Mehmet Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Sanayiye her gittiğimizde usta kapağı kaldırıp bakıyor ya, işte o küçük plastik parçanın aslında motorun kalbindeki devasa elektrik trafiğini yönettiğini çoğumuz gözden kaçırıyoruz. Zamanla buji kablolarından gelen yüksek voltajın oluşturduğu elektrik arkları, o döküm malzemenin iç yüzeyinde ve platin kontak noktalarında görünmez mikro çatlaklar açıyor; oksitlenme başlıyor, korozyon içeri sızıyor ve akım bir noktadan sonra atlaması gereken yere değil, gövdeye kaçıyor. Araç sabahsız çalışmıyorsa, yağmurlu günlerde marşa bastığınızda o uyuz nem kokusuyla birlikte motor sarsıntılı devirlerle boğuluyorsa ya da gaza yüklendiğinizde tekleme hissi doğrudan direksiyona vuruyorsa, değişim vakti çoktan gelmiştir demektir. Platinlerin ucundaki o kararma basit bir birikinti değil aslında, yüksek gerilim altında eriyen iletken malzemenin son çırpınışları... Yani otomobil bize açıkça sinyal veriyor ama biz genelde benzin filtresine veya depodaki yakıta suç atmayı seçiyoruz.
Rotorun yüksek devirde dönerek statör kontaklarına elektrik dağıttı o kapalı oda, sürekli değişen motor sıcaklığı ve dış ortamın nemi yüzünden adeta bir küçük cehenneme dönüşüyor. Sentetik kauçuk veya bakalit türevi sağlam sert malzemeden üretilmiş olsalar bile, her kıvılcımda ortaya çıkan yüksek ısı ve ozon gazı o sert yapıyı zamanla gevretiyor; parçanın yalıtım direnci sıfırlanıyor. Ustaya gidip "abi bu araba gaza basınca neden boğuluyor" diye sorduğumuzda hemen bujileri değiştirmeye kalkışırız çoğumuz, oysa asıl sorun o akımı bujilere taşıyan ana dağıtım noktasındaki karbon fırçasının aşınmış olmasıdır... Bazen parça dışarıdan pırıl pırıl görünür, hiçbir deformasyon emaresi göstermez ama içi tamamen saç teli kalınlığında elektrik yollarıyla dolmuştur. Şayet distribütör kapağındaki o minik karbon çubuk tamamen gömüldüyse veya yay esnekliğini kaybettiyse, hemen orada müdahale etmek, yolda kalmadan o parçayı yenisiyle değiştirmek şart.
Sadece km bazlı bir bakım periyoduna takılıp kalmak ne kadar doğru ki, neticede şehir içi trafikte dur-kalk yaparken de o distribütör miline bağlı mekanizma aralıksız çalışmaya ve elektrik iletmeye devam ediyor. Genelde kırk elli bin kilometrede bir buji kablolarıyla birlikte takımı yenilemek en mantıklı adım; ancak nemli bir şehirde yaşıyorsanız veya motor alt muhafazası eksikse su birikintilerinden sıçrayan sular bu süreci yarı yarıya kısaltır... Bir bakmışsınız en beklenmedik anda, ıslak bir asfatta kırmızı ışıkta beklerken motor pat diye stop etmiş. Değişim periyodunu aksatmamak lazım zira o kaçak elektrik sadece performans düşürmekle kalmıyor, ateşleme bobinine aşırı yük bindirip o pahalı ana bileşeni de yakabiliyor.
