Erem Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Sabahın köründe, o hiç bitmeyen İstanbul trafiğine yetişme telaşıyla direksiyona geçip anahtarı yuvasına soktuğunuzda içinizde hep tuhaf bir umut olur; ta ki o kontağı çevirip o can sıkıcı sessizlikle karşılaşana kadar... Gösterge panelindeki ışıkların cılızlaşması, akünün o son nefesini verme çabası ya da kaputun altından gelen o kuru, ritmik "tık" sesi aslında size günün geri kalanının hiç de planladığınız gibi gitmeyeceğini fısıldar. Direksiyon başında öylece kalakalırsınız, hani derler ya, dünya başınıza yıkılır sanki. Oysa modern enjeksiyonlu motorların karmaşık labirentinde elektrik akımının izlediği yol o kadar nettir ki, ilk suçluyu bulmak için kah korozyona uğramış kutup başlarına kah o gizemli marş otomatiğinin kömürlerine bakmak gerekir. Yılların verdiği sanayi tozuyla karışık tecrübeyle sabit, araba dediğin metal yığını en zayıf halkasından kopar ve o halka genellikle hiç ummadığınız bir anda gevşeyen incecik bir şase kablosudur.
Debriyaja sonuna kadar bastınız mı, otomatik vitesliyse kol gerçekten "P" konumunda mı, yoksa aceleden arada bir yerde mi kaldı diye insan kendi kendini yemeye başlar o çaresizlik anında. Bazen de sorun o kadar gözümüzün önündedir ki, sırf karmaşık bir arıza aradığımız için alternatörün o canım kayışının koptuğunu, aküyü besleyemediğini ve dolayısıyla voltajın 11.8 V seviyesinin altına düşerek beyni kilitlediğini en son aşamada fark ederiz. Multimetreyi eline alıp ölçüm yapmayan, o voltaj değerlerindeki ufak dalgalanmaları okuyamayan birinin bu sessizliği çözmesi de pek mümkün değildir hani. Şarj dinamosunun kömürleri bitmiştir belki de, kim bilir... dynamic bir sistemin statik bir duruşa geçmesi, sadece birkaç amperlik akım eksikliğinden kaynaklanabilir ve siz orada öylece marş dinamosuna hafifçe tıklatacak bir bijon anahtarı ararken bulursunuz kendinizi.
Kaputu açtığınızda yüzünüze vuran o soğuk metal kokusu, aslında içerideki bir şeylerin ters gittiğinin habercisidir ama hangisi? Akü asidinin o keskin, geniz yakan kokusunu alıyorsanız eğer, sülfatlaşma çoktan başlamış demektir ve o kurşun plakalar artık kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine dönüştürme yeteneğini kaybetmiştir. Hani bazen takviye kablosunu bağlarsınız da o güçlü arabadan gelen akım bile sizin marş motorunu döndürmeye yetmez ya, işte tam o an marş otomatiğinin içindeki o bakır halkaların birbirine kaynadığı, akımı sargılara iletmediği andır. Sadece bir tık sesi duyarsınız, motor dönmek için en ufak bir hamle bile yapmaz, yapamaz. Volan dişlisiyle marş motorunun pinyon dişlisi arasındaki o milimetrik uyum bozulduğunda, dişliler birbirine geçerken o diş sıyırma sesini duyarsınız ki, o ses zaten cüzdanınızın hafifleyeceğinin en net ilanıdır.
