Yusuf Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Yüksek hızda giderken ayağınızı hafifçe frene dokundurduğunuz an o direksiyonun elinizin altında tir tir titremesi... İnsanın tam olarak canını sıkan, hatta bir tık ürküten o an. Birçoğumuz o an direksiyona bakıp "Acaba ön takım mı dağıldı, rot balansa mı gitsem?" diye düşünürüz. Amortisörlerden şüpheleniriz, lastiğin balonu patladı sanırız. Oysa mesele çok daha basit ve doğrudan fren sistemiyle alakalı olabiliyor.
Direksiyonun fren anında titremesinin arkasındaki birinci şüpheli neredeyse her zaman fren balataları ve elbette onların doğrudan temas ettiği disklerdir. Fren balatası aşındığında ya da üzerindeki malzeme düzensiz bir şekilde diske yapıştığında, frenleme esnasında o pürüzsüz tutuş kaybolur. Balata diske her bastığında yüzeydeki o mikroskobik girintilere takılır. E haliyle o takılma hissi, tekerlekten direksiyon miline, oradan da direkt sizin avuçlarınıza kadar ulaşır.
Peki balata kendi kendine mi bu hale geliyor, durup dururken mi bozuluyor bu meret? Genellikle hayır, burada sürücü alışkanlıkları büyük rol oynuyor. Mesela uzun süre dik bir yokuştan aşağı frene basa basa indiniz diyelim... Balata da disk de alev gibi ısındı. Tam o sıcaklığın üzerine bir de yoldaki su birikintisine daldıysanız, geçmiş olsun. Aşırı ısınan metalin aniden soğuk suyla temas etmesi yüzeyin formunu bozar. Balatanın baskı yaptığı o disk eğrilir, balata da ona uyum sağlayayım derken dengesiz aşınır.
Bazen de tam tersi olur, ucuz ve kalitesiz balata seçimi yüzünden başınız ağrır. Piyasadaki bazı sert hamurlu balatalar diski adeta rende gibi kazır, pürüzsüz yüzeyi mahveder. Bir bakmışsınız diskte dalgalanmalar oluşmuş, araba her frende sallanıyor. Malzemeden kaçayım derken direksiyondaki o sinir bozucu titreşimle baş başa kalırsınız. "Biraz daha idare eder" deyip geçiştirmek mi, hiç tavsiye etmem...
Tamircinize gittiğinizde genelde doğrudan balata değişimine odaklanırlar ama sadece balatayı değiştirmek bazen çözmeye yetmez. Yeni balatayı, yüzeyi dalgalanmış eski diskin üzerine takarsanız birkaç hafta sonra aynı titreme yine başlar. Yani balata ile diski bir elmanın iki yarısı gibi düşünmek gerek. Biri bozulduysa diğerini de mutlaka kontrol ettirmek şart. Aksi halde paranız da boşa gider, direksiyondaki o titreşim stresi de bitmez.
Sorunun gerçekten balatadan mı yoksa başka bir şeyden mi kaynaklandığını anlamak aslında çok basit bir teste bakar. Aracınızla düz bir yolda ilerlerken frene basmadan sadece gaza bastığınızda titreme var mı? Yoksa titreme yalnızca ve yalnızca ayağınızı fren pedalına koyduğunuz an mı başlıyor? Cevabınız ikincisiyse, şüpheniz olmasın; oklar doğrudan fren balatasına ve disklere çevrilmiş demektir.
Direksiyonun fren anında titremesinin arkasındaki birinci şüpheli neredeyse her zaman fren balataları ve elbette onların doğrudan temas ettiği disklerdir. Fren balatası aşındığında ya da üzerindeki malzeme düzensiz bir şekilde diske yapıştığında, frenleme esnasında o pürüzsüz tutuş kaybolur. Balata diske her bastığında yüzeydeki o mikroskobik girintilere takılır. E haliyle o takılma hissi, tekerlekten direksiyon miline, oradan da direkt sizin avuçlarınıza kadar ulaşır.
Peki balata kendi kendine mi bu hale geliyor, durup dururken mi bozuluyor bu meret? Genellikle hayır, burada sürücü alışkanlıkları büyük rol oynuyor. Mesela uzun süre dik bir yokuştan aşağı frene basa basa indiniz diyelim... Balata da disk de alev gibi ısındı. Tam o sıcaklığın üzerine bir de yoldaki su birikintisine daldıysanız, geçmiş olsun. Aşırı ısınan metalin aniden soğuk suyla temas etmesi yüzeyin formunu bozar. Balatanın baskı yaptığı o disk eğrilir, balata da ona uyum sağlayayım derken dengesiz aşınır.
Bazen de tam tersi olur, ucuz ve kalitesiz balata seçimi yüzünden başınız ağrır. Piyasadaki bazı sert hamurlu balatalar diski adeta rende gibi kazır, pürüzsüz yüzeyi mahveder. Bir bakmışsınız diskte dalgalanmalar oluşmuş, araba her frende sallanıyor. Malzemeden kaçayım derken direksiyondaki o sinir bozucu titreşimle baş başa kalırsınız. "Biraz daha idare eder" deyip geçiştirmek mi, hiç tavsiye etmem...
Tamircinize gittiğinizde genelde doğrudan balata değişimine odaklanırlar ama sadece balatayı değiştirmek bazen çözmeye yetmez. Yeni balatayı, yüzeyi dalgalanmış eski diskin üzerine takarsanız birkaç hafta sonra aynı titreme yine başlar. Yani balata ile diski bir elmanın iki yarısı gibi düşünmek gerek. Biri bozulduysa diğerini de mutlaka kontrol ettirmek şart. Aksi halde paranız da boşa gider, direksiyondaki o titreşim stresi de bitmez.
Sorunun gerçekten balatadan mı yoksa başka bir şeyden mi kaynaklandığını anlamak aslında çok basit bir teste bakar. Aracınızla düz bir yolda ilerlerken frene basmadan sadece gaza bastığınızda titreme var mı? Yoksa titreme yalnızca ve yalnızca ayağınızı fren pedalına koyduğunuz an mı başlıyor? Cevabınız ikincisiyse, şüpheniz olmasın; oklar doğrudan fren balatasına ve disklere çevrilmiş demektir.
