Motor yağına benzemez şanzıman yağı, kokusu bile ağırdır, hemen ayırt edersiniz. Keçelerden, contalardan sızan her damla, şanzımanın içindeki o devasa mekanik saatin susuz kalması anlamına geliyor. Yağ biterse ısı artar; ısı artarsa her şey birbirine kaynar ve kilitlenir... O küçücük sızıntıyı önemsemeyip yola devam etmek, ileride sıfır bir şanzıman parası ödemeyi göze almaktır aslında. Keskin bir koku ve alt tarafta biriken birkaç damla sıvı görüyorsanız, o araba artık lifte kalkmak istiyordur.
Vites kutusundan gelen o tuhaf, metalik sürtünme sesi aslında şanzımanın sessiz çığlığıdır. Durup dururken, özellikle araç boştayken bile alt taraftan bir uğultu, bir tırmalama sesi duyuyorsanız dişliler birbirini yiyor demektir. Yağsız kalan bir şanzıman ne kadar dayanabilir ki? Belki de içindeki rulmanlar ömrünü tamamladı, bilyalar dağılmak üzere... Araba resmen altınızda ağlıyor, duymamak için radyoyu açmak sadece kaçış olur. Şanzıman yağı azaldığında o dişlilerin birbirine her değişi, ömründen ömür götürür aracın.
Tam hızlanacakken vitesin kendi kendine "çat" diye boşa atması kadar insanı ürküten çok az şey vardır. Siz tam gaza basmışken, araba bir anda devirlenip boşa çıktığında direksiyonda öylece kalakalırsınız. Bu sadece can sıkıcı bir durum değil, aynı zamanda ciddi bir güvenlik zaafiyeti. Senkronmeçler aşındığında, vites hilalleri yıprandığında dişliler birbirini tutamaz hale gelir. Vitesi elinizle tutarak sürmeye çalışmak? Büyük hata, şanzımanı tamamen elinize alırsınız. Eğer vites yerinde durmuyorsa, o mekanizma içeride artık dikiş tutmuyor demektir.
O çok sevdiğimiz, arabayı sürdüğümüzü hissettiren vites geçişleri bir anda bir işkenceye, bir bilek güreşine dönüşüverir. Sabahları soğukta vitese geçmeyen, sanki arkasında bir duvar varmış gibi direnen o kol... Özellikle birinci ve geri vitese geçişlerde o dişli sıyırma sesi, hani o ciğerimizi söken "gırç" sesi yok mu? Senkronmeç dediğimiz o küçük pirinç parçalar görevini yapamadığında, dişlilerin hızını eşitleyemediğinde bu kabusu yaşarız. Zorlamayın, vites kolunu kırmaya çalışmanın kimseye faydası yok.
Aracın altına eğildiğinizde o koyu, ağır kokulu kırmızımsı yağı görmek canınızı sıkmaya yeter. Motor yağına benzemez şanzıman yağı, kokusu bile ağırdır, hemen ayırt edersiniz. Keçelerden, contalardan sızan her damla, şanzımanın içindeki o devasa mekanik saatin susuz kalması anlamına geliyor. Yağ biterse ısı artar; ısı artarsa her şey birbirine kaynar ve kilitlenir... O küçücük sızıntıyı önemsemeyip yola devam etmek, ileride sıfır bir şanzıman parası ödemeyi göze almaktır aslında. Keskin bir koku ve alt tarafta biriken birkaç damla sıvı görüyorsanız, o araba artık lifte kalkmak istiyordur.