Sigorta kutusunun kapağını açıp o şeffaf plastiklerin arkasındaki incecik tellere bakmak, adeta bir samanlıkta iğne aramak gibidir ama bazen hayat kurtarır. Ana besleme sigortasının, yani o yüksek amperli sigortalardan birinin atmış olması, tüm ateşleme ve marş sistemini felç etmeye yeter de artar bile. İmmobilizer ışığının panelde yanıp sönmesi, anahtarın içindeki o küçük çipin araç beyniyle olan bağının koptuğunu, şifreyi eşleştiremediğini söyler size usulca. Anahtarı tanımayan bir motor, siz sabaha kadar kontağı çevirseniz de yakıt pomhasına elektriği göndermez, enjektörleri açmaz. Hani bir umut yedek anahtarı getirmesi için evdekileri ararsınız ya... İşte o bekleyiş, sanayideki usta çırak ilişkilerinden tutun da modern otomotiv mühendisliğinin getirdiği o elektronik prangaların hayatımızı nasıl esir aldığına dair derin düşüncelere sevk eder insanı.
Debriyaja sonuna kadar bastınız mı, otomatik vitesliyse kol gerçekten "P" konumunda mı, yoksa aceleden arada bir yerde mi kaldı diye insan kendi kendini yemeye başlar o çaresizlik anında. Bazen de sorun o kadar gözümüzün önündedir ki, sırf karmaşık bir arıza aradığımız için alternatörün o canım kayışının koptuğunu, aküyü besleyemediğini ve dolayısıyla voltajın 11.8 V seviyesinin altına düşerek beyni kilitlediğini en son aşamada fark ederiz. Multimetreyi eline alıp ölçüm yapmayan, o voltaj değerlerindeki ufak dalgalanmaları okuyamayan birinin bu sessizliği çözmesi de pek mümkün değildir hani. Şarj dinamosunun kömürleri bitmiştir belki de, kim bilir... dynamic bir sistemin statik bir duruşa geçmesi, sadece birkaç amperlik akım eksikliğinden kaynaklanabilir ve siz orada öylece marş dinamosuna hafifçe tıklatacak bir bijon anahtarı ararken bulursunuz kendinizi.
Kaputu açtığınızda yüzünüze vuran o soğuk metal kokusu, aslında içerideki bir şeylerin ters gittiğinin habercisidir ama hangisi? Akü asidinin o keskin, geniz yakan kokusunu alıyorsanız eğer, sülfatlaşma çoktan başlamış demektir ve o kurşun plakalar artık kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine dönüştürme yeteneğini kaybetmiştir. Hani bazen takviye kablosunu bağlarsınız da o güçlü arabadan gelen akım bile sizin marş motorunu döndürmeye yetmez ya, işte tam o an marş otomatiğinin içindeki o bakır halkaların birbirine kaynadığı, akımı sargılara iletmediği andır. Sadece bir tık sesi duyarsınız, motor dönmek için en ufak bir hamle bile yapmaz, yapamaz. Volan dişlisiyle marş motorunun pinyon dişlisi arasındaki o milimetrik uyum bozulduğunda, dişliler birbirine geçerken o diş sıyırma sesini duyarsınız ki, o ses zaten cüzdanınızın hafifleyeceğinin en net ilanıdır.
Sigorta kutusunun kapağını açıp o şeffaf plastiklerin arkasındaki incecik tellere bakmak, adeta bir samanlıkta iğne aramak gibidir ama bazen hayat kurtarır. Ana besleme sigortasının, yani o yüksek amperli sigortalardan birinin atmış olması, tüm ateşleme ve marş sistemini felç etmeye yeter de artar bile. İmmobilizer ışığının panelde yanıp sönmesi, anahtarın içindeki o küçük çipin araç beyniyle olan bağının koptuğunu, şifreyi eşleştiremediğini söyler size usulca. Anahtarı tanımayan bir motor, siz sabaha kadar kontağı çevirseniz de yakıt pomhasına elektriği göndermez, enjektörleri açmaz. Hani bir umut yedek anahtarı getirmesi için evdekileri ararsınız ya... İşte o bekleyiş, sanayideki usta çırak ilişkilerinden tutun da modern otomotiv mühendisliğinin getirdiği o elektronik prangaların hayatımızı nasıl esir aldığına dair derin düşüncelere sevk eder insanı.
