Osman Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Günlük koşturmaca içinde arabaya bindiğimizde gösterge panelinde aniden yanan o sarı motor ışığıyla göz göze gelmek çoğumuzun tadını kaçırmaya yeter de artar bile. Aslında dizel araç kullananlar olarak artık bu sürprizlere biraz şerbetliyiz sanki, yine de insan içten içe "acaba büyük bir masraf mı geliyor" diye endişelenmeden edemiyor. İşte tam bu anlarda arkada sessiz sedasız çalışan ama dizel partikül filtresinin kalbi sayılan o küçük parçayı, yani DPF diferansiyel basınç sensörünü hatırlamak gerekiyor. Filtrenin girişindeki ve çıkışındaki gaz basıncını milisaniyelik aralıklarla ölçüp motor kontrol ünitesine sürekli veri aktaran bu minik bileşen, sistemin ne zaman dolduğunu ve ne zaman kendi kendini temizlemesi gerektiğini belirleyen yegane hakem konumunda. O doğru çalışmadığında araç filtreyi doldu sanıp gereksiz rejenerasyon başlatabiliyor ya da tam tersi, tıkanıklığı hiç fark etmeyip koskoca filtreyi kullanılmaz hale getirebiliyor... Yani anlayacağınız, küçük boyuna bakmadan koca bir sistemin kaderini elinde tutan oldukça kritik bir oyuncudan bahsediyoruz.
Geçenlerde usta bir dostumuzla çay içerken bu konuyu detaylıca konuştuk da, meğer sanayi sitelerine çekilen çoğu dizel aracın arkasında yatan gizli kahraman ya da suçlu tam olarak bu sensör hatasıymış. Zamanla egzoz gazının taşıdığı kurum, nem ve aşırı sıcaklık farkları bu hassas elektronik parçanın hortumlarını tıkıyor veya içindeki diyaframın yapısını bozup yanlış ölçümler yapmasına neden oluyor. Sensör bozulduğunda iletilen voltaj değerleri sapmaya başladığı için aracın beyni de ne yapacağını şaşırıp hemen kendini koruma moduna alıveriyor. Gaza bastığınızda o eski çekişi bulamamanız, aracın adeta arkasından biri çekiyormuş gibi isteksizce hızlanması veya yakıt tüketiminin bir anda görünür şekilde tırmanışa geçmesi hep bu kafa karışıklığının sahaya yansıyan sonuçları. Araba size bir şeylerin yolunda gitmediğini bağıra bağıra anlatmaya çalışıyor aslında, sadece doğru dili okumayı bilmek lazım.
Peki bu arızayı tam olarak nasıl teşhis edeceğiz, yani sorunun filtrede mi yoksa sadece bu küçücük sensörde mi olduğunu anlamanın pratik bir yolu var mı acaba? İşin uzmanları genellikle işe sensöre bağlanan o iki ince kauçuk hortumu kontrol ederek başlıyor; çünkü bazen sensörün kendisi sapasağlam olsa bile bu hortumların çatlaması veya içinin zift gibi kurumla dolması hatalı basınç farkı okunmasına yol açabiliyor. Borular temiz ve sağlam görünüyorsa, teşhis cihazına bağlayıp canlı veri takibi yapmak ve aracın rölantideki ile yüksek devirdeki milibar değerlerini incelemek en doğru adım oluyor. Beklenen aralığın çok dışında, saçma sapan sabit bir değer üreten bir sensör zaten "ben artık bittim" diye bas bas bağırıyordur. Parçayı değiştirmek gözünüzde hiç büyümesin, çoğunlukla tek bir civata ve bir soketten ibaret oldukça basit bir işlem; ancak değişim sonrasında o yeni parçayı bilgisayar üzerinden araca tanıtmayı, yani sıfırlama adaptasyonunu yapmayı sakın ama sakın ihmal etmemek gerekiyor.
