ESP ABS Sensörü Arızası Belirtileri

[Emre Usta]

Bir sabah direksiyonun başına geçip anahtarı çevirdiğinizde, gösterge panelinde aniden yanan o iki sarı ışık insanın neşesini bir anda kaçırmaya yeter. Direksiyonun hemen arkasında beliren ABS ve ESP sembolleri, aslında arabanızın size sessizce "bir şeyler yolunda gitmiyor" deme şeklidir. Çoğu sürücü bu ışıkları görünce büyük bir motor arızasıyla karşı karşıya olduğunu sanıp paniğe kapılır. Oysa mesele genellikle tekerleklerin dibinde, çamurun ve tozun içinde sessizce çalışan küçücük bir elektrik sensöründen ibarettir... Yine de o küçük parçanın susması, aracınızın en kritik güvenlik ağının bir anda devre dışı kalması anlamına gelir.

Viraja biraz hızlı girdiğinizde arabanın arkasının hafifçe kayar gibi olup sonra kendini toplaması tesadüf değildir. Normalde siz fark etmeseniz bile ESP sistemi milisaniyeler içinde devreye girer, tekerleklere tek tek fren yaptırarak sizi yolda tutar. Sensör bozulduğunda ise o gizli el bir anda yok olur. Islak bir zeminde veya sert bir virajda araba artık sadece sizin direksiyon yeteneğinize kalır. Bazen kendinizi çok usta bir sürücü gibi hissedebilirsiniz ama fizik kuralları devreye girdiğinde o elektronik yardımcının yokluğu insanı soğuk terler döktürür.

Pedalın altındaki o tuhaf, mekanik vuruntu hissini kaybettiğiniz an, fren sisteminizin tüm karakteri değişmiş demektir. Güvenli bir mesafeden aniden frene bastığınızda tekerleklerin kilitlenip aracın kızaklaması, ABS’nin devre dışı kaldığının en net göstergesidir. Eski model arabalardaki gibi pedala pompalayarak fren yapmayı hatırlamak zorunda kalmak istemezsiniz, değil mi? Sensör yanlış veya eksik bilgi gönderdiğinde, araç bilgisayarı tekerleklerin döndüğünü anlayamaz. Hal böyle olunca da en ufak bir sert frenleme anında araba kontrolünüzden çıkıp gitmeye meyilli hale gelir.

Direksiyonu çevirirken hissettiğiniz o hafif sertlik veya hafifleme, sadece hidrolikten kaynaklanmıyor olabilir. Günümüz araçlarında direksiyon hassasiyeti bile tekerleklerden gelen hız verisine göre ayarlanıyor. Sensör arızalandığında beyin aracın kaçla gittiğini tam kestiremez. Haliyle otobanda giderken pamuk gibi gevşek bir direksiyonla ya da park etmeye çalışırken taş gibi sertleşmiş bir simit ile baş başa kalabilirsiniz... Bazen küçük bir sensör hatası, sürüş keyfinizi baştan sona değiştirmeye yeter.

Gereksiz yere devreye giren frenler, durduk yere pedalın tepmesi ve kayma sembolünün durup dururken yanıp sönmesi sinirlerinizi ciddi şekilde bozabilir. Düz yolda, kuru asfalt üstünde sakin sakin ilerlerken arabanın kendi kendine fren yapmaya çalıştığını hissetmek kadar ürkütücü çok az şey vardır. Sensör henüz tam kopmamış ama yanlış sinyal üretiyorsa, aracın beyni sizi kayıyor sanıp müdahale etmeye kalkar. Saçma sapan zamanlarda ortaya çıkan bu yalancı tepkiler, gerçek bir arızanın yaklaştığının en açık habercisidir.

Sanayiye gitmeden önce tekerleklerin arkasına göz atıp kabloları kontrol etmek, bazen sizi yüzlerce liralık masraftan kurtarabilir. Çamurlu bir yoldan geçtikten sonra sensörün ucuna yapışan bir çamur katmanı ya da biriken balata tozu, sinyalin kesilmesine yetip artar bile. Bazen sadece bir sprey temizleyici sıkarak çözebileceğiniz bir durum için günlerce usta peşinde koşmak insanı gerçekten yoruyor. Tabii kablo kopmuşsa veya parçanın kendisi kavrulmuşsa değişimden başka çare kalmaz.

Güvenliği ertelemek, kumar oynamaktan farksızdır. Göstergedeki o sarı ışıklar sizi yolda bırakmaz, araba gitmeye devam eder ama durmanız gerektiğinde işler değişir. İlk fırsatta bir ustaya uğrayıp bilgisayara bağlatmak, hangi tekerleğin sensörünün küstüğünü anlamanın en kestirme yoludur. Kendi canınızı ve sevdiklerinizi riske atmaya değmez, altı üstü bir sensör deyip geçmeyin...