Peki o kapağı değiştirmeye karar verdik diyelim, piyasada satılan ucuz yan sanayi plastik parçalarla bu işi çözebilir miyiz gerçekten? Yan sanayi ürünlerin içindeki bakır iletken alaşımları o kadar kalitesiz oluyor ki, yüksek voltaj altında hemen direnç oluşturup ısınıyor ve birkaç ay geçmeden aynı sorunları sil baştan yaşatıyor sürücüye. O yüzden malzemenin orijinal kalıptan çıkmış olmasına, pirinç veya bakır terminallerin et kalınlığına ve üzerindeki conta sızdırmazlığına mutlaka dikkat etmeliyiz... Kaliteli bir kapak taktığınızda motorun rölanti devrindeki o mikro titremelerin bir anda nasıl bıçak gibi kesildiğini, gaza bastığınızdaki o canlı tepkiyi anında fark edeceksiniz. Kapağı takarken ateşleme sırasını karıştırmamak için buji kablolarını teker teker söküp yeni kapağa aktarmak da işin en kritik püf noktası elbette.
Rotorun yüksek devirde dönerek statör kontaklarına elektrik dağıttı o kapalı oda, sürekli değişen motor sıcaklığı ve dış ortamın nemi yüzünden adeta bir küçük cehenneme dönüşüyor. Sentetik kauçuk veya bakalit türevi sağlam sert malzemeden üretilmiş olsalar bile, her kıvılcımda ortaya çıkan yüksek ısı ve ozon gazı o sert yapıyı zamanla gevretiyor; parçanın yalıtım direnci sıfırlanıyor. Ustaya gidip "abi bu araba gaza basınca neden boğuluyor" diye sorduğumuzda hemen bujileri değiştirmeye kalkışırız çoğumuz, oysa asıl sorun o akımı bujilere taşıyan ana dağıtım noktasındaki karbon fırçasının aşınmış olmasıdır... Bazen parça dışarıdan pırıl pırıl görünür, hiçbir deformasyon emaresi göstermez ama içi tamamen saç teli kalınlığında elektrik yollarıyla dolmuştur. Şayet distribütör kapağındaki o minik karbon çubuk tamamen gömüldüyse veya yay esnekliğini kaybettiyse, hemen orada müdahale etmek, yolda kalmadan o parçayı yenisiyle değiştirmek şart.
Sadece km bazlı bir bakım periyoduna takılıp kalmak ne kadar doğru ki, neticede şehir içi trafikte dur-kalk yaparken de o distribütör miline bağlı mekanizma aralıksız çalışmaya ve elektrik iletmeye devam ediyor. Genelde kırk elli bin kilometrede bir buji kablolarıyla birlikte takımı yenilemek en mantıklı adım; ancak nemli bir şehirde yaşıyorsanız veya motor alt muhafazası eksikse su birikintilerinden sıçrayan sular bu süreci yarı yarıya kısaltır... Bir bakmışsınız en beklenmedik anda, ıslak bir asfatta kırmızı ışıkta beklerken motor pat diye stop etmiş. Değişim periyodunu aksatmamak lazım zira o kaçak elektrik sadece performans düşürmekle kalmıyor, ateşleme bobinine aşırı yük bindirip o pahalı ana bileşeni de yakabiliyor.
Peki o kapağı değiştirmeye karar verdik diyelim, piyasada satılan ucuz yan sanayi plastik parçalarla bu işi çözebilir miyiz gerçekten? Yan sanayi ürünlerin içindeki bakır iletken alaşımları o kadar kalitesiz oluyor ki, yüksek voltaj altında hemen direnç oluşturup ısınıyor ve birkaç ay geçmeden aynı sorunları sil baştan yaşatıyor sürücüye. O yüzden malzemenin orijinal kalıptan çıkmış olmasına, pirinç veya bakır terminallerin et kalınlığına ve üzerindeki conta sızdırmazlığına mutlaka dikkat etmeliyiz... Kaliteli bir kapak taktığınızda motorun rölanti devrindeki o mikro titremelerin bir anda nasıl bıçak gibi kesildiğini, gaza bastığınızdaki o canlı tepkiyi anında fark edeceksiniz. Kapağı takarken ateşleme sırasını karıştırmamak için buji kablolarını teker teker söküp yeni kapağa aktarmak da işin en kritik püf noktası elbette.
