Burak Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Sanayide yıllarım geçti, o kaputun altındaki dumanı tüten motorları çok gördüm. Ford’un özellikle Ecoboost ve Duratec serilerinde termostat gövdesindeki plastik malzemenin ısı döngüsüne dayanamayıp deforme olması... Tam bir kronik baş belası. Soğutma sıvısı kütüğün kenarlarından sızmaya başladığında, o pembe antifriz kokusu kabine girmeden önce göstergedeki ibre aniden fırlayıverir. Termostat kapalı konumda takılı kaldığında devirdaim pompası sıvıyı radyötöre gönderemez, motor bloğu içinde kalan sıcaklık dakika dakika yükselir. Silindir kapak contasını yakmak, o alüminyum kapağı eğmek işten bile değil...
Hararet göstergen bir yukarı bir aşağı oynuyorsa, radyatör alt hortumunu elinle kontrol ettiğinde buz gibi ama üst hortum alev alıyorsa ne yapacaksın? Termostat valfinin gövdesindeki bi-metal yayın esnekliğini yitirdiğini, o mumu eriten mekanizmanın aşırı ısınmadan kitlendiğini anlamak çok zor değil. ECU, Coolant Temperature Sensor (CTS) verisinden tutarsızlık algıladığı anda fanı son devirde çalıştırmaya başlar. Fan uçak gibi ses çıkarır ama motor bir türlü soğumaz. Hatta bazen arıza kodlarında P0128’i görürsün; yani soğutma sıvısı termostatik ayar sıcaklığına ulaşamıyordur.
Orijinal ekipman üreticilerinin kullandığı gövdeler plastik composite malzeme, zamanla gevrekleşiyor işte. Sırf birkaç gram hafiflik olsun diye konan o parça, antfrizi zamanında değiştirmediğinde kireçlenmeyle birleşip kilitleniyor. Yetkili servise gitsen hemen komple manifold altı kütüğü değişelim derler. Oysa bazen sorun sadece termostatın içindeki conta oringinin genleşip valfin hareketini engellemesinden ibaret. Pirinç gövdeli aftermarket ürünler takanlar var, daha mı uzun ömürlü oluyor... Debisi doğru hesaplanmamış bir termostat takarsan bu sefer de winter-mode'da motor optimum çalışma sıcaklığı olan 90-105 derece bandına gelemez. Zengin karışımda kalır araba, yakıtı adeta içer.
Uzun yoldasın, otobanda giderken ansızın kaloriferin soğuk üflemeye başladığını fark ettin mi hiç? Termostat açık konumda takılı kalmıştır, rüzgarı yedikçe soğuyan sıvı motoru ısıtmaz. Kalorifer peteğine sıcak su gitmez. Yakıt tüketimi göstergesine bakarsın, 100 kilometrede 2 litre fazla yakmaya başlamışsın. Hatta o esnada hararet göstergesi dibe vurur, sıfıra düşer. Arıza yok sanırsın ama aslında motor buz gibi çalıştığı için piston toleransları aşınır, segmanlar silindir cidarlarını çizer...
Radyatör kapağını gevşetip de yedek su deposundaki fokurdamayı gördüğün an iş işten geçmiş olabilir. O yüzden Ford kullanıyorsan 60 bin kilometrede bir o termostat kütüğünü sızdırmazlık contasıyla birlikte yenilemek şart. Antifriz değişiminde saf su yerine çeşme suyu koyan usta görürsen hemen kaç oradan. Silikat birikintisi o hassas termostat iğnesini tıkadığında, gece yarısı dağ başında çekici beklemek kaçınılmaz olur... Aklında olsun, o küçük pirinç parça koskoca motorun kalbi sayılır.
Hararet göstergen bir yukarı bir aşağı oynuyorsa, radyatör alt hortumunu elinle kontrol ettiğinde buz gibi ama üst hortum alev alıyorsa ne yapacaksın? Termostat valfinin gövdesindeki bi-metal yayın esnekliğini yitirdiğini, o mumu eriten mekanizmanın aşırı ısınmadan kitlendiğini anlamak çok zor değil. ECU, Coolant Temperature Sensor (CTS) verisinden tutarsızlık algıladığı anda fanı son devirde çalıştırmaya başlar. Fan uçak gibi ses çıkarır ama motor bir türlü soğumaz. Hatta bazen arıza kodlarında P0128’i görürsün; yani soğutma sıvısı termostatik ayar sıcaklığına ulaşamıyordur.
Orijinal ekipman üreticilerinin kullandığı gövdeler plastik composite malzeme, zamanla gevrekleşiyor işte. Sırf birkaç gram hafiflik olsun diye konan o parça, antfrizi zamanında değiştirmediğinde kireçlenmeyle birleşip kilitleniyor. Yetkili servise gitsen hemen komple manifold altı kütüğü değişelim derler. Oysa bazen sorun sadece termostatın içindeki conta oringinin genleşip valfin hareketini engellemesinden ibaret. Pirinç gövdeli aftermarket ürünler takanlar var, daha mı uzun ömürlü oluyor... Debisi doğru hesaplanmamış bir termostat takarsan bu sefer de winter-mode'da motor optimum çalışma sıcaklığı olan 90-105 derece bandına gelemez. Zengin karışımda kalır araba, yakıtı adeta içer.
Uzun yoldasın, otobanda giderken ansızın kaloriferin soğuk üflemeye başladığını fark ettin mi hiç? Termostat açık konumda takılı kalmıştır, rüzgarı yedikçe soğuyan sıvı motoru ısıtmaz. Kalorifer peteğine sıcak su gitmez. Yakıt tüketimi göstergesine bakarsın, 100 kilometrede 2 litre fazla yakmaya başlamışsın. Hatta o esnada hararet göstergesi dibe vurur, sıfıra düşer. Arıza yok sanırsın ama aslında motor buz gibi çalıştığı için piston toleransları aşınır, segmanlar silindir cidarlarını çizer...
Radyatör kapağını gevşetip de yedek su deposundaki fokurdamayı gördüğün an iş işten geçmiş olabilir. O yüzden Ford kullanıyorsan 60 bin kilometrede bir o termostat kütüğünü sızdırmazlık contasıyla birlikte yenilemek şart. Antifriz değişiminde saf su yerine çeşme suyu koyan usta görürsen hemen kaç oradan. Silikat birikintisi o hassas termostat iğnesini tıkadığında, gece yarısı dağ başında çekici beklemek kaçınılmaz olur... Aklında olsun, o küçük pirinç parça koskoca motorun kalbi sayılır.