Bazen bütçeyi korumak adına sensör arızalandığında hemen yan sanayi veya ne olduğu belirsiz muadil parçalara yönelme eğiliminde olabiliyoruz ki, bu durum uzun vadede başımıza çok daha büyük dertler açabiliyor. Ucuz sensörlerin basınç hassasiyeti orijinali kadar kararlı olmadığı için, araba birkaç ay sonra yine aynı hataları vermeye ve partikül filtresini gereksiz yere yakmaya başlayabilir. O yüzden bu tarz doğrudan emisyonu ve motor sağlığını ilgilendiren hassas parçalarda kaliteden ödün vermemek, bir kere düzgün harcama yapıp kafayı rahat ettirmek en mantıklı yol gibi duruyor. Düzenli bakımlarda egzoz hattındaki bu gizli muhafızları kontrol ettirmek, uzun otoyol sürüşlerinde aracın kendi kendini temizlemesine fırsat tanımak ve kaliteli yakıt kullanmak, hem cebimizi hem de aracımızın ömrünü korumanın en tatlı, en zahmetsiz yöntemi...
Geçenlerde usta bir dostumuzla çay içerken bu konuyu detaylıca konuştuk da, meğer sanayi sitelerine çekilen çoğu dizel aracın arkasında yatan gizli kahraman ya da suçlu tam olarak bu sensör hatasıymış. Zamanla egzoz gazının taşıdığı kurum, nem ve aşırı sıcaklık farkları bu hassas elektronik parçanın hortumlarını tıkıyor veya içindeki diyaframın yapısını bozup yanlış ölçümler yapmasına neden oluyor. Sensör bozulduğunda iletilen voltaj değerleri sapmaya başladığı için aracın beyni de ne yapacağını şaşırıp hemen kendini koruma moduna alıveriyor. Gaza bastığınızda o eski çekişi bulamamanız, aracın adeta arkasından biri çekiyormuş gibi isteksizce hızlanması veya yakıt tüketiminin bir anda görünür şekilde tırmanışa geçmesi hep bu kafa karışıklığının sahaya yansıyan sonuçları. Araba size bir şeylerin yolunda gitmediğini bağıra bağıra anlatmaya çalışıyor aslında, sadece doğru dili okumayı bilmek lazım.
Peki bu arızayı tam olarak nasıl teşhis edeceğiz, yani sorunun filtrede mi yoksa sadece bu küçücük sensörde mi olduğunu anlamanın pratik bir yolu var mı acaba? İşin uzmanları genellikle işe sensöre bağlanan o iki ince kauçuk hortumu kontrol ederek başlıyor; çünkü bazen sensörün kendisi sapasağlam olsa bile bu hortumların çatlaması veya içinin zift gibi kurumla dolması hatalı basınç farkı okunmasına yol açabiliyor. Borular temiz ve sağlam görünüyorsa, teşhis cihazına bağlayıp canlı veri takibi yapmak ve aracın rölantideki ile yüksek devirdeki milibar değerlerini incelemek en doğru adım oluyor. Beklenen aralığın çok dışında, saçma sapan sabit bir değer üreten bir sensör zaten "ben artık bittim" diye bas bas bağırıyordur. Parçayı değiştirmek gözünüzde hiç büyümesin, çoğunlukla tek bir civata ve bir soketten ibaret oldukça basit bir işlem; ancak değişim sonrasında o yeni parçayı bilgisayar üzerinden araca tanıtmayı, yani sıfırlama adaptasyonunu yapmayı sakın ama sakın ihmal etmemek gerekiyor.
Bazen bütçeyi korumak adına sensör arızalandığında hemen yan sanayi veya ne olduğu belirsiz muadil parçalara yönelme eğiliminde olabiliyoruz ki, bu durum uzun vadede başımıza çok daha büyük dertler açabiliyor. Ucuz sensörlerin basınç hassasiyeti orijinali kadar kararlı olmadığı için, araba birkaç ay sonra yine aynı hataları vermeye ve partikül filtresini gereksiz yere yakmaya başlayabilir. O yüzden bu tarz doğrudan emisyonu ve motor sağlığını ilgilendiren hassas parçalarda kaliteden ödün vermemek, bir kere düzgün harcama yapıp kafayı rahat ettirmek en mantıklı yol gibi duruyor. Düzenli bakımlarda egzoz hattındaki bu gizli muhafızları kontrol ettirmek, uzun otoyol sürüşlerinde aracın kendi kendini temizlemesine fırsat tanımak ve kaliteli yakıt kullanmak, hem cebimizi hem de aracımızın ömrünü korumanın en tatlı, en zahmetsiz yöntemi...